ایران، امروز دبیرکل می‌شود؟

از دیروز وزرای انرژی 17 کشور عضو این سازمان بتدریج وارد تهران شده‌اند. حضوری که در سال‌های قبل کمتر در این حد و سطح سابقه داشت. در حالی که کارشناسان این کشورها دیروز نشست مقدماتی و کارشناسی خود را به پایان برده‌اند. در واقع امروز بخش اصلی اجلاس و دستور کار مهم آن که همانا تعیین دبیرکل این سازمان است، کلید می‌خورد.

پیش از این در اردیبهشت 1380، تهران میزبان نخستین نشست کشورهای صادرکننده گاز جهان بود. در آن زمان هیچ سازمانی برای مدیریت، تصمیم‌گیری وجهت دهی در صادرات گاز در بعد جهانی وجود نداشت تا این‌که با پیشنهاد رهبر معظم انقلاب در سال 1385، در دیدار ایشان با ایگور ایوانف، دبیر وقت شورای امنیت روسیه، این سازمان شکل گرفت.

اما در سال‌های بعد که مسئولیت اعمال دیپلماسی موثر برای کسب جایگاه در خور شأن کشور در سازمانی که به پیشنهاد ایران تشکیل شده، متوجه وزارت امور خارجه و وزارت نفت می‌شد، این دو وزارتخانه در این موضوع خاص نتوانستند آن طور که باید مسئولیت خود را به انجام برسانند به طوری که مقر دائمی GECF در قطر تشکیل و دبیرکلی این سازمان نیز در نهمین نشست وزارتی این سازمان در هجدهم آذر 1388 به لئونید بوخانوفسکی روسی رسید.

در همین حال از آنجا که دبیرکل روس این سازمان تا پایان سال‌جاری میلادی به این سمت اشتغال دارد، قرار است امروز در تهران با حضور وزیران 17 کشور فعال در صادرات گاز جهان، دبیرکل جدید این سازمان انتخاب شود.

ایران، سیدمحمدحسین عادلی را به عنوان نامزد پیشنهادی خود برای احراز پست دبیرکلی مجمع کشورهای صادرکننده گاز معرفی کرده و امیدوار است که وی بتواند رای کافی برای احراز این سمت را از آن خود سازد. کشورهای عضو مجمع صادرکنندگان گاز، ٤٢ درصد از تولید گاز جهان، ٧٠ درصد از ذخایر گازی جهان، ٣٨ درصد از انتقال گاز با خط لوله و ٨٥ درصد از تجارت گاز طبیعی مایع شده (ال.ان.جی) را در اختیار دارند.

بااین حال در اختیار گرفتن سمت دبیرکلی اوپک گازی توسط ایران در تهران و در حضور وزرای انرژی 17 کشور که برخی از آنها در معادلات سیاسی واقتصادی خاورمیانه تاثیرهایی انکارناپذیر دارند، بیش از آن‌که فی‌نفسه مهم باشد، حاوی پیام‌های روشنی به صحنه بازی بین‌المللی است. ایران با احراز این سمت علاوه بر آن‌که از احیای نقش و نفوذ بین‌المللی خود در جهان و خاورمیانه خبر خواهد داد پیام‌هایی مبنی بر فعال شدن دیپلماسی اقتصادی‌اش به دنیا ارسال خواهد کرد. معنی این پیام‌ها به روشنی، آغازگر دور جدیدی از حضور ایران در اقتصاد انرژی خاورمیانه و فراهم شدن آمادگی برای جذب سرمایه‌گذاران و غول‌های انرژی است که قبلا به دلایل سیاسی از کشور رفته‌اند. اجلاس امروز شاید اولین و مهم‌ترین آزمون تیم اقتصادی وزارت امور خارجه و وزارت نفت نیز باشد. چراکه آنان باید مهارت و نفوذ کلام خود در ادبیات جدید گفت‌وگوی ایران با جهان را در این اجلاس به نمایش گذاشته و با دستاوردی مشخص از آن خارج شوند. چه بسا احراز دبیرکلی ایران در این اجلاس برگ برنده‌ای برای سایر مراحل مذاکرات در جریان بین‌المللی نیز محسوب شود. این چنین است که کارشناسان اقتصادی امروز در انتظار نتایج اجلاس وزارتی کشورهای صادرکننده گازهستند تا دبیرکلی ایران در آن‌را به عنوان نشانه‌ای امیدبخش، به فال نیک گرفته و ببینند از این موقعیت، در جهت تثبیت نقش ایران در بازار انرژی جهان و بهبود دیپلماسی اقتصادی استفاده شده است. امید که این گونه باشد.