حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
تلهفیلم، اعتبار جهانی دارد
تلهفیلم تنها مختص رسانه ملی ما نیست. تقریبا همه شبکههای تلویزیونی دنیا، فیلمهایی را که قالب سینمایی دارند پخش میکنند، اما همه فیلمهایی تلویزیونی محسوب میشوند که برای پخش از تلویزیون ساخته شدهاند و به آثاری گفته میشود که اکران عمومی سینماهای کشور را به دست نمیآورند. ساخت تلهفیلم از سوی شبکهها در سراسر دنیا پیگیری میشود، چراکه برای جبران خلأهای تلویزیون و چون نمیتوانند همه آثار سینمایی را از این رسانه به نمایش بگذارند، تولید و پخش میشوند.
بزرگان سینما هم وارد این عرصه شده و با تلویزیون همکاری دارند. مثلا مجموعه «ده فرمان» کیشلوفسکی ابتدا ده فیلم تلویزیونی بود که برای کشور لهستان ساخته شد. هماکنون نیز اگر با دقت بنگریم، متوجه خواهیم شد بسیاری از کانالهای معتبر دنیا مرتب تلهفیلم پخش میکنند و این قالب ترکیبی، مخاطب خاص خودش را دارد. از آنجا که به صورت کامل در یک بازه زمانی مشخص شروع و تمام میشوند بیشتر مورد استقبال قرار گرفتهاند، چراکه مخاطب مجبور نیست برای با خبر شدن از ادامه داستان و ماجرا، روزهای دیگر نیز در یک زمان مشخص پای تلویزیون بنشیند.
ساخت این آثار مانند فیلمهای سینمایی است و زمانی حدود 90 تا صد دقیقه دارد و چون یک موضوع مشخص دارد طبیعتا به سینما نزدیکتر از تلویزیون است. تلویزیون ایران هم سالهاست این نوع تولید فیلم را در پیش گرفته است و به یاد دارم اوایل انقلاب اسلامی نیز تلهفیلم داشتیم. سالهای اخیر تولید این قالب ترکیبی نمایشی افزایش پیدا کرده است و مرکزی با عنوان سیما فیلم برای رسیدگی به وضع تولید و پخش این آثار احداث شد. در ضمن جشنوارههایی نیز برای ایجاد رقابت میان کارگردانان این عرصه به وجود آمده که همه اینها در کنار هم بسیار خوب است و تعداد علاقهمندان به این عرصه را افزایش میدهد و حرفهایها را به این سمت میکشاند.
البته در سال گذشته به دلیل مشکلات اقتصادی رسانه ملی، تولید کاهش پیدا کرده است. هر چند در انبوه سازی ایرادی نمیبینم، اما مهم این است که تلهفیلمها با کیفیت درستی تولید شود و عوامل حرفهایتری در اختیار کار قرار گیرد و مسئولان نسبت به این موضوع حساس باشند و این گونه نباشد هر کس خواست تجربهای کسب کند به ساخت تلهفیلم روی بیاورد و آزمون و خطاهایش را در این حوزه انجام دهد.
این نوع نگرش سبب بیاعتمادی مخاطب و فاصله گرفتن او از تلویزیون میشود. صرف این که یک تلهفیلم از بازیگران سینمایی استفاده کرده باشد دلیلی بر جذابیت آن نیست، چراکه بیش از این باید فیلمنامه، ساختار و عوامل حرفهای هم داشته باشد.
اگر رفتاری حرفهای داشته باشیم، تلویزیون با پخش تلهفیلم میتواند مخاطبانی حرفهای و خاص را با خود همراه کند، در حالی که فیلم تلویزیونی در دنیا به قدری مهم است که جشنوارههای متعددی را برای آن در نظر گرفتهاند و من نیز با چند اثر خودم در جشنوارههای جهانی شرکت داشتم. در واقع رفتار حرفهای سبب خواهد شد بتوانیم در جشنوارههای معتبر جهانی حضور یافتم و موفقیت کسب کنیم.
در سالهای اخیر بسیاری از همکاران سینمای ما علاقهمند به ساخت تلهفیلم شدهاند، اما اگر حضور سینماگران و حرفهایها هنوز چشمگیر نشده به دلیل مسائل مالی است. بودجهای که برای یک تلهفیلم در نظر گرفته شده است به قدری پایین است که عموم سینماگران نمیتوانند با این مقدار بودجه، اثر مناسبی را که مورد نظر است، بسازند. پس سازندگان ناچار می شوند به اصطلاح از سر و ته کار بزنند تا بتوانند با بودجهای که در دست دارند فیلم را جمع کنند. معتقدم یک کارگردان حرفهای در هر جایگاهی که قرار بگیرد، رفتار حرفهای خواهد داشت. برای حرفهایها تلهفیلم با سینما و حتی فیلم کوتاه تفاوتی ندارد. هنرمند به دنبال به جای گذاشتن اثری در خور شان و ماندگار از خود است، اما گاهی آنچه سبب میشود کیفیت فیلمها پایین بیاید شرایط ناهموار موجود است و من شاهد بودم با تمام مشکلات فیلمهای خوبی نیز از سوی حرفهایها تولید شده است.
تلهفیلم خوب زیاد دیدهام و البته به همان اندازه هم تلهفیلم بد و برخی دوستان به فیلمهای مناسبتی توجه خاصی ندارند، در صورتی که باید به این فیلمها نیز توجه کافی داشت و از فیلمنامه و عوامل خوب بهره برد، اما برخی تلهفیلمهای خودم مثل «انتخاب»، «پایان راه» و «دستهای عشق» را دوست دارم و به گمانم کارهای خوبی شدهاند.
متاسفانه با تولید این تعداد تلهفیلم زمان و ساعت مشخصی در شبکهها که به پخش این آثار اختصاص داشته باشد، نداریم و عموما در زمانهای مختلفی نمایش داده میشوند تا جایی که ما هم نمیدانیم کار ما کی نمایش داده میشود، اما با این که تازگیها مد شده سریالها را به تله تبدیل میکنند موافق نیستم، چون به نظرم نباید قالب یک اثر را تغییر داد و با این کار به آن لطمه وارد خواهد شد و اصلا ضرورتی نمیبینم و با این اتفاق موافق نیستم.
نادر مقدس/ تهیهکننده و کارگردان تلهفیلم
گفت و گو
