دستاوردهای یک توافق تاریخی

به گزارش جام‌جم، ابراز رضایت تیم ایرانی، حمایت مجلس از توافق ژنو، کاهش معنادار نرخ سکه و دلار، ابراز رضایت 1+5 و در مقابل و خشم تل‌آویو از دستاورد بزرگ هسته‌ای ایران همه و همه حکایت از اهمیت آن چیزی داشت که دیروز «بمب خبری سال» نام گرفت.

یکی از مهم‌ترین مفاد این توافق‌نامه که به تعبیری پیروزی ایران در گام نخست این جدال دیپلماتیک محسوب می‌شود، به رسمیت شناختن حق غنی‌سازی در خاک ایران است که پیش از این برخی کشورها مخالف اذعان به این حق در چارچوب قوانین بین‌المللی بودند.

در این توافق‌نامه در قبال تعهدات تهران، 1+5 متعهد شده است که تحریم‌های اروپا و آمریکا در موارد زیر تعلیق می‌شود: صادرات پتروشیمی ایران، طلا و فلزات گرانبها، تحریم‌های ایالات متحده بر صنعت خودرو، مجوز تامین و نصب قطعات یدکی برای ایمنی پروازهای هواپیمایی غیرنظامی و مجوز بازرسی و تعمیرات ایمنی در ایران.

این توافق‌نامه تاکید دارد که تحریم‌های ایران در دوره شش ماهه اجرای گام نخست، افزایشی نخواهد یافت.وزیر خارجه کشورمان و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پی توافق هسته‌ای صبح دیروز بیانیه مشترکی منتشر کردند.به گزارش فارس، در بیانیه محمدجواد ظریف و کاترین اشتون آمده است: پس از گفت‌وگوهای سازنده ما امروز به توافقی رسیدیم تا برنامه‌ای مشترک که به اقدامی پیش رو برای به دست آوردن راهکار بلندمدت سازنده است، برسیم. ما درباره روندی که به راهکاری سازنده از جمله گام نخست برای اقدامات اولیه دو جانبه در طول شش ماه است، موافقت کردیم. روی تعهدی قوی برای مذاکره نهایی برای رسیدن به راه حل جامع با هم به توافق رسیدیم.

در این بیانیه آمده است: ما به دنبال اجرای سریع [این تفاهم‌نامه] هستیم که ما را قادر خواهد ساخت به طور مشترک با هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به نظارت بپردازیم. توافق اخیر گامی سازنده برای توسعه روابط ما در مسیری سازنده‌تر است.

روحانی: سازمان تحریم شکسته شد

ساعتی پس از امضای سند توافق‌نامه ژنو و صدور بیانیه مشترک ظریف و اشتون، رئیس جمهور در نشستی خبری از کاهش گام به گام تحریم‌ها خبر داد.به گزارش ایسنا، روحانی با اشاره به توافق ایران و 1+5 اظهار کرد: در مذاکرات، دنیا به این احساس رسید که تکریم ملت ایران پاسخ خواهد داد و تحریم نمی‌تواند کارساز باشد.

وی با بیان این‌که «حاصل مذاکرات این است که 1+5 یا به نوعی دیگر قدرت‌های جهان حقوق هسته‌ای ایران را به رسمیت شناخته‌اند»، گفت:‌ البته جمهوری اسلامی ایران این حق را به طور ذاتی دارد. معاهده ان.پی.تی این حق را به همه کشورهای امضا کننده آن داده است.

حسن وحانی اضافه کرد: اکنون بیش از 40 کشور در دنیا مشغول غنی‌سازی هستند و آژانس هم بر همین مبنا بر کشورهایی که سوخت هسته‌ای تولید می‌کنند، نظارت می‌کند.

رئیس‌جمهور، دستاورد دوم مذاکرات را «کسب حق غنی‌سازی ایران در خاک خود» دانست و افزود: هرکس هر تفسیری بخواهد می‌تواند از این حق بکند. در متن توافق‌نامه بصراحت آمده است که ایران غنی‌سازی خود را انجام می‌دهد.

روحانی اضافه کرد: من به ملت ایران اعلام می‌کنم که فعالیت غنی‌سازی ایران به صورت سابق ادامه پیدا می‌کند و نطنز، فردو، اراک، اصفهان و بندرعباس به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

رئیس‌جمهور در ادامه این نشست خبری که با حضور خانواده شهدای هسته‌ای برگزار شد، با بیان این‌که دستاورد سوم در این توافق این نکته است که قدرت‌های جهانی اعلام کردند با پایان یافتن مذاکرات جامع که بلافاصله از امروز آغاز می‌شود و توافق جامع، تمام تحریم‌ها برداشته خواهد شد از جمله تحریم‌های سازمان ملل، تحریم‌های یکجانبه از سوی اتحادیه‌ اروپا یا آمریکا گفت: در این توافق‌نامه اعلام شده که تمام تحریم‌ها قدم به قدم با ادامه مذاکرات برداشته خواهد شد.

روحانی با اشاره به این که سازمان تحریم با اجرای این توافق شکسته شد چه دیگران از این لفظ خوششان بیاید و چه بدشان بیاید، افزود: ترک‌ها در سازمان تحریم‌ از دیشب آغاز شده است و هر چه زمان بگذرد فاصله ترک‌ها بیشتر خواهد شد.

وی در پاسخ به نگرانی‌ها درباره ضمانت اجرایی این توافق‌نامه تصریح کرد: اگر طرف‌های توافق ما یعنی 1+5 به این توافق عمل کنند ایران هم به این توافق عمل خواهد کرد و اجرای آن شروع مذاکرات جامع نهایی است.روحانی با بیان این که این مذاکرات و توافق اولیه در مسیر هسته‌ای بود، خاطرنشان کرد: خوشحالیم که بعد از 10سال یک توافق در این سطح ولو اولیه و برای شش ماه بین ایران و قدرت‌های بزرگ حاصل شد.

رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد:‌ بلافاصله بحث و مذاکره پیرامون توافق جامع و همه جانبه آغاز خواهد شد و این مذاکرات می‌تواند مذاکرات پایانی باشد.رئیس‌جمهور در ادامه با بیان این‌که ملت ایران به دنبال سلاح هسته‌ای نیست، گفت: بعد از مذاکرات جامع و توافق نهایی در یک سال دیگر، کسی نیاید بگوید که ما مانع شدیم تا ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد. این از آن جو‌ک‌های خنده‌دار تاریخی است.

وی با بیان این‌که اکنون نوبت فعالان اقتصادی است، خطاب به فعالان این عرصه تصریح کرد: ما مسیر را آماده و هموار کردیم؛ از امروز تلاش و کوشش شما آغاز می‌شود.

وی دیروز در دیدار با خانواده شهدای هسته‌ای اظهار کرد: آنچه امروز به دست آمده، حاصل تلاش آحاد ملت ایران، دانشمندان، دلسوزان، شهدای گرانقدر هسته‌ای و آشنایان به منطق نظام و به‌واسطه حمایت‌های رهبر معظم انقلاب است و شک ندارم امروز ارواح مطهر شهدای هسته‌ای در شادی ملت ایران سهیم هستند.

اوباما: ایران باید بتواند به برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز دسترسی داشته باشد

اما آن سوی دیگر در واشنگتن، باراک اوباما توافق ایران و گروه 1+5 را گام بزرگ اولیه به سوی یک راه‌حل دیپلماتیک برای موضوع هسته‌ای ایران دانست و تلاش‌ها برای متقاعد کردن منتقدان حاضر در کنگره برای پذیرفتن این توافق‌نامه را آغاز کرد.

به گزارش ایسنا و به نقل از رویترز، رئیس‌جمهور آمریکا صبح دیروز در یک کنفرانس خبری در کاخ سفید که پس از توافق ایران و گروه 1+5 در ژنو برگزار شد، گفت: اکنون زمان مناسب برای پیشبرد تحریم‌های جدید نیست. انجام این کار گام اولیه دلگرم‌کننده را از مسیر خارج می‌کند، ما را با متحدانمان غریبه می‌کند و ممکن است ائتلافی را که در درجه اول اجازه داد تحریم‌ها اعمال شود، تضعیف کند.

اوباما در تلاش برای اطمینان دادن به منتقدان این توافق‌نامه گفت که اگر ایران در مدت شش ماه به تعهداتش عمل نکند، آمریکا لغو تحریم‌ها را باطل کرده و «فشارها را افزایش می‌دهد». اوباما مدعی شد که رژیم صهیونیستی و کشورهای خلیج‌فارس «دلایل منطقی برای شک و تردید داشتن نسبت به اهداف ایران دارند» و افزود آنچه لازم است انجام می‌دهد تا ایران را از آنچه وی دسترسی به سلاح هسته‌ای خواند باز دارد.

رئیس‌جمهور آمریکا در عین حال به مزایای حل اختلافات از طریق راه‌حل صلح‌آمیز به جای «حرکت عجولانه به سمت درگیری» اشاره کرد.

پوتین: توافق ژنو پیشرفت بزرگی در برنامه هسته‌ای ایران است

ولادیمیر پوتین،‌ رئیس‌جمهور روسیه هم توافق هسته‌ای با ایران را نخستین گام دانست.

به گزارش باشگاه خبرنگاران، به نقل از خبرگزاری فرانسه، ولادیمیر پوتین گفت که توافق ایران یک تحول بزرگ است، اما فقط گام اول در راهی طولانی محسوب می‌شود. وی افزود: توافق‌نامه هسته‌ای ژنو تاثیر مثبتی بر اوضاع بین‌المللی بویژه در منطقه خاورمیانه خواهد داشت.

ظریف: تحریم‌ها از 2 یا 3 هفته آینده کاهش می‌یابد

اما محمدجواد ظریف که ساعت 5 و 30 دقیقه صبح دیروز برای اولین بار خبر توافق ایران و 1+5 را در صفحه توییتر خود منتشر کرد، در ژنو به جزئیات بیشتری از توافق به‌دست آمده، اشاره کرد و گفت که «توافق صورت گرفته چند حوزه مهم دارد مهم‌تر از همه این است که برنامه غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته شده است؛ این برنامه ادامه خواهد داشت.»

به گزارش مهر، وزیر امور خارجه کشورمان درباره ضمانت اجرای تعهد غربی‌ها پاسخ داد: تمامی این اقدامات قابل بازگشت است و در صورت دیدن هرگونه بدقولی و نقض عهد می‌توانیم به گذشته بازگردیم.

وی به جزئیات بیشتری از این توافق نیز اشاره و تاکید کرد: مراکز غنی‌سازی تعطیل نخواهد شد، برنامه آب سنگین ما با همین وضع کنونی ادامه پیدا می‌کند و هیچ ماده‌ای از کشور خارج نخواهد شد. در عین این‌که تحریم‌ها کاهش می‌یابد و منابع مالی ایران که از دستیابی به آن جلوگیری شده بود، برمی‌گردد.

وی در پاسخ به این پرسش که جان کری در اظهاراتش گفته است که حق غنی‌سازی ایران را به رسمیت نمی‌شناسد، گفت: این سند، غنی‌سازی ایران را به رسمیت می‌شناسد، ضرورت دارد کشورهایی که بر مردم ایران فشار وارد کرده بودند، فشارها را متوقف کنند و این سند نشان می‌دهد که این فشارها در سراشیبی قرار گرفته و توافق‌نامه حق غنی‌سازی در معاهده ان.پی.تی را به رسمیت شناخته است. بنابراین این فضاسازی‌ها مغلطه است، زیرا حق غنی‌سازی ایران در ان.پی.تی به رسمیت شناخته شده است؛ البته تصویری که آمریکا از ان.پی.تی دارد مورد قبول همه کشورها نیست. نباید این مسائل ما را از اصل موضوع دور کند.

اشتون درباره توافق اولیه ایران و 1+5 چه گفت؟

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در نشستی خبری در ژنو گفت:‌ مذاکرات بسیار پیچیده بود و نگاه ما رسیدن به توافق نهایی است. به گزارش جهان، کاترین اشتون افزود: وارد جزئیات زیادی شدیم و در عین‌حال یک احساس احترام متقابل وجود داشت. وی در ادامه گفت: این توافق اولیه هست، اما ما به آن نگاه می‌کنیم برای رسیدن به توافق نهایی و این نگاه 1+5 است و ما شک نداریم که ایران هم همین را می‌خواهد و این گام مهمی است. اشتون در ادامه گفت‌: مذاکرات خیلی پیچیده بود و برایمان واضح بود که چه کاری باید انجام بدهیم و باید اطمینان حاصل می‌کردیم که لغات و کلمات درست استفاده شود و در طول مذاکرات باید مرتب تأمل می‌کردیم و در مورد کلمات صحبت می‌کردیم و سعی کردیم راه حلی پیدا کنیم که به توافقاتی برسیم.

اشتون درباره اختلاف نظرهای اعضای 1+5 گفت:‌ فکر می‌کنم اگر نگاه کنید، می‌بینید که نهایتا اتحادی میان این کشورها وجود داشت. شورای امنیت و کشورهایی که اینجا جمع شده بودند و خود من و تیم من به دنبال رسیدن به توافق بودیم.

کری: تشدید تحریم‌ها علیه ایران بی‌ثمر بود

وزیر امور خارجه آمریکا نیز پس از امضای توافق‌نامه هسته‌ای گفت: 1+5 به این نتیجه رسید که تشدید تحریم‌ها علیه ایران بی‌ثمر بود و ایرانیان با حریم‌ها از مواضع خود عقب‌نشینی نکردند.

به گزارش مهر، جان کری در پایان مذاکرات ژنو در نشست خبری گفت: ماه گذشته وارد یک سری مذاکرات سریع شدیم و هدف این مذاکرات ساده بود؛ می‌خواهیم ایران طبیعت صلح‌آمیز خود را ثابت کند و به ما نشان دهد به دنبال برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای است. وی افزود: امروز یک قدم برداشته شد، این قدم را با توافق‌نامه‌ای که باعث می‌شود فعالیت‌های هسته‌ای ایران کند شود و اطمینان می‌دهد فعالیت‌های هسته‌ای به سمت برنامه نظامی نیست، برداشتیم. این توافق‌نامه علیه دوستان ما در منطقه نخواهد بود و دوستان ما در منطقه را تهدید نخواهد کرد.

وزیر امور خارجه آمریکا اظهار کرد: این گام اول در حقیقت به ما اجازه می‌دهد تا درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران صحبت کنیم، این توافق‌نامه متحد ما اسرائیل را ایمن‌تر نگاه می‌دارد. وی با بیان این‌که ایجاد این توافق‌نامه برای ما و متحدان ما سخت بود، گفت: مرحله بعدی بسیار سخت‌تر خواهد بود، ولی تاثیرش بر جهان بیشتر است.جان کری افزود: وزیر خارجه ایران در این مدت بسیار سخت کوشید تا این توافق به وجود آید و از وی بابت همکاری‌اش تشکر می‌کنم. وی با بیان این‌که تحریم‌ها هدف نبود، گفت: دلیل این بود که برای مذاکرات به نتیجه برسیم و این مذاکرات ادامه خواهد داشت و به توافق‌نامه‌های بیشتری خواهیم رسید.

لاوروف: توافق ژنو به رسمیت شناختن حق غنی‌سازی ایران بود

وزیر خارجه روسیه هم پس از توافق میان ایران و گروه 1+5 در ژنو، آن را به معنای به‌رسمیت شناختن حق غنی‌سازی اورانیوم دانست.

به گزارش مهر و به نقل از روسیاالیوم، سرگئی لاوروف تاکید کرد: اساس توافق میان ایران و گروه 1+5 به طرح ارائه شده از سوی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه تکیه دارد و این طرح اساس سیاست خارجی روسیه نیز است. وی افزود: مذاکرات سخت و طولانی درباره موضوع هسته‌ای ایران به پایان رسید و به توافقی رسیدیم که نتیجه تماس‌های برقرار شده طی سال‌های اخیر بود. وی با تاکید بر این که ایران به‌طور حتم در آینده با شفافیت کامل به همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ادامه خواهد داد، افزود: این توافق نشان می‌دهد که ما با ضرورت اعتراف به حق غنی‌سازی اورانیوم از سوی ایران موافق هستیم. پوتین، رئیس‌جمهور روسیه نیز تاکید کرد که این توافق، پیروزی و موفقیتی برای همه طرف‌ها محسوب می‌شود.

از دیگر سو، وزیر امور خارجه انگلیس هم توافق هسته‌ای بین ایران و گروه 1+5 را «خبر خوبی برای کل جهان» دانست.

به گزارش ایسنا و به نقل از پرس اسوشیشن، ویلیام هیگ در توییتر خود نوشت: توافق‌نامه اولیه مهم و دلگرم‌کننده‌ای با ایران حاصل شد.

نگاه مثبت چین، آلمان و فرانسه به توافق ژنو

همچنین فارس به نقل از المنار نوشت که وزارت خارجه چین اعلام کرد؛ توافق میان ایران و گروه 1+5 درباره برنامه هسته‌ای ایران در خصوص حفاظت از صلح در خاورمیانه صورت گرفت.

گیدو وستروله، وزیر خارجه آلمان هم از توافق هسته‌ای میان ایران و کشورهای غربی با عنوان نقطه تحول یاد کرد. یک نماینده پارلمان آلمان نیز اعلام کرد: بعد از این توافق بزرگ، آلمان آماده کمک به ایران است.همچنین لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه به خبرنگاران گفت: «توافق‌نامه میان ایران و 1+5 بر حق ایران برای غنی‌سازی صلح‌آمیز تاکید می‌کند و هرگونه دسترسی ایران به تسلیحات هسته‌ای را مسدود می‌سازد.» وی افزود: «بعد از یک دهه ناامیدی، این پیشرفتی است که برای جامعه بین‌المللی و امنیت منطقه و جهان حائز اهمیت است.»

استقبال جهانی از توافق ایران و گروه 1+5

دبیرکل سازمان ملل نیز از توافق ایران و گروه 1+5 که پس از مذاکرات ژنو درباره برنامه هسته‌ای ایران حاصل شد، استقبال کرد و به مذاکره‌کنندگان «به خاطر پیشرفت در زمینه چیزی که می‌تواند آغاز یک توافق‌نامه تاریخی برای مردم و ملت‌های منطقه‌ خاورمیانه و فراتر از آن باشد» تبریک گفت.

به گزارش ایسنا، در بیانیه‌ای که از سوی سخنگوی بان‌کی‌مون منتشر شد، دبیرکل سازمان ملل از دولت‌های دخیل در مذاکرات خواست هر چه در توان دارند انجام دهند تا «براساس این آغاز دلگرم‌کننده پیش بروند و اعتماد دوجانبه ایجاد کنند و اجازه دهند ادامه مذاکرات دامنه این توافق اولیه را گسترش دهد.»علاوه بر این، مقامات بسیاری از کشورها از جمله سوئیس، لبنان، اتحادیه اروپا، امارات، عراق، سوریه، پاکستان و تشکیلات خودگردان فلسطین هم از توافق هسته‌ای ژنو اعلام حمایت کردند.

پاسخ عراقچی به مدعیان

همچنین سیدعباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه درباره آخرین جزئیات دارایی‌های بلوکه شده کشور و نتایج توافق ژنو گفت: میزان آزادی‌ دارایی‌‌‌های ایران در بیانیه دقیقا مشخص شده که در آینده اعلام خواهد شد، ضمن این که بیشتر پول درآمدهای نفتی ایران آزاد می‌شود.

وی در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران در پاسخ به این ادعای غربی‌ها که پیش‌تر عنوان کرده بودند در توافق، 95 درصد تحریم‌ها به قوت خود باقی خواهد ماند، گفت: آنها که مدعی بودند 95 درصد تحریم‌ها باقی خواهد ماند یک بار دیگر بروند و محاسبه کنند.

صالحی: توقف غنی‌سازی 20 درصدی داوطلبانه است

همچنین رئیس سازمان انرژی اتمی دیروز با بیان این که ما میزان غنی‌سازی را برای مدت شش ماه داوطلبانه محدود کرده‌ایم، گفت: فعالیت اراک، غنی‌سازی 5 درصد و تمامی فعالیت‌های اکتشاف و تحقیق و توسعه ادامه می‌یابد و هیچ فعالیتی متوقف نخواهد شد.به گزارش فارس، علی‌اکبر صالحی افزود: سال 92 سال فتح قله‌های سیاسی شد و در زمینه دستاوردهای اخیر هسته‌ای نیز به نتایج خوبی رسیدیم.

انتشار نهایی توافق‌نامه، یک یا 2 هفته دیگر

در همین حال مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امورخارجه نیز دیروز گفت: بنابر اطلاعات اولیه‌ای که دریافت کرده‌ایم تا یکی دو هفته آینده، کار سند توافق ایران و 1+5 نهایی می‌شود و تا پیش از پایان سال میلادی با اقدام سازمان ملل به عنوان محلی که امضا شده است، منتشر خواهد شد.

به گزارش ایسنا، وی گفت: تحریم‌ها در سراشیبی قرار گرفته و شاید تا یک سال آینده باید پیگیری شود تا به سند و راه‌حل نهایی برسیم.

عصبانیت تل‌آویو از توافق ژنو

اما با وجود استقبال جهانی از توافق هسته‌ای ایران و 1+5، کابینه امنیتی رژیم صهیونیستی دیروز به صورت فوق‌العاده تشکیل جلسه داد و دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی نیز اعلام کرد اسرائیل توافق بد‌ ژنو را رد می‌کند و تاکید می‌کند ایران به آنچه می‌خواست، رسیده است. به گزارش باشگاه خبرنگاران و به نقل از خبرگزاری فرانسه، در این بیانیه آمده است: این توافقی بد است که به ایران آنچه را که می‌خواست داد؛ برداشته شدن بخشی از مجازات‌ها و حفظ بخش اصلی برنامه هسته‌ای این کشور و اسرائیل به توافق ژنو پایبند نیست.

پیش از این نیز شبکه تلویزیونی المیادین گزارش داد: یووال اشتاینتس، وزیر اسرائیلی تاکید کرد این رژیم از آخرین تغییرات در متن توافق‌نامه بین ایران و گروه 1+5 در ژنو راضی نیست. همچنین المیادین به نقل از لیبرمن، وزیر امور خارجه رژیم صهیونیستی تاکید کرد توافق‌نامه ژنو بین ایران و گروه 1+5 بزرگ‌ترین پیروزی سیاسی و دیپلماتیک برای تهران در چند سال گذشته است.

وی افزود: در این توافق‌نامه هیچ موفقیت و نکته مثبتی وجود ندارد و حق ایران برای غنی‌سازی را به رسمیت شناخته است. تزیپی لیونی، وزیر دادگستری رژیم صهیونیستی هم در واکنش به امضای توافق‌نامه ژنو، آن را «وحشتناک» خواند. شبکه فرانس24 هم اعلام کرد: توافق ژنو شکستی برای دیپلماسی اسرائیل است. وزیر جاسوسی رژیم صهیونیستی نیز بیان کرد: در جشن بین‌المللی امضای توافق‌نامه هسته‌ای با ایران شرکت نمی‌کنیم.

در همین حال ایرنا هم گزارش داد که شبکه تلویزیونی سی.ان.ان در تحلیلی که در پی توافق هسته‌ای گروه 1+5 و ایران در ژنو پخش کرد، عربستان سعودی و اسرائیل را طرف‌های ناراضی این توافق خواند. در همین خصوص یک مقام رسمی دولت عربستان از ناراضی بودن این کشور با توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 خبر داد و رئیس مجلس شورای عربستان نیز مدعی شد: پس از توافق هسته‌ای غرب و ایران، خواب از چشم ساکنان خاورمیانه ربوده خواهد شد.

حمایت مجلس از مذاکرات هسته‌ای

توافق هسته‌ای ژنو در داخل کشور هم بازتاب گسترده‌ای داشت.بر همین اساس، ابوترابی‌فرد نایب رئیس اول مجلس دیروز اظهار کرد: ما ضمن قدردانی از تلاش ارزشمند نمایندگان محترم جمهوری اسلامی ایران بویژه وزیر امور خارجه در مذاکرات ژنو3 این پیروزی و موفقیت را در این مرحله مرهون مقاومت ملتی می‌دانیم که به امام و رهبر شایسته خویش اقتدا کرده و در سخت‌ترین تنگناها، فشارها و تحریم‌ها در کنار حقوق مشروع خود مقاوم و استوار ایستاده‌اند.

در همین حال محمدرضا باهنر، نایب رئیس دوم مجلس نیز به فارس گفت هیات رئیسه از وزیر خارجه برای ارائه گزارش مبسوط درباره مذاکرات هسته‌ای، برای حضور در جلسه غیرعلنی مجلس دعوت می‌کند.

علاوه بر این، برخی شخصیت‌ها و صاحب‌نظران با استقبال از دستاوردهای مذاکرات ژنو، از عملکرد دستگاه دیپلماسی کشورمان قدردانی کردند.

آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام بیان کرد: حمایت‌های رهبر انقلاب باعث موفقیت تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای شد. علی‌اکبر ولایتی، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز اظهار کرد: تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای گام بلندی برداشت.

آیت‌الله مقتدایی، عضو شورای عالی حوزه علمیه قم هم گفت: توافق هسته‌ای، نتیجه تدبیر و درایت رهبر معظم انقلاب در ترویج فرهنگ مقاومت و همچنین ایستادگی و پایمردی ملت بزرگ ایران بود.

واکنش کاربران اینترنت به توافق‌نامه ژنو

اما علاوه بر واکنش‌های رسمی، توافق دیروز ژنو در میان کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز بازتاب گسترده‌ای داشت. بخش عمده‌ای از کاربران ایرانی در فیسبوک و توییتر روز گذشته با استقبال از گشوده شدن قفل پرونده هسته‌ای پس از ده سال، از تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای حمایت کردند. تعدادی از کاربران نیز با استفاده از ادبیاتی طنز به تمسخر واکنش مقامات رژیم صهیونیستی در برابر توافق ژنو پرداختند.

یکی از کاربران شبکه فیسبوک با انتشار عکس‌هایی از محمدجواد ظریف که با خنده، برخی وزیران عضو 1+5 را در آغوش گرفته بود، نوشت: «خنده‌هایت برقرار آقای وزیر».

برخی دیگر نیز با اشاره به سقوط شدید قیمت سکه و دلار، مطالب جالب توجهی درباره آینده احتمالی بازار در ایران منتشر کردند.

رهبر معظم انقلاب در پاسخ به نامه رئیس‌جمهور:
ایستادگی در برابر زیاده‌خواهی‌ها، شاخص حرکت مذاکره‌کنندگان باشد

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پاسخ به نامه حجت‌الاسلام والمسلمین روحانی، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران درخصوص روند مذاکرات هسته‌ای، ضمن تقدیر و تشکر از هیات مذاکره‌کننده کشورمان تأکید کردند: بی‌شک فضل الهی و دعا و پشتیبانی ملت ایران عامل این موفقیت بوده و ایستادگی در برابر زیاده‌خواهی‌ها همواره باید شاخص خط مستقیم حرکت مسئولان این بخش باشد. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، متن نامه رئیس محترم جمهور و پاسخ رهبر معظم انقلاب اسلامی به این شرح است:

بسم‌الله الرحمن الرحیم

محضر مبارک رهبر معظم انقلاب اسلامی

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای دامت برکاته

باسلام و تحیات وافره،

خدای بزرگ را سپاس می‌گویم که در نخستین ماه‌های شروع کار دولت تدبیر و امید، فرزندان انقلابی شما توانستند در مذاکراتی دشوار و پیچیده، حقانیت ملت ایران در فعالیت‌های هسته‌ای را در صحنه بین‌المللی اثبات کنند و گام نخست را به گونه‌ای پیش برند که حقوق هسته‌ای و حق غنی‌سازی ملت ایران مورد اذعان قدرت‌های جهانی ـ که سال‌ها سعی بر انکار آن داشتند ـ قرار گیرد و راه برای گام‌های بلند بعدی در حراست از پیشرفت‌های فنی و اقتصادی کشور گشوده شود.

توفیق در این مذاکرات نشان داد که می‌توان با رعایت همه اصول و خطوط قرمز نظام، با ارائه منطقی و مستدل مواضع ملت ایران و اتمام حجت برای افکار عمومی جهان، قدرت‌های بزرگ را نیز به احترام به حقوق ملت ایران فراخواند و گام‌های بعدی را نیز در مسیر حل و فصل نهایی اختلافات با استحکام برداشت.

بی‌شک این موفقیت، حاصل عنایات حق و رهنمودهای رهبری عالیقدر نظام و حمایت بی‌دریغ ملت ایران بوده است و توفیق نهایی نیز دراین مسیر در گرو تداوم ارشادات جنابعالی و حمایت و یاری مردم شریف و صبور ایران خواهد بود.

دستاوردهای قطعی این توافق اولیه، به رسمیت شناخته ‌شدن حقوق هسته‌ای ایران و حراست از دستاوردهای هسته‌ای فرزندان این مرز و بوم بوده است و در کنار آن با توقف روند تحریم‌های ظالمانه، بخشی از فشارهای غیرقانونی در تحریم‌های یک‌جانبه برداشته و فروپاشی سازمان تحریم آغاز شده است. در نتیجه این ابتکار ایران اسلامی و استقامت ملت بزرگ ایران، قدرت‌های بزرگ به این نتیجه رسیدند که تحریم و فشار، راه به جایی نخواهد برد و همان‌گونه که ایران از آغاز اعلام کرده بود، برای کسب توافق، راهی جز احترام متقابل و مذاکره عزتمندانه وجود ندارد، موضوعی که متاسفانه طرف مقابل با تاخیر به درک آن رسید. بی‌تردید حصول این توافق، به نفع همه کشورهای منطقه و صلح و پیشرفت جهانی در راستای رویکرد برد ـ برد خواهد بود.

اینجانب با تبریک این توفیق الهی به حضور رهبری معظم انقلاب، از هدایت و حمایت جنابعالی سپاسگزارم و با تقدیر و تشکر از پشتیبانی‌های بی‌شائبه ملت بزرگ ایران و گرامیداشت یاد شهیدان هسته‌ای، عهد خالصانه این دولت را در خدمت به این ملت قدرشناس تجدید می‌کنم و استمرار دعای خیر جنابعالی و آحاد ملت را مسئلت دارم.

حسن روحانی، 3‌/‌آذر‌/‌92

بسمه تعالی

جناب آقای رئیس‌جمهور

دستیابی به آنچه مرقوم داشته‌اید در خور تقدیر و تشکر از هیات مذاکرات هسته‌‌ای و دیگر دست‌اندرکاران است و می‌تواند پایه اقدامات هوشمندانه بعدی قرار گیرد. بی‌شک فضل الهی و دعا و پشتیبانی ملت ایران عامل این موفقیت بوده و در آینده نیز خواهد بود ان‌شاء‌الله. ایستادگی در برابر زیاده‌خواهی‌ها همواره باید شاخص خط مستقیم حرکت مسئولان این بخش باشد، و چنین خواهد بود ان‌شاءالله.

سیدعلی خامنه‌ای، 3‌/‌آذر‌/‌92

متن توافق‌نامه ایران و 1+5

هدف این مذاکرات رسیدن به یک راه‌حل جامع مورد توافق و بلند مدت است«...» و این راه‌حل جامع، ایران را قادر می‌سازد تا به‌طور کامل از حقوق خود در بهره‌گیری از انرژی هسته‌ای برای اهداف صلح‌آمیز براساس مواد مرتبط در معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و با رعایت تعهدات خود بر طبق معاهده از آن برخوردار شود. این راه‌حل جامع متضمن یک برنامه غنی‌سازی با تعریف مشترک و محدودیت‌های عملی و اقدامات شفاف‌ساز به منظور تضمین ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای می‌باشد«... » این راه‌حل جامع شامل یک فرآیند متقابل و قدم به قدم می‌باشد و به رفع همه‌جانبه تمامی تحریم‌های شورای امنیت، تحریم‌های چندجانبه و تحریم‌های ملی مربوط به برنامه هسته‌ای ایران می‌انجامد.

در فاصله میان گام‌های اولیه و گام آخر، گام‌های دیگری از جمله پرداختن به قطعنامه‌های شورای امنیت با هدف پایان رضایت‌بخش بررسی موضوع توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد وجود خواهد داشت«... » یک کمیسیون مشترک از 3+3 (همان 1+5 معروف) و ایران برای نظارت بر اجرای اقدامات میان مدت و بررسی مسائلی که ممکن است پدید آید، تشکیل خواهد شد، در حالی که آژانس مسئولیت راستی‌آزمایی اقدامات مربوط به موضوع هسته‌ای را برعهده خواهد داشت. این کمیسون مشترک برای تسهیل حل و فصل مسائل مورد نگرانی گذشته و حال با آژانس همکاری خواهد کرد.

عناصر گام اول

گام اول دارای دوره زمانی شش ماهه خواهد بود و با توافق متقابل قابل تمدید است «... »

ایران اقدامات داوطلبانه زیر را به انجام خواهد رساند:

ـ‌ نیمی از اورانیوم موجود غنی شده 20 درصد را به صورت اکسید 20 درصد برای تولید سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران ذخیره کند. بقیه UF6 20 درصد را به مواد کمتر از 5 درصد رقیق کند. خط برگشت‌پذیر نیز وجود نداشته باشد.

ـ ایران اعلام می‌کند که برای این دوره شش ماهه، اورانیوم را به سطح بالاتر از 5 درصد غنی‌سازی نکند.

ـ ایران اعلام می‌‌کند که فعالیت‌های خود در تاسیسات سوخت هسته‌ای نطنز، فردو و یا رآکتور اراک را که توسط آژانس با نام IR-40 شناسایی می‌شود، بیش از این گسترش نخواهد داد.

ـ همان‌گونه که ایران در برنامه عملیاتی کردن تاسیسات تبدیل مواد، به آژانس اعلام کرده است، با آغاز خط تبدیل مواد UF6 غنی شده تا 5 درصد به UO2، ایران تصمیم دارد مواد UF6 را که بتازگی تا سطح 5 درصد غنی شده طی شش ماه آینده به اکسید تبدیل کند.

ـ محل‌های جدید برای غنی‌سازی ایجاد نمی‌شود.

ـ ایران برنامه تحقیق و توسعه R & D تحت نظارت، از جمله برنامه تحقیق و توسعه جاری غنی‌سازی خود را که با هدف انباشت اورانیوم غنی شده صورت نمی‌گیرد، ادامه خواهد داد.

ـ عدم بازفرآوری یا ساخت تاسیساتی که توانایی بازفرآوری داشته باشند.

نظارت‌های بیشتر:

ـ ارائه اطلاعات مشخص به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، شامل اطلاعات درخصوص طرح‌های تاسیسات هسته‌ای ایران، توصیف ساختمان‌ها در هر یک از سایت‌های هسته‌ای، توصیفی از سطح عملیاتی که در هر یک از اماکن که به فعالیت‌های هسته‌ای مشخص اشتغال دارند، اطلاعات درخصوص معادن و اطلاعات درخصوص منابع اولیه.

ـ ارائه پرسشنامه جدید فنی رآکتور اراک به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که توسط آژانس با نام IR-40 شناسایی می‌شود.

ـ اتخاذ گام‌های لازم برای موافقت با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای انعقاد رهیافت پادمان در مورد رآکتور اراک که از سوی آژانس با نام IR-40 شناسایی می‌شود.

ـ دسترسی روزانه بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به فردو و نطنز با هدف بررسی فایل‌های ضبط شده دوربین‌ها در مواقعی که آنها برای بازرسی‌های دوره‌ای و بازرسی‌های سرزده در سایت حضور ندارند.

ـ دسترسی هدایت شده بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به:

* کارگاه‌های مونتاژ سانتریفیوژ

* کارگاه‌های تولید روتور سانتریفیوژ و محل‌های نگهداری، و

* معادن اورانیوم و تخلیص اورانیوم

در مقابل 3+3، اقدامات داوطلبانه زیر را انجام خواهند داد:

ـ توقف تلاش برای کاهش خرید نفت خام ایران به نحوی که مشتریان فعلی بتوانند میانگین میزان کنونی خرید نفت خام خود از ایران را همچنان ادامه دهند. بازگشت مبالغ مشخص از عواید فروش نفت ایران در خارج از کشور به ایران. در مورد معاملات نفتی مذکور، تحریم‌های اتحادیه اروپا و آمریکا بر بیمه و خدمات حمل و نقل مرتبط، تعلیق می‌شوند.

ـ تعلیق تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا بر:

صادرات پتروشیمی ایران و نیز تعلیق تحریم‌ خدمات مرتبط، طلا و فلزات گرانبها، و تعلیق تحریم‌ خدمات مرتبط

ـ تعلیق تحریم‌های آمریکا بر صنعت خودرو و تعلیق تحریم‌های خدمات مرتبط

ـ صدور گواهی عرضه و نصب قطعات یدکی برای ایمنی پرواز هواپیماهای غیرنظامی ایران و خدمات مرتبط

ـ صدور گواهی بازرسی‌های مرتبط با ایمنی و تعمیرات در ایران و همچنین خدمات مرتبط

ـ عدم صدور قطعنامه‌های جدید تحریم هسته‌ای از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد

ـ عدم صدور قطعنامه‌های جدید تحریم هسته‌ای از سوی اتحادیه اروپا

ـ دولت آمریکا، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس‌جمهور و کنگره از تحمیل تحریم‌های جدید هسته‌ای خودداری خواهد کرد.

ـ یک کانال مالی به منظور تسهیل تجارت امور انسان‌دوستانه برای تامین نیازهای داخلی ایران با استفاده إز درآمدهای نفتی ایران در خارج از کشور ایجاد خواهد شد. تجارت امور انسان‌دوستانه شامل مراودات تجاری مرتبط با تولیدات غذایی و کشاورزی، دارو، تجهیزات دارویی و مخارج پزشکی بیماران خارج از کشور خواهد بود.

این کانال مالی شامل بانک‌های خارجی مشخص و بانک‌های ایرانی غیرتحریم شده خواهد بود که به‌ هنگام ایجاد این کانال مالی مشخص خواهند شد.

* کانال مزبور همچنین این موارد را دربرمی‌گیرد:

ـ نقل و انتقال‌های مالی موردنیاز برای پرداخت تعهدات ایران به سازمان ملل متحد

ـ پرداخت مستقیم شهریه به دانشگاه‌ها و دانشکده‌ها برای دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور تا مبلغ توافق شده برای یک دوره شش ماهه.

ـ افزایش آستانه برای اخذ مجوزهای اتحادیه اروپا جهت تبادلات مالی تجارت موارد غیرتحریمی تا مبلغ مورد توافق.

عناصر گام نهایی راه‌حل جامع:

گام نهایی راه‌حل جامع که اعضا قصد دارند مذاکره درباره آن را در کمتر از یک سال بعد از تصویب این سند، به پایان رسانده و اجرای آن را شروع کنند، عبارتند از:

ـ دارای دوره زمانی بلندمدت مشخصی خواهد بود که مدت آن مورد توافق قرار خواهد گرفت.

ـ بیانگر حقوق و تعهدات اعضا معاهده عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای و موافقت‌نامه‌های پادمان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی باشد.

ـ به‌طور همه‌جانبه تحریم‌های هسته‌ای شورای امنیت سازمان ملل متحد و تحریم‌های چندجانبه و تحریم‌های ملی را برداشته و از جمله گام‌هایی برای دسترسی به حوزه‌های تجاری، فناوری، مالی و انرژی را بر مبنای یک برنامه تنظیمی که درخصوص آن توافق به عمل خواهد آمد را اتخاذ نماید.

ـ متضمن یک برنامه غنی‌سازی باشد که از سوی طرفین تعریف می‌شود، برنامه‌ای که شاخصه‌های آن با موافقت طرفین و منطبق با نیازهای عملی، با محدودیت‌های مورد توافق درخصوص دامنه و سطح فعالیت‌های غنی‌سازی، ظرفیت غنی‌سازی، محل‌هایی که در آن غنی‌سازی انجام می‌شود و ذخایر اورانیوم غنی شده برای دوره زمانی که مورد توافق قرار می‌گیرد، تعیین می‌گردد.

ـ نگرانی‌های مرتبط با رآکتور اراک که توسط آژانس با نام IR-40 شناخته می‌شود، را کاملا برطرف نماید. بازفرآوری یا احداث تاسیساتی که قادر به بازفرآوری باشد، ایجاد نخواهد شد.

ـ اقدامات شفاف‌ساز و با نظارت بیشتر مورد توافق را به طور کامل به اجرا درآورد. پروتکل الحاقی در چارچوب اختیارات رئیس‌جمهور و مجلس شورای اسلامی تصویب و به اجرا درآید.

ـ شامل همکاری بین‌المللی هسته‌ای غیرنظامی باشد، که این همکاری‌ها از جمله درخصوص دستیابی به رآکتورهای مدرن آب سبک قدرت و تحقیقاتی و تجهیزات مرتبط و نیز عرضه سوخت هسته‌ای مدرن و برنامه‌های تحقیق و توسعه (R&D) مورد توافق می‌باشد.

به دنبال اجرای موفق گام نهایی راه‌حل جامع و با سپری شدن کامل دوره زمانی گام نهایی، با برنامه هسته‌ای ایران مانند برنامه هر کشور غیرهسته‌ای دیگر عضو NPT رفتار خواهد شد.

«... » بخش هایی است که به دلیل کمبود جا حذف شده است.