وقفه تنفسی در حین خواب

وقفه تنفسی در حین خواب ، یک اختلال جدی و تهدیدکننده حیات است. اهمیت شناخت این اختلال با ذکر این نکته مشخص می شود که وقفه تنفسی در حین خواب بسیار شایع تر از آن است که تصور می شود.

کد خبر: ۶۱۰۶۵

وقفه تنفسی در حین خواب چه انواعی دارد و چه عوارضی به دنبال خواهد داشت؛ آیا این عارضه کشنده است؛ آیا راه درمانی برای این اختلال وجود دارد؛
دکتر میرفرهاد قلعه بندی ، استادیار دانشگاه ، متخصص بیماری های اعصاب و روان و فلوشیپ بیماری های خواب از امریکا ؛ با معرفی وقفه تنفسی در حین خواب به عنوان یک اختلال خواب ، به بررسی انواع مختلف آن می پردازد. وی همچنین اشاره می کند که میزان شیوع وقفه تنفسی در حین خواب در مردان بزرگسال حدود 4 درصد و در زنان بزرگسال نزدیک به 2 درصد است.

آقای دکتر ، ابتدا بفرمایید که وقفه تنفسی یا آپنه خواب یعنی چه؛

آپنه خواب عبارت است از قطع موقت و کوتاه مدت تنفس هنگام خواب که به شکل دوره ای تکرار می شود. آپنه خواب اختلال جدی و تهدیدکننده حیات است.

آپنه خواب چه انواعی دارد؛

آپنه خواب به دو شکل وجود دارد ؛ آپنه خواب مرکزی ، که شیوع کمتری دارد. در این بیماری ، مغز دستور لازم را برای شروع تنفس به عضلات تنفسی نمی فرستد. در این نوع آپنه ، خروپف کمتر وجود دارد. نوع دوم ، آپنه خواب انسدادی است که بسیار شایع تراست. در این بیماری با وجود تلاش فرد برای تنفس ، هوا در مسیر کانال هوایی جریان نمی یابد. وقفه تنفسی از این نوع معمولا با خروپف همراه است. البته خرو پف کردن در حین خواب الزاما به معنای ابتلا به این نوع وقفه تنفسی نیست.

چرا بعضی افراد خروپف می کنند؛

به طور کلی ، خواب باعث شل شدن عضلات می شود. شل شدن عضلات حلق و زبان باعث می شود کانال عبور هوا باریک تر شود. در نتیجه ، برای باز شدن کانال هوا فرد تلاش بیشتری خواهد کرد. ارتعاش اجزای تشکیل دهنده کانال هوا بخصوص در ناحیه حلق باعث خروپف می شود. بنابراین خروپف نشانه آن است که کانال عبور هوا کاملا باز نیست و هوا با فشار از کانال تنگ عبور می کند.

چرا فرد به دنبال وقفه تنفسی در حین خواب ، بیدار می شود؛

در وقفه تنفسی در حین خواب از نوع انسدادی ، به علت تنگی یا انسداد کانال عبور هوا ، فرد نمی تواند اکسیژن کافی و مورد نیاز خود را به سیستم تنفسی وارد و گازکربنیک اضافی را خارج کند ؛ در نتیجه گازکربنیک افزایش می یابد. این شرایط باعث تحریک مغز می شود ، تا فعالیت تنفسی را تقویت کند. تحریک مغز باعث سبک شدن خواب یا بیداری می شود. گاه بیداری بسیار کوتاه مدت است ؛ به طوری که فرد آن را به خاطر نمی آورد ؛ ولی این بیدار شدن های کوتاه مدت و تکرار شونده باعث آسیب زدن به خواب طبیعی فرد می شود. در نتیجه ، فرد در روز بعد احساس خواب آلودگی و ضعف خواهد کرد.

آپنه خواب تا چه اندازه شایع است؛

آپنه نوع انسدادی بسیار شایع است. در کشورهای غربی شیوع آن در مردان بزرگسال 4 درصد و در زنان بزرگسال 2 درصد است. به عبارت دیگر ، میزان شیوع آن تقریبا به میزان شیوع بیماری هایی نظیر دیابت و آسم است.

چه عواملی فرد را مستعد ابتلا به آپنه خواب می کنند؛

چاقی ، یک عامل بسیار مهم در ایجاد آپنه خواب انسدادی است. خروپف ، افزایش فشار خون ، وجود اختلالات ساختمانی در مسیر عبور هوا مثلا فرم نامناسب فک ها و زبان بزرگ ، استفاده از موادی مانند الکل و سیگار.

ابتلا به آپنه خواب انسدادی چه علایمی دارد؛

خروپف شدید ، خواب آلودگی و چرت زدن در طول روز از علایم مهم ابتلا به این اختلال است. فرد ممکن است هنگام رانندگی ، تماشای تلویزیون ، مکالمه یا هنگام کار یا حتی صحبت کردن عادی به خواب برود. گاه احساس ناراحتی در قفسه سینه و سردرد صبحگاهی هم دیده می شود. نمونه مشخصه یک فرد مبتلا به اختلال آپنه خواب انسدادی ، فرد چاقی است که در خواب خروپف شدید دارد و در طول روز از خستگی و خواب آلودگی شاکی است.

ابتلا به وقفه تنفسی حین خواب چه خطراتی دارد؛

آپنه خواب انسدادی باعث خواب آلودگی در طول روز می شود ، در نتیجه فرد در معرض خطر حوادث و سوانحی مانند تصادفات رانندگی و آسیب های شغلی قرار می گیرد. افسردگی ، تحریک پذیری ، عصبانیت ، اختلال کارکرد جنسی ، اختلال در کار حافظه و یادگیری ، کاهش تمرکز ، پرفشاری خون و افزایش خطر سکته قلبی از جمله عوارض این اختلال هستند.

چگونه می توان وقفه تنفسی حین خواب را تشخیص داد؛

پزشک با معاینه دقیق و نیز کسب اطلاعات ضروری با مشاهده علایمی که ذکر شد به وجود این اختلال شک می کند. برای تشخیص دقیق ، بیمار به آزمایشگاه خواب ارجاع داده می شود. در آزمایشگاه خواب ، نوار خواب تهیه می شود.

چگونه می توان این اختلال را درمان کرد؛

کاهش وزن مهمترین عامل است. گاه با کاستن از وزن علایم بیماری فروکش می کند. فعالیت فیزیکی منظم ، قطع استعمال سیگار ، اجتناب از مصرف الکل ، اجتناب از خواب در وضعیت خوابیده به پشت و خوابیدن به پهلو کمک کننده است. روشهایی نظیر جراحی و استفاده از ابزار کمکی برای باز کردن کانال هوا نیز از سوی پزشکان بنابر صلاحدید توصیه می شوند.