در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم

اما مشکل بزرگ این است که در این راه ما اصلا نمیدانیم چگونه این کار را انجام دهیم و این اصل را در نظر نمیگیریم برای تاثیرگذاری ابتدا خودمان باید تغییر کنیم، اما به دلیل بیتوجهی به این مساله در نهایت سرخورده و ناامید میشویم و به این ترتیب نهتنها تاثیرگذار نخواهیم بود، بلکه از یکدیگر نیز دور میشویم. تاثیرگذاری بر دیگران هنری است که مستلزم فهم و درک اصول تغییر یافتن است و برای انجام آن نخستین چیزی که باید بدانید این است که چه کارهایی را نباید انجام داد و چه کارهایی موثر نیست.
ترفندهای ناموثر برای تاثیر گذاشتن بر دیگران
سرزنش، انتقاد یا گلایه: از موانع ارتباطی محسوب میشود و در هر سه مورد پیام اصلی شما خطاب به طرف مقابل این است که او اشتباه میکند.
تهدید: با تهدید شما این پیام را میدهید که «یا کاری را بکن که من میخواهم یا...» در غیر این صورت طور دیگری عمل خواهم کرد.
تحقیر: شما با تحقیر دیگری، به او میگویید اگر آنچه را شما میخواهید انجام ندهد، فردی بیارزش و سرزنشپذیر است.
عقبنشینی: این ترفند مسیری است از یک کنارهگیری کوتاه تا تهدید به ترک طرف مقابل. در عقبنشینی پیام این است «اگر آنچه را من میخواهم انجام ندهی، من نخواهم بود.»
این ترفندها به جای موثر بودن، فقط باعث ایجاد تنفر در روابط افراد میشود و دیگران را میرنجاند؛ اما بسیاری از ما به دلایل گوناگون از این ترفندها استفاده میکنیم. یکی از دلایل بسیار مهم استفاده از این موارد این است که ما در خانوادههای ناکارآمدی بزرگ شدهایم و رفتارهایی مانند سرزنش کردن، تهدید، تحقیر و عقبنشینی و دیگر رفتارهای ناکارآمد به عنوان رفتارهای بسیار عادی و حتی مقبول به حساب میآید. دلیل مهم دیگر آن که وقتی ما عصبانی هستیم از این ترفندها به عنوان وسیلهای برای تخلیه خشممان استفاده میکنیم و ابایی هم از انجام آن نداریم.
معمولا فردی که رفتاری مثبت و تاثیرگذار دارد:
1ـ در درجه اول با خود و درونش رابطهای آگاهانه و صادقانه دارد.
2ـ از سلامت روانی برخوردار است.
3ـ از عزت نفس بالایی برخوردار است و برای رسیدن به خواستههایش قدم اول را برمیدارد.
4ـ خود و دیگران را آن طور که هستند، میپذیرد.
5 ـ به نیازها، احساسات و افکار خود واقف است.
6 ـ در عین حال برای دیگران و حقوقشان هم احترام قائل است.
7ـ برای کسب حقوقش مقاومت میکند.
8 ـ میتواند احساسات، خواستهها و عقاید خود را صادقانه بیان کند.
9ـ قابل اعتماد، سازگار، باز و روراست است.
10ـ نظر و اراده خود را به دیگران تحمیل نمیکند.
11ـ به حقوق دیگران آسیب نمیرساند.
آنچه را میتوانید، تغییر دهید
زمان کوتاه است؛ این یکی از حقایقی است که نمیتوانید از آن فرار کنید و واقعیتی مسلم است. اگر وقت خود را صرف تغییر دادن افراد و مواردی کنید که مشخص است اصلا تغییر نمیکنند، عمرتان خواهد گذشت و زمان را از دست خواهید داد. ما نباید تلاش یا انرژی خود را روی چیزهایی که کنترلی رویشان نداریم و از موفقیتشان مطمئن نیستیم، صرف کنیم؛ مثلا نباید وقت خود را با موعظه کردن و پند دادن کسانی که حتی لحظهای هم حاضر نیستند به حرفهایمان گوش دهند، تلف کنیم. ما زمانی میتوانیم خود را تاثیرگذار بدانیم که خودمان را وقف کارهایی کنیم و بر تغییر رفتارهایی تاکید داشته باشیم که میتوانیم در آنها تفاوتی ایجاد کنیم. در این صورت زندگی غنیتر و رضایتبخشتر میشود؛ هم برای ما و هم افراد و محیطی که قرار است از ما تاثیر بپذیرند.
حفظ مسائل اخلاقی
صرفنظر از اینکه تا چه اندازه به دلیل رفتار افراد یا شرایط خاصی عصبانی و خشمگین هستید، هرگز بدرفتاری نکنید، انتقام نگیرید، به هیچ کس آسیب نرسانید و بدون فکر کردن عمل نکنید. شما برای اینکه محیط را تحت تاثیر قرار دهید، بخصوص در روابطتان باید همیشه مسائل اخلاقی را در حد بالایی رعایت کنید. باید صادقانه، محترمانه، با مهربانی، بخشندگی و خوبی رفتار کنید. مهم نیست چقدر با شما بدرفتاری کردهاند، شما نباید به همان شیوه انتقام بگیرید. باید با خوب بودن و فرهیخته بودن، رفتار و منشتان را تا جایی که ممکن است بینقص کنید تا بر محیط غالب شوید و بتوانید دیگران را تحت تاثیر رفتار و گفتار خود قرار دهید. البته گفتن این حرفها بسیار آسانتر از عمل کردن به آن است، اما مطمئن باشید اگر فقط بخواهید قادر به انجام این کار خواهید بود.
تاکتیک سکوت را بیاموزید
سکوت یکی از فنون مهم تاثیرگذاری است، اغلب افراد بخصوص زمانی که در مقام شنونده قرار میگیرند، این تصور را دارند که اگر مداوم صحبت نکنند یا به میان حرف نپرند، پس وجود ندارند در حالی که آموختن هنر پاسخ ندادن یا سکوت، مهارتی است که اگر فرد آن را یاد بگیرد، ارتباط موفقتری خواهد داشت. به علاوه اگر در یک مکالمه بین فردی فقط شما صحبت کنید طرف مقابل شما این فرصت را پیدا نمیکند مشکل یا خواسته خود را مطرح کند. در حقیقت سکوت شنونده این فرصت را به گوینده میدهد در مورد آنچه مایل است بگوید، فکر کند و این توانایی را پیدا کند احساساتی را که در درونش غلیان میکند، ابراز نماید و خود را به شکلی عمیقتر بررسی کند. در کل میتوان گفت سکوت، اغلب به عنوان تلنگری موثر برای تداوم گفتوگو عمل میکند. اگر تعامل و ارتباط بین دو نفر با سکوتهای قابل ملاحظهای همراه باشد که با توجه مناسب حمایت شود، نتایج بسیار مهم و مثبتی به همراه خواهد داشت.
سرمایهگذاری اجتماعیتان را فعال نگه دارید
سرمایهگذاری اجتماعی تکنیکی است که انسانهای موفق از آن به منظور نفوذ در روابط استفاده میکنند و برای رسیدن به اهداف خود سود میبرند.
واقعیت آن است که انسانها دوست دارند با دوستان خود کار کنند و رابطه داشته باشند، اما اگر شما به زنجیرهای از اشخاصی که آنها را میشناسید و دوستشان دارید و از همه مهمتر آن که به آنها اعتماد دارید، متصل شوید، در آینده به نفع شما خواهد بود. هر چه ارتباط شما با دیگران در محیطهای متفاوت بخصوص در محیط کار بیشتر و اثرگذارتر باشد به همان نسبت نیز آنها هم تمایل بیشتری خواهند داشت به شما نزدیکتر شوند یا اطمینان بیشتری دارند امورشان را به شما بسپارند و شما هم تاثیرگذاری بیشتری خواهید داشت. بهتر است همیشه دفترچه سرمایهگذاری اجتماعی داشته باشید؛ مثلا با هر کسی که در جایی آشنا میشوید، شماره تلفن، آدرس و نحوه تماس با وی را در آن دفترچه یادداشت کنید، سپس سعی کنید ارتباطتان را رشد دهید، برای مثال برای وی کارت تبریک نوروزی بفرستید یا اگر طرف مقابل ارتقای شغلی پیدا کرد به او حضوری یا با اهدای هدیهای تبریک بگویید، به این ترتیب با رشد این رابطه در واقع به آن رابطه عمق بخشیدهاید.
سرمایهگذاری اجتماعی به شما این روحیه را میدهد از کنار روابط جدید براحتی رد نشوید و نوعی اطمینان، سازگاری و توافق را ایجاد میکند، بنابراین برای اثرگذاری بیشتر در روابطتان سعی کنید این سرمایهگذاری را فعال نگه دارید، هدفمند تامل کنید و در ارتباط با دیگران عمیق، وسیع و همهجانبه عمل کنید.
3 تقویتکننده مثبت برای تاثیرگذاری
برای تاثیرگذاری شما میتوانید از سه تقویتکننده مثبت استفاده کنید:
تحسین و تمجید: تقویتکننده بسیار نیرومندی است، زیرا این پیام را منتقل میکند که وقتی چنین رفتار میکنی، من ارزش و خوبی تو را به وضوح درک میکنم. با تمجید از دیگران برای تاثیرگذاری در طرف مقابل انگیزه ایجاد میکنیم. فراموش نکنیم همه افراد بشر تشنه احترام و تعریف و تحسین هستند.
پاداش دادن: مطالعات نشان داده است پاداش دادن، موثرترین راه برای تغییر رفتار دیگران است. هنگامی که برای انجام کاری پاداشی در نظر گرفته میشود، در واقع هر یک از طرفین به این نتیجه میرسند نیازهای هر دو طرف مهم تلقی شده است.
قدرشناسی کلامی و غیرکلامی: تشکرهای زبانی خیلی مهم است، اما لبخند گرم، در آغوش گرفتن، ضربهای بر شانه یا حتی سر تکاندادن و نگاهی حاکی از رضایت هم میتواند در تاثیرگذاری بسیار موثر باشد. با قدردانی احتمال تکرار رفتار را زیاد میکنید و اغلب آنچه را میخواهید به دست میآورید.
معصومه اسدی / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: