پنج دلاور در کوه

 نام این مکان یعنی بش قارداش بر اساس داستانی تاریخی است که در بین مردم شهر جریان دارد. طبق این افسانه در روزگاران قدیم پنج برادر در شهر بجنورد زندگی می‌کردند که به دلیل مخالفت با ظلم و ستم حکمران تحت تعقیب ماموران قرار داشتند. این پنج برادر همراه یکدیگر گریختند و ماموران نیز آنها را تا این مکان تعقیب کردند. پنج برادر از خدا طلب کمک کردند. در این هنگام پنج حفره در کوه ایجاد شد که برادران به آنها پناه بردند و از حفره‌ها آب گوارایی جاری شد. تا سال‌ها قبل و پیش از خشکسالی‌های شدید، تعداد این چشمه‌ها پنج عدد بود که همه آنها آب بسیار داشتند. البته بعضی افراد ناآگاه این موضوع را چنین نقل می‌کنند که چون پنج چشمه غار مانند سنگی وجود دارد، نامشان بش قارداش شده است؛ قار یا غار و داش که در ترکی همان سنگ است. البته احتمالا این روایت از سوی مهاجران و کسانی پدید آمده که آشنایی به زبان ترکی نداشته‌اند چراکه در ترکی صفت قبل از اسم می‌آید یعنی اگر این گونه بود باید نام بش داشلِه غار به آن می‌دادند. سمت چپ کوه و چشمه بش قارداش یک بنای تاریخی پابرجاست که به دستور ناصرالدین شاه قاجار ساخته شده و در سال‌های قبل خاندان شادلوی بجنورد در آن دفن شده‌اند. این اثر سال 80 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ناگفته نماند آب چشمه بش قارداش در آبشناسی پزشکی برای درمان بیماری‌های تغذیه‌ای، اشکالات کبدی، صفرایی و ناراحتی‌های دستگاه ادراری اهمیت ویژه‌ دارد.