هیجان ضربدر دو

درباره تفاوت‌های گزارش ورزشی در رادیو و تلویزیون بارها شنیده‌ایم و برخی از آنها آنقدر مشخص و واضح است که بیان دوباره‌شان ضرورتی ندارد. اما دست‌کم ذکر چند نکته در اینجا خالی از لطف نیست. این‌که گزارش‌های ورزشی رادیو متناسب با رشته‌ای که به آن اختصاص می‌یابد، دارای ظرافت‌ها و حساسیت‌های خاص خود است به این معنی که اگر در تلویزیون خلأها و سکوت‌ها با پخش تصاویر جبران شده و برای بیننده پررنگ و گل درشت جلوه نمی‌کند، اما در رادیو این اتفاق می‌تواند تبعات منفی در عدم تمرکز مخاطب و به تبع آن از دست دادن بخشی از پیام داشته باشد. گزارش‌های ورزشی رادیو باید با شرح کامل همراه باشد. مثلا مشخص کردن دقیق محل وقوع رویداد و بیان اطلاعات و جزئیاتی که بدون تردید برای شنونده جذابیت دارد یا مورد سوال است.

در ضمن در بسیاری از این گزارش‌ها یک کارشناس کنار گزارشگر در زمان‌های بدون تنش و اضطراب مسابقه لحظه‌های حساس آن را تحلیل می‌کند. رویه‌ای که در تلویزیون چندان مرسوم نیست و جا نیفتاده است، اما به نظر می‌رسد راهکار مناسبی برای پر کردن درست خلأهای رسانه‌ای و در عین حال روشی مطلوب برای افزایش آگاهی مخاطب است. البته باید این نکته را هم در نظر داشت که زیاده‌گویی در گزارش رادیویی نتیجه‌بخش نیست و چه‌بسا تاثیر منفی در دریافت مخاطب داشته باشد؛ چراکه او نیازمند فرصتی برای پردازش موقعیت‌ها و صحنه‌های بازی است. این نیاز بویژه درباره مسابقه‌های تیمی با تعداد اعضای زیاد مثل فوتبال، والیبال، بسکتبال و... بیشتر صدق می‌کند. محتوای این تحلیل‌ها هم عمدتا دو رویکرد کلی دارد. یکی از آنها می‌تواند به شرح قواعد یک رشته ورزشی یا بیان موقعیت و تصمیم‌گیری درست در آن اختصاص یابد و دیگری هم توضیحاتی درباره شرایط یک رشته در ایران، ارائه آماری درباره جایگاه آن در جهان و نوعی مقایسه با دیگر کشورهاست.

رادیو همچنین به دلیل فراهم کردن دسترسی آسان برای مخاطب نه‌تنها در مواردی جایگزین مناسبی برای دنبال کردن یک مسابقه ورزشی است، بلکه انتخابی بدون رقیب در بسیاری از مقاطع خواهد بود؛ چراکه لذت گوش سپاری به اتفاقات و شرح و بسط آنها در فضای ذهنی و ترسیم صحنه رقابت کنشی فعال برای شنونده است که همین مساله سطح درگیری او را نیز افزایش می‌دهد و به جذابیت مسابقه دامن می‌زند. در ضمن زنده بودن مسابقه و رویدادهای غیرقابل پیش‌بینی آن هم خود عامل تحرک و پویایی یک گزارش ورزشی اعم از رادیویی و تلویزیونی است. از این‌رو آنچه یک گزارش رادیویی را رضایت‌‌بخش می‌کند، ترکیبی از ویژگی‌های ذاتی رادیو و ماهیت ورزش است.

قصیده سالک