حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
چرا آژانسها همیشه مسیرهای تکراری را پیشنهاد میکنند؟
تکرار، آفت گردشگری
دیدن ناشناختهها و دور شدن از زندگی ماشینی مهمترین دلیلی است که کسی ساک سفرش را ببندد و راهی جادهها شود. در این بین کسانی هستند که سفر با تور را انتخاب میکنند تا علاوه بر صرفهجویی در هزینهها، مقاصدی را ببینند که تا به حال ندیدهاند.
تصور کنید با ذوق و شوق فراوان برای دیدن مسیری تازه و مهیج به آژانس مسافرتی مراجعه میکنید اما آنچه در بستههای مسافرتی آن آژانس میبینید چیزی جز همان مقاصد معمولی و سنتی سفر نیست؛ مقاصدی مانند اصفهان، شیراز ، مشهد و... که خودتان هم میتوانید به آنجا سفر کنید یعنی تجربه دوباره همان زندگی ماشینی و شهری در فضایی خارج از محل زندگی تان. قطعا چنین توری، شما را مجاب نمیکند تا با آن به سفر بروید.
نتوانستن یا نخواستن؟
اگر از یک گردشگر خارجی بپرسید دوست دارید کجای ایران را ببینید بلافاصله جواب میدهد اصفهان، شیراز، تخت جمشید و چند مقصد معروف دیگر که شهرت جهانی دارند. در مقابل اظهارنظر خارجیها دیدن این مقاصد برای بسیاری از گردشگران داخلی که حداقل چندبار آنها را دیدهاند چندان شعفی ندارد.
حسین یاربیگی ـ کارشناس ارشد بازاریابی گردشگری ـ میگوید: برای اهالی سفر در ایران، بازدید از جاذبههای گردشگری که شهرت جهانی دارند در اولویت است. معمولا این افراد در اولین فرصت به دیدار جاذبههایی مانند آثار تاریخی اصفهان، شیراز، کرمانشاه، تبریز، اردبیل و... میروند. بنابراین افراد انتظار دارند در مراجعه به آژانسهای مسافرتی با مسیرهای جدید گردشگری با محورهای مختلف تاریخی، طبیعی، مهیج، ورزشی، طبیعت گردی و... مواجه شوند که متاسفانه در بیشتر آژانسهای مسافرتی برگزارکننده تورهای داخلی کمتر چنین امکانی برای آنها فراهم است.
او با بیان اینکه گردشگری ایران شامل مسیرهای سنتی و شهری میشود تاکید میکند بسیاری از جاذبههای گردشگری ایران آثار، بناها و طبیعت هستند که امکانات و دسترسی در آنها یا ایجاد نشده یا در حدی است که نمیتوان سی چهل نفر را یکجا به آنجا برد.
به باور یاربیگی در کنار کمبودهای زیرساختی در مسیرهای گردشگری ایران، آژانسهای مسافرتی هم کمترین خلاقیت و ابتکاری برای تعریف مسیرهای جدید ندارند، چرا که بیشتر آنها ترجیح میدهند در مسیرهایی کار کنند که همیشه مشتری برای آنها وجود دارد. تورهای چنین مقاصدی معمولا با کمترین دردسر و مشکل و بیشترین سود برگزار میشود.
این کارشناس بازاریابی گردشگری روند قبلی گردشگری ایران را بیبرنامه و غیرمنسجم میداند و میگوید صنعت گردشگری امروز دنیا آنقدر به جزئیات توجه دارد که هر مسافری کافی است خواستهاش را به زبان بیاورد تا آن را در کمترین زمان دریافت کند.
او با بیان اینکه دستاندرکاران سابق گردشگری ایران بیشتر از آنکه دچار عجز و ناتوانی در برنامهریزیهای خلاقانه باشند، گرفتار کسالت و سنگینی در حرکت و تکاپو بودند. او معتقد است در همه جای دنیا مقاصد گردشگری اصلی را جاذبههای معروف تشکیل میدهند، اما برای قشری که نخواهند فقط به دیدن این جاذبهها بسنده کنند هم انتخابهایی وجود دارد که در قالب customized tour یا تورهای سفارشی به مشتری ارائه میشوند.
مقصر کیست؟
هر چند برنامهریزان بستههای سفر معتقدند نبود بسترسازی و ارائه خدمات به گردشگران باعث میشود گردشگران ورودی در فرصت محدودی که دارند تنها بتوانند نقاط عطف و شهرهای تاریخی با فرهنگ توریستپذیر را ببینند اما عدهای دیگر معتقدند هم دولت و هم بخش خصوصی در فراهم نشدن این بسترها به یک اندازه مقصرند، از سرمایهگذاری در مسیرهای جدید گردشگری از سوی دولت گرفته تا برنامهریزی برای آشنایی مردم با مقاصد گردشگری از سوی آژانسهای مسافرتی. یک عامل که چه کسی باید شروعکننده این چرخه باشد همیشه موجب شده صورت مساله نادیده گرفته شود.
سعیدشمس حسینی، یک فعال گردشگری معتقد است کشورهایی که توسعه صنعت گردشگری را در کارنامه خود ثبت کردهاند، مسیرهای ویژهای برای بازدید کنندگان کشور خود طراحی کردهاند و حتی با برنامهریزی دقیق و با در نظر گرفتن شرایط سنی و همچنین هدف بازدیدکنندگان از سفر به کشورشان مسیرهای ویژهای برای ورود گردشگران به کشور خود ایجاد کردهاند. در این تعریف مسیری که برای بازدید یک تور دیپلمات انتخاب میشود کاملا با آنچه ورزشکاران ورودی یک رشته خاص ورزشی برای اقامت چند روزه در یک کشور دارند ، متفاوت است.
به گفته او، ایجاد زمینههای ویژه برای تعریف مسیرهای متنوع خاص گردشگری در کشور امری است که نیازمند برنامهریزی دقیق برای جذب سرمایهگذاران و همچنین عزم ملی در ایجاد چنین مسیرهایی است تا گردشگران بتوانند بهدلیل علاقه بازدید دیگر مسیرهای گردشگری بار دیگر به یک کشور سفر کنند نه آنکه تصور کنند مسیر گردشگری کشوری همچون ایران تنها همان مسیر مشخص شده است که برای بار دوم ارزش دیدن ندارد.
کشورهای توسعه یافته درگردشگری بخوبی به تاثیر این موضوع و طراحی مسیرهای نو برای گردشگران واقف شده اند و میدانند ایجاد مسیرهای نوین در نقشه گردشگریشان تا چه اندازه بر مسافرت مجدد گردشگران به کشورشان و همچنین علاقه آنها برای اقامت بیشتر در کشور مقصد گردشگری تاثیر مثبت میگذارند.
کشورهای توسعه یافته درگردشگری بخوبی به تاثیر این موضوع و طراحی مسیرهای نو برای گردشگری واقف شدهاند.
اعظمالسادات راستی
گفت و گو
