مرتب‌سازی قدیمی‌ترین DNA بشر

سیما دلوس هوسوس یا چاله استخوان، غاری واقع در شمال اسپانیاست. در این غار بزرگ‌ترین مجموعه فسیل‌های بشری مربوط به اواسط دوره پلیستوسین گردآوری‌ شده که شامل حداقل 28 اسکلت است. این اسکلت‌ها طی بیش از دو دهه از سوی تیم دیرینه‌شناسان اسپانیایی به رهبری «خوان لوئیز ارسواگا» حفاری و جمع‌آوری شده‌ است. این فسیل‌ها را در خانواده هومو هایدلبرگنس دسته‌بندی کرده‌اند، ولی مشخصات و ویژگی‌های نوعی نئاندرتال را نیز با خود حمل می‌کنند. تا به امروز مطالعه DNA این گونه‌های خاص بشر میسر نبوده است. «ماتیاس مایر» و تیمش از موسسه انسان‌شناسی تکاملی پلانک در لایپزیگ آلمان روش‌های جدیدی را برای شناسایی و مرتب‌سازی DNA‌های قدیمی تنزل یافته ابداع کردند. آنها سپس به نیروهای تیم خوان ارسوگا پیوسته و این روش را در غار معروف اسپانیایی اعمال کردند. پس از این موفقیت محققان دو گرم از استخوان ران موجود در سایت را نمونه‌برداری کرده و پس از استخراج DNA موفق به کشف ترتیب ژنی میتوکوندرئال شدند. سپس پژوهشگران به مقایسه این ترتیب ژنی میتوکوندرئال قدیمی با نئاندرتال‌ها، دنیسوان‌ها، بشر امروزی و بوزینه‌ها پرداختند.

به کمک جهش‌های از دست رفته در ترتیب DNA قدیمی محققان نتیجه گرفتند انسان‌های این غار حدود 400 هزار سال قبل می‌زیستند. همچنین آنها به ارتباط نیاکانی آنها با دنیسوان‌ها که گونه‌ای کهن و منقرض ‌شده در آسیا از تیره نئاندرتال‌ها بودند پی بردند. ماتیاس مایر می‌گوید: این حقیقت که ترتیب ژنی میتوکوندرئال غارنشین‌های سیما دلوس هیوسوس بیشتر شبیه به دنیسوان‌هاست تا نئاندرتال‌ها، غیرقابل انتظار است، زیرا اسکلت‌های آنها حامل ویژگی‌های مشتق ‌شده از نئاندرتال‌هاست. با توجه به قدمت آنها و همچنین ویژگی‌های شبه نئاندرتالی آنها به نظر می‌رسد بشرگون‌های سیما دلوس هیوس بیشتر به جمعیتی تعلق دارند که هم به نئاندرتال‌ها و هم به دنیسوان‌ها مربوط می‌شود. «اسوانته پابو» یکی از دست‌اندرکاران موسسه ماکس پلانک می‌گوید: نتایج ما نشان می‌دهد اکنون ما قادریم تا DNA اجداد بشری مربوط به هزاران سال گذشته را بررسی کنیم. این توانایی دریچه بزرگی را به سمت مطالعه ژن‌های اجداد نئاندرتال‌های و دنیسوان‌ها باز می‌کنند و این بشدت هیجان‌انگیز است.

خوان لوئیز ارسواگا، مدیر مرکز تحقیق و تکامل بشر و رفتارش می‌گوید: این نتایج غیرقابل باور ما را به‌سوی یک الگوی پیچیده از تکامل که از نئاندرتال‌ها تا بشر مدرن امروزی ادامه داشته رهنمون می‌سازد و من امیدوارم که تحقیقات بشر به مشخص ‌کردن ارتباط ژنتیکی بشر گونه‌های غار سیما دلوس هیوسوس و نئاندرتال‌ها و دنیسوان‌ها کمک کند. پژوهشگران با تمرکز بر بازیابی DNA از دیگر نمونه‌های موجود در سایت و بازیابی ترتیب DNA هسته‌ای این هدف را دنبال می‌کنند.