محکم تراز فولاد

امروزه رمز اصلی موفقیت در عرصه رقابتی تولید و تجارت در دنیا بر سه اصل کاهش آلودگی های زیست محیطی ، ارتقای کیفیت محصول و کاهش بهای تمام شده استوار است.

کد خبر: ۶۴۳۰۱

چنین رویکردی سازندگان محصولات فلزی را نیز بر آن داشته است که از مواد اولیه سبک مانند آلومینیوم و از روشهای تولید با حداقل مصرف انرژی و کارایی کافی استفاده کنند. در این راستا استفاده از قمقمه های آلومینیومی به دلیل وزن سبک و ارزش افزوده بیشتر نسبت به نوع فولادی آن در صنایع نظامی مرسوم شده است.
در واقع به واسطه مشکلات موجود در خط تولید کنونی برای ساخت قمقمه های فولادی ، تصمیم گرفته شد که خط تولید نوع فولادی با نوع آلومینیومی آن عوض شود. و بر این مبنا دکتر حسن مسلمی نائینی ، عضو هیات علمی دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه تربیت مدرس طرح قالبهای تولید قمقمه های آلومینیومی را برای نخستین بار در کشور ارائه کرده است. ما نیز با وی به گفتگو نشسته ایم.

امروزه در ساخت محصولات فلزی سبک از چه نوع مواد اولیه و به چه دلایلی استفاده می شود؛

در سالهای اخیر ، استفاده از قطعات ساخته شده از ورقهای فلزی سبک ، گسترش زیادی یافته است. به عنوان نمونه از آلیاژهای آلومینیوم برای قطعات خودرو جهت کاهش وزن آن و حفاظت از محیط زیست استفاده می شود.

درصد ضایعات در تولید قمقمه فولادی از بالای 20 درصد به کمتر از 5 درصد کاهش یافته است

از این قطعات در قسمت های مختلف خودرو ، لوازم خانگی و تجهیزات نظامی استفاده می شود. قابلیت کشش ورقهای فلزی وابستگی زیادی به خواص مکانیکی آن دارد. رویکرد به کاهش آلودگی های محیطزیست و همچنین ضرورت ارتقای کیفیت محصول و کاهش بهای تمام شده ، سازندگان محصولات فلزی را بر آن داشته است که از مواد اولیه سبک مانند آلیاژهای آلومینیوم و روشهای تولید با حداقل مصرف انرژی و کارایی کافی استفاده کنند. به علاوه هم اکنون آلومینیوم جهت ساخت صنایع بسته بندی غذایی مانند ظروف آشپزخانه ، قوطی نوشابه و آبمیوه و دارویی مانند تیوپ پماد و انواع ظروف نگهدارنده داروها استفاده می شود.

انگیزه اولیه شما از ارائه طرح و ساخت قمقمه های آلومینیومی چه بوده و چرا از فلز آلومینیوم به جای فولاد استفاده کرده اید؛

قمقمه های آلومینیومی به دلیل وزن سبک و ارزش افزوده بیشتر نسبت به نوع فولادی آن ، در صنایع نظامی مرسوم شده اند. در راستای ارتباط بین دانشگاه تربیت مدرس و صنایع صنام تجهیزات ، گروه صنایع ساخت ، تجهیزات سازمان هوا فضا و پیرو درخواست مسوولان این گروه و با توجه به رواج قمقمه آلومینیومی ، تصمیم گرفته شد که خط تولید نوع فولادی آن با نوع آلومینیومی عوض شود.از نظر استحکام به وزن ، آلیاژهای آلومینیوم بهتر از فولاد هستند. البته شکل پذیری آنها کمتر از فولاد است.

آیا برای ساخت قمقمه های آلومینیومی به جای فولادی از برتری های تکنولوژیک بهره گرفته شده است؛

قمقمه های ساخته شده از نظر فناوری در سطح بالاتری نسبت به قمقمه نوع فولادی است ؛ به این ترتیب که قسمت رویی آن به طور یکپارچه ساخته شده در صورتی که قمقمه های فولادی دو تکه هستند.

کاهش وزن ، کوتاه کردن مسیر تولید ، حذف مراحل آنیل کردن (شکل پذیر کردن) و غیره از مزایای آن است.در روند ساخت با چه مشکلاتی مواجه بودید؛

از آنجا که شکل پذیری آلیاژهای آلومینیوم کمتر از فولاد است ، پیدا کردن جنس مناسب برای کشش مورد نیاز در تولید قمقمه وقت گیر و مشکل بود. بعلاوه تاکنون در کشورمان کار زیادی درخصوص شکل دهی قطعات آلومینیومی غیرگرد انجام نشده است ، لذا یافتن روش ساخت قمقمه آلومینیومی با مشکلات متعددی روبه رو بود.

نتایج حاصل از تحلیل فرآیند استفاده از آلومینیوم به جای فولاد در محصولات فلزی چه بوده است؛

هدف از انجام این تحلیل ، مطالعه و شناخت فرآیند ، تدوین و توسعه یک روش جامع برای مطالعه آن و تعیین پارامترهای مهم کشش عمیق برای از بین بردن دو عیب بزرگ قطعات کششی یعنی پارگی و چروکیدگی در محصولات غیرگرد آلومینیومی است.
علاوه بر آن مطالعات تجربی متعددی نیز درخصوص طراحی قالبهای مورد نیاز انجام شد. وزن قمقمه آلومینیومی به نصف وزن نوع فولادی آن کاهش و سرعت تولید نیز ارتقا پیدا کرده است. ضمنا ماده اولیه نیز با کیفیت مطلوب از داخل کشور تهیه شده است. در این طرح علاوه بر کاهش تعداد مراحل ، عدم نیاز به مراحل آنیل در خط تولید قمقمه فولادی ، درصد ضایعات نیز از بالای 20 درصد به کمتر از 5درصد کاهش یافته است.

آیا دستیابی به فناوری ساخت ظروف آلومینیومی غیرگرد با اتکا به نیرو و دانش داخلی صورت گرفته و چگونه و در چه جهتی قابل توسعه است؛

بله و قابل توسعه در ساخت قطعات پیچیده دیگر با استفاده از آلیاژهای آلومینیوم است.
از نقطه نظر فنی نیز دستیابی به فناوری ساخت ظروف آلومینیومی غیرگرد و نامتقارن ، موفقیت علمی در کشور محسوب می شود و موجب ایجاد بازار کار جدید در کشور خواهد شد.