باد؛ انرژی​ای که هدر می​رود

هرچند استفاده از انرژی خورشیدی برای تهیه برق و گرما طی سال‌های اخیر در دستور کار مدیران ملی و استانی قرار گرفته است،‌ به طوری که هم‌اکنون انرژی گرمایی و برق برخی روستاها و حتی برخی مدارس کشور از این طریق تامین می‌شود. اما استفاده از انرژی باد باوجود فراهم بودن زمینه آن در کشور و به چرخش درآمدن پره‌های تعدادی از توربین‌های بادی در برخی نقاط، هنوز مورد توجه جدی مسئولان قرار نگرفته است. به طور مثال اکنون نیروگاه بادی سرعین در منطقه قره‌تپه و در زمینی به مساحت 1600 مترمربع با نصب توربین بادی با قابلیت تبـدیـل انرژی بادی به انرژی الکتریکی دایر است.

بنا به گفته مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق اردبیل نصب توربین‌های بیشتر در این استان، نیازمند ورود بخش خصوصی و سرمایه‌گذاری در این حوزه است، علیرضا علیزاده همچنین از مطالعه اجرای نیروگاه بادی در شهرستان‌های خلخال و نمین خبر می‌دهد و در گفت‌وگو با ایسنا می‌افزاید: می‌توان در روستاهای محروم و دور افتاده و کوهستانی نیز زمینه این طرح را فراهم کرد.

سرزمین بادها و غفلت از این سرمایه بزرگ

سیستان و بلوچستان از جمله استان‌هایی است که گرچه نعمت‌هایی نظیر نفت، گاز و جنگل‌های انبوه ندارد، اما نعمت‌های خدادادی همچون باد و تابش خورشید به آن هدیه شده که استان را به مجموعه‌ای بی‌نظیر از انرژی‌های نو در ایران تبدیل کرده است.علاوه بر بادهای معروف به 120 روزه، باد‌های محلی، باد قوس، باد گومیش ‌یا اصطلاحا باد گوکش (بادی که سرمای آن زیاد بوده که گاو‌ها را می‌کشته است)، باد لوار، باد نم پی، باد هوشک، باد شمال گوریک، باد گرو و باد پلپلاسی از دیگر بادهایی است که به گفته مجری طرح نیروگاه‌های بادی و خورشیدی اداره‌ برق سیستان و بلوچستان در این استان می‌وزد.

غلامرضا سرگلزایی در گفت و گو با ایسنا در این باره می‌گوید: بیش از 310 روز وزش باد در منطقه «میل نادر سیستان» با جهت وزش غالب شمال در سال نشان‌دهنده مناسب بودن فلات هامون برای ایجاد مزارع بزرگ برق بادی است.

وی با بیان این‌که وقتی در ‌یک منطقه‌ مرزی تاسیساتی نصب شود، مطمئنا جوانان دنبال قاچاق سوخت و کار‌های خلاف نخواهند رفت و اشتغال‌زایی برای آنها فراهم می‌شود، تاکید می‌کند: احداث مزارع برق بادی در استان موجب توسعه و تحول منطقه خواهد شد و می‌توان امیدوار بود که تمام این منطقه و این دشتی که باد‌های معروف 120 روزه‌اش باعث خشکسالی، ناراحتی و آوارگی مردم شده است، زندگی را به مردم برگرداند. ضمن این‌که در این منطقه می‌توان از راه‌اندازی توربین‌های کوچک روستایی نیز حمایت کرد تا کشاورز‌ان بتوانند توربین‌های کوچکی در مزرعه‌ خودشان نصب کنند و مقداری از این برق را خودشان مصرف کنند و مازاد آن را هم به شرکت برق بفروشند و از این طریق درآمدزایی کنند.

به گفته وی، به منظور بررسی شرایط احداث نیروگاه بادی در منطقه، یک توربین بادی به طور آزمایشی در سال 88 در «لوتک سیستان» نصب شده که پس از اتصال به شبکه سراسری از تیرماه سال 88 تا پایان آبان 92 حدود چهار میلیون کیلو وات ساعت برق پاک را به شبکه سراسری کشور تزریق کرده است.

به گفته وی تاکنون در سیستان و بلوچستان فقط دو روستا به صورت آزمایشی برای برق‌دار شدن با استفاده از انرژی‌های خورشیدی در نظر گرفته شده که یکی از آنها در خاش و دیگری اطراف زاهدان واقع شده است و مطالعات این  دو  روستا به طور کامل انجام شده، اما به دلیل کمبود نقدینگی هنوز طرح برق‌دار کردن این دو  روستا با استفاده از انرژی‌های نو اجرا نشده است.

بهره‌وری از باد را افزایش دهیم

هم‌اکنون نیروگاه‌های بادی در استان‌های خراسان رضوی (خواف و بینالود)، آذربایجان شرقی (تبریز)، اصفهان، فارس (شیراز)، گیلان (منجیل)، سیستان و بلوچستان (زابل)، اردبیل (سرعین) و ماهشهر در خوزستان انرژی باد را به برق تبدیل می‌کنند که این بهره‌وری با توجه به ظرفیت بالای انرژی باد در کشور قابل توسعه است.

مدیرعامل سازمان انرژی‌های نو آینده توسعه انرژی‌های نو در کشور را منوط به تامین اعتبارات این سازمان دانسته و درباره جذب میزان اعتبارات می‌گوید: میزان اعتبارات سازمان امسال صد  میلیارد تومان بوده که کمتر از ٢٠ میلیارد آن تامین شده است.

یوسف آرمودلی، درباره آخرین وضع نیروگاه منجیل که قرار بود سال ٩١ به طور کامل راه‌اندازی شود، خاطرنشان می‌کند: مرحله نصب توربین نیروگاه منجیل در حال انجام است، پیش از این شش توربین این نیروگاه نصب شده بود.

وی همچنین با اشاره به بهره‌برداری از نیروگاه برق بادی خواف در مهرماه گذشته با ظرفیت ١٠٠ مگاوات و هزینه‌ای بیش از پنج میلیارد تومان می‌افزاید: سهم انرژی‌های نو در تولید برق بسیار ناچیز است و مسئولان باید راه را برای حضور بخش خصوصی در این زمینه هموار سازند.

وی با بیان این که مجوز تولید 8000  مگاوات برق از انرژی‌های تجدیدپذیر صادر شده است؛ می‌افزاید: بخش خصوصی باید بتواند از وام بانک‌ها برای توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر استفاده کند. پیش از این مشکلات زیادی در این زمینه وجود داشت که امید است با کمک دولت بتوان این مشکلات را حل کرد.