مذاکرات مثبت هسته‌ای

به گزارش جام‌جم، دیدار محمدجواد ظریف و جان کری در حالی ساعت 12 نیمه‌شب پنجشنبه به وقت تهران در نیویورک و در حاشیه برگزاری شصت و هشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد برگزار شد که پیش از آن وزیر امور خارجه ایران و وزرای امور خارجه گروه 1+5 نشست خود را برگزار کرده و درباره برگزاری جلسات بعدی مذاکرات در روزهای پانزدهم و شانزدهم اکتبر آینده (بیست و سوم و بیست و چهارم مهر جاری) در شهر ژنو سوئیس به توافق رسیده بودند.

براساس تصاویر منتشر شده از مذاکرات ایران و گروه 1+5 در نیویورک، سیدعباس عراقچی معاون بین‌الملل وزیر خارجه، مجید تخت روانچی معاون آمریکای وزیر خارجه، بعیدی‌پور مدیرکل اقتصادی وزارت خارجه، محمد‌نیا مشاور وزیر خارجه، امیری از سازمان بین‌المللی انرژی اتمی و حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور، محمدجواد ظریف را در هیات ایرانی حاضر در مذاکرات همراهی می‌کردند و این در حالی بود که در سوی دیگر این مذاکرات، کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، ویلیام هیگ وزیر خارجه انگلیس، وستروله وزیر خارجه آلمان، فابیوس وزیر خارجه فرانسه، وانگ یی وزیر خارجه چین و جان کری وزیر خارجه آمریکا قرار گرفته بودند.

نکته جالب توجه در جریان این مذاکرات، قرار گرفتن ظریف و کری در کنار هم بود که سرانجام در حاشیه آن به مذاکره نیم‌ساعته‌ای میان وزرای امور خارجه ایران و ایالات متحده منجر شد؛ دیداری که آمریکا از آن ابراز خرسندی کرد و ظریف هم آن را مثبت ارزیابی کرد و آن‌گونه که بی.‌بی.‌سی گزارش کرده، اشتون هم در پاسخ به پرسشی درباره این‌که آیا وزرای خارجه آمریکا و ایران در این دیدار دست داده‌اند، به این جمله بسنده کرد که «دست‌ ندادن آنها مایه تعجب من خواهد شد.»

گزارش فیس‌بوکی ظریف از مذاکرات تاریخی بامداد جمعه

وزیر امور خارجه درخصوص مذاکرات اخیر با 1+5 در صفحه فیسبوک خود نوشت: مذاکرات 1+5 شروع بسیار خوبی بود و اکنون باید با صبر و حوصله، مسیر دشوار و پرفراز و نشیب بحث‌ها را تا رسیدن به نتیجه دنبال کنیم.

به گزارش مهر، محمدجواد ظریف در ادامه گزارش خود در شبکه اجتماعی آورده است: انشاءالله یک روز همه صحبت‌های خودم در این جلسه را به شما گزارش خواهم داد تا همه ببینند که برای داشتن یک مذاکره خوب، هیچ نیازی به عدول از مواضع نیست.

وی در این نوشته خود همچنین تصریح کرده است: من صحبتم را با تاکید صریح و بی‌تعارف بر غیرقانونی بودن ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت و تحریم‌های بین‌المللی ناشی از آن و نامشروع و بی‌فایده بودن تحریم‌های یکجانبه شروع کردم.

سپس گفتم که برای نشان دادن نرمش، بیشتر در مورد آینده و راه‌حل صحبت خواهم کرد، بدون آن‌که از این مواضع دست بکشیم. بعد هم توضیح دادم که چرا از منظر استراتژیک، هدف ایران، اثبات صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای‌اش است و چرا آنها هم باید برای تضمین این هدف برنامه صلح‌آمیز غنی‌سازی ایران را تحت نظارت آژانس بپذیرند. در پایان هم چارچوب راه‌حل را مطرح کردم. همه وزرا از صحبت‌های من استقبال کردند و تعهد خود را برای رسیدن به همین هدف بیان کردند. قرار شد مذاکرات به صورت فشرده در پایان مهر ادامه یابد.

تاکید کری بر تعهد اوباما بر مذاکره براساس احترام متقابل

ظریف در این گزارش فیسبوکی خود درباره دیدارش با وزیر امور خارجه آمریکا نیز یادآور شده است: در روزهای قبل از جلسه، با همه وزرای 1+5 بجز آقای کری به صورت مفصل ملاقات‌های جداگانه داشتم، لذا در پایان جلسه با همه دست دادیم و خداحافظی کردیم و در حاشیه، گفت‌وگوی نیم‌ساعته‌ای هم با آقای کری داشتم. ایشان هم به تعهد رئیس‌جمهور آمریکا برای رسیدن به راه‌حل براساس مذاکره و احترام متقابل تاکید کرد؛ البته صحبت ایشان در جلسه 1+5 هم مثبت بود و مصاحبه بعد از جلسه ایشان و سایر وزرا نیز مثبت و با امید به آینده بود.

تاکید بر احقاق حقوق مردم ایران

اما این فقط گزارش فیسبوکی ظریف نبود که میزان موفقیت‌آمیز بودن مذاکرات نیویورک را نشان می‌داد؛ بلکه وزرای خارجه ایران و آمریکا و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از این نشست به جمع خبرنگاران آمدند و به برخی از پرسش‌های آنان پاسخ گفتند. محمدجواد ظریف در جمع خبرنگاران گفت که در این نشست بر ضرورت رفع نگرانی‌ها و احقاق حقوق مردم ایران تاکید کردیم و دیدگاه مقام معظم رهبری مبنی بر حرمت استفاده از سلاح کشتار جمعی مورد تاکیدمان قرار گرفت و امیدواریم با برخورد مثبت همه طرف‌ها شاهد شکل‌گیری راه‌حل مورد قبول دو طرف باشیم تا بتوانیم کار را به پیش ببریم و پرونده هسته‌ای ایران بزودی حل شود.

وزیر امور خارجه کشورمان در مورد دیدارش با وزیر خارجه آمریکا گفت: گفت‌وگوی کوتاهی داشتیم که در دیدارهای بین‌المللی انجام این گفت‌وگوها و دیدارها معمول است و در آن بر ضرورت و اهتمام ویژه برای رسیدن به راه‌حل تاکید کردیم و انتظار می‌رود که بتواند مناقشات را در زمان مناسب حل کند.

ظریف با بیان این‌که تاکید کردیم که ما به تعهداتمان پایبند هستیم، افزود: آمریکایی‌ها باید به تعهداتشان عمل کنند و به دنبال راه‌حل باشند و در سیاست خارجی خود از هوشیاری و آینده‌نگری استفاده کرده و حقوق مردم ایران را در نظر بگیرند.

وزیر امور خارجه اضافه کرد: جان کری در این نشست از عزم اوباما برای پایان دادن به مساله هسته‌ای ایران سخن گفت.

وی گفت: امیدواریم بتوانیم این حرف‌های مثبت را که در این مذاکرات شنیده شد، با دقت و هوشیاری در آینده به پیش ببریم و زمینه را برای حل مشکلات ایران فراهم کنیم.

ظریف تاکید کرد: تحریم‌ها باید بتدریج که جلو می‌رویم رفع شود و در قدم آخر همه تحریم‌ها به طور کامل چه تحریم‌های یکجانبه، چه تحریم‌های چندجانبه لغو شوند. این اقدام در کوتاه‌ترین زمان باید صورت گیرد.

بسته شدن پرونده هسته‌ای ایران؛ 12 ماه دیگر

همچنین کاترین اشتون پس از این نشست اعلام کرد که 12 ماه زمان مناسبی برای حل و فصل پرونده هسته‌ای ایران است. این در حالی است که پیش از این حسن روحانی سه یا شش ماه را زمان مناسبی برای حل و فصل پرونده هسته‌ای کشورمان قلمداد کرده بود.

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا افزود: مذاکرات بین ایران و گروه 1+5 مهم و قابل توجه بود و زمینه را برای دور جدیدی از مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران در ماه آینده فراهم کرده است. آسوشیتدپرس به نقل از کاترین اشتون گزارش داد که همه کشورهای دخیل در مذاکرات موافقت کردند «با یک جدول زمانی جاه‌طلبانه پیش بروند».همچنین خبرگزاری فرانسه گزارش داد که اشتون، ملاقات بامداد جمعه را مثبت دانست و گفت که وزیران امور خارجه گروه 1+5 که در این مذاکرات بی‌سابقه در سازمان ملل شرکت داشتند، از تهران خواستند که پیش از گفت‌وگوهای ماه آینده، به پیشنهاد‌های آنها پاسخ دهد. نماینده 1+5 در مذاکرات با ایران افزود: ما می‌خواهیم زمانی که در ژنو داریم صرف تبدیل آن به جزییات عملی کنیم. من نسبت به آنچه می‌توانیم انجام دهیم، نگرش جاه‌طلبانه‌ای دارم، ولی همه می‌دانیم که باید بسیار عملی و منطقی باشیم.

خوشنودی جان کری از لحن مثبت ایران در مذاکرات

آن‌گونه که ایسنا گزارش کرده است، وزیر امور خارجه آمریکا نیز پس از مذاکرات هسته‌ای در نیویورک گفت که از لحن مثبت جدید ایران در مذاکرات درباره برنامه هسته‌یی‌اش خشنود است.جان کری افزود: همه ما خوشحال بودیم که ظریف به جلسه آمد و اظهاراتی کرد که هم لحن و هم نگاه آن خیلی با گذشته فرق می‌کرد.

وی در عین حال گفت که یک دیدار با محمد‌جواد ظریف، وزیرخارجه ایران نمی‌تواند نگرانی‌های بین‌المللی درباره اهداف هسته‌ای ایران را رفع کند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از جان کری روز پنجشنبه به وقت نیویورک گزارش داد: ایران باید تمایلش به شفاف‌سازی درباره برنامه هسته‌ای‌اش را با اعمالش نشان دهد.به گزارش مهر به نقل از رویترز، جان کری همچنین گفت: محمدجواد ظریف در این نشست یک سری از اقدامات امکان‌پذیر را روی میز گذاشته است.

پیشنهادهای کری برای بسته شدن پرونده هسته‌ای ایران

جان کری همچنین در مصاحبه با شبکه سی.بی.اس تاکید کرد که رسیدن به یک توافق در «آینده نزدیک» امکان‌پذیر است.

به گزارش فارس، او در این گفت‌وگو که ساعتی پیش از آغاز مذاکره با هیات ایرانی انجام شد، گفت که اگر ایران اقدامات سریعی را برای همکاری با نظارت‌های بین‌المللی روی برنامه هسته‌ای‌اش عملی کند، واشنگتن می‌تواند تحریم‌ها را در طول چند ماه لغو کند.

وی در پاسخ به این که «یک نمونه از گام‌های ملموسی که آنها می‌توانند برای مطمئن کردن جهان بردارند، بدهید،» گفت: آنها می‌توانند بلافاصله امکان بازرسی از فردو را که یک تاسیسات محرمانه و زیرزمینی تقویت شده در دل کوه است، فراهم کنند. آنها می‌توانند بلافاصله پروتکل‌ها را امضا کنند، پروتکل‌های الحاقی جامعه بین‌المللی درباره بازرسی‌ها را. آنها می‌توانند پیشنهاد دهند که داوطلبانه غنی‌سازی اورانیوم بیشتر از یک میزان خاص را متوقف کنند و آن را در سطح پایین نگاه دارند. کارهای زیادی وجود دارد که می‌توانند انجام دهند.

طرح «حساب شده» ظریف برای پایان یک‌ساله مناقشه هسته‌ای

اما این شرط و شروط آمریکایی در حالی بیان شد که پس از پایان مذاکرات، لحن دیپلمات‌های آمریکایی به‌طور محسوسی تغییر کرده بود.

یک مقام ارشد در وزارت خارجه آمریکا درباره آنچه در مذاکرات اتفاق افتاده، می‌گوید: وزیر خارجه ایران طرحی را ارائه کرده است که در صورت اجرا می‌تواند طی یک سال نگرانی‌های بین‌المللی را درباره برنامه هسته‌ای ایران برطرف کند.

به گزارش فارس و به نقل از رویترز وی افزود: ظریف علایق ایران را تبیین کرد. آنها مایلند که به توافقی دست یابیم و طی یک سال این توافق را به طور کامل اجرایی کنیم.او به همه اطمینان داد که ایران سلاح هسته‌ای نمی‌خواهد و دلایل این‌که چرا داشتن این تسلیحات هیچ توجیهی برای ایران ندارد، تشریح کرد.

وی همچنین ایده‌هایی را درباره این‌که چطور باید پیش رویم، روی میز آورد. این مقام آمریکایی ادامه داد: ما به آشنایی سودمندی از علایق، طرز فکر، فرآیند و چارچوب زمانی مورد نظر ایرانی‌ها دست یافتیم، اما باید این موارد را به طور کامل مورد بررسی قرار دهیم.

در همین حال ،گیدو وستروله، وزیر امور خارجه آلمان در این رابطه گفت که دیدار وزیران امور خارجه 1+5 با همتای ایرانی‌شان «لحن، فضا و روح» بسیار متفاوتی نسبت به آنچه این گروه به آن عادت کرده بود، داشت.

ویلیام هیگ، وزیر خارجه انگلیس نیز بعد از برگزاری مذاکرات وزیران خارجه ایران و 1+5 گفت: شیوه و روح این جلسه بسیار خوب بود.

هیگ افزود: لحن مقامات ایرانی تغییر زیادی کرده و این جلسه شروع خوبی بود، اما هنوز خیلی زود است که آن را یک پیشرفت بزرگ بخوانیم.

استقبال آژانس از حل سریع مساله هسته‌ای ایران

اما همزمان با رایزنی‌های فشرده هسته‌ای دیپلمات‌های کشورمان در نیویورک، نخستین دور مذاکرات ایران و آژانس بین‌المللی انرژی پس از روی کار آمدن دولت جدید در ایران، دیروز در فضایی امیدوارنه در وین برگزار شد.

پس از پایان یازدهمین دور مذاکرات ایران و آژانس، رضا نجفی، نماینده دائم ایران در آژانس در گفت‌وگو با ایسنا، این مذاکرات را سازنده خواند و از امکان رسیدن به توافق با آژانس خبر داد.

وی با بیان این‌ که مذاکره بعدی ششم آبان برگزار می‌شود، تاکید کرد: هنوز درباره محل مذاکرات که تهران باشد یا وین، تصمیم‌گیری نشده است.

وی درباره درخواست آژانس برای بازدید از پارچین خاطرنشان کرد: درباره پارچین به‌طور کلی در این مذاکرات بحث کردیم و جزئیات را به جلسات بعدی سپردیم، در عین حال ما به آنها گفتیم برای دادن مجوز دسترسی به پارچین مشکلی نداریم، اما لازمه‌اش آن است که طرف مقابل تصویر روشنی از اهدافی که برای دسترسی به پارچین دارد، ارائه کند.در همین حال هرمان ناکارتس، معاون مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز در پایان نشست روز جمعه آژانس با هیات مذاکره‌کننده کشورمان در وین گفت که گفت‌وگوها بسیار سازنده بود.