سوره مبارکه: مدثر، آیات: 25 ـ 18
وقتی عناد و لجاجت در انسان مستقر شود، آیات الهی را تکذیب میکند. رفاه و کامیابی غافلانه در دنیا، سختیهای شدید قیامت را در پی دارد. دشمن با فکر و برنامه کار میکند. برنامه دشمن، مبارزه با قرآن و آیات الهی است. هر فکری ارزش ندارد و هر متفکری ارزشمند نیست. فکر بد مقدمهای برای تصمیم خطرناک و نادرست است.
مراد از «قَدَّرَ»، «تقدیر» به معنای مقایسه میان قرآن با سحر و شعر و کهانت است. قرآن در مورد کفر و دروغ، کلمه «قُتِلَ» را یک بار به کار برده است: «قُتِلَ الْإِنْسانُ ما أَکْفَرَهُ»( عبس، 17)کشته باد انسان (بیایمان) که تا این حد کفر میورزد. «قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ» (ذاریات، 10) کشته باد آن که دروغ میبندد. اما در مورد توطئه علیه پیامبر و قرآن، دوبار فرمود: «فَقُتِلَ کَیْفَ قَدَّرَ ثُمَّ قُتِلَ کَیْفَ قَدَّرَ»
در آیه 23 فرمود: «ثُمَّ أَدْبَرَ وَ اسْتَکْبَرَ»، حال ببینیم کیفر کسی که به حق پشت کند و با آن مخالفت ورزد، چیست؟ قرآن درباره کسانی که با وجود شناخت حق به آن کفر میورزند و از آن روی میگردانند میفرماید: چنین کسانی به کیفرهای گوناگونی دچار میشوند، از جمله جهت و هدف خود را در زندگی از دست میدهند. «استهوته الشیطان فی الارض حیران» (انعام، 71) فریب و اغوای شیطان او را در زمین سرگردان ساخته است. ضیق صدر او را تحت فشار قرار میدهد: «یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقاً حَرَجاً» (انعام، 125) خداوند، دل او را تنگ و سخت قرار میدهد. دچار معیشت دشوار و تنگ میشود: «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنْکاً» (طه، 123) هرکس از یاد و اطاعت من سرپیچی کند، معیشتش تنگ شود. نکبت و بدبختی بر او مسلط میشود: «إِنَّ الْخِزْیَ الْیَوْمَ وَ السُّوءَ عَلَی الْکافِرِینَ» (نحل، 27) امروز ذلّت و خواری عذاب بر کافران خواهد بود.
امیرالمؤمنین علی علیه السلام در نهجالبلاغه مسلمانان را سرزنش میکند که دشمن شما با فکر و برنامهریزی حرکت میکند، امّا شما در خواب هستید و غافلید. (نهجالبلاغه، خطبه 34)
انسانهای عنود و لجوج معمولا برخوردهای سرسختانهای دارند و اعتدال خودشان را به کلی از دست میدهند. با این که «عَبَسَ» و «بَسَرَ» تقریبا به یک معناست. آوردن هر دو کلمه نشانه سرسختی آنهاست.
لعن و نفرین بر دشمن، نه تنها جایز بلکه لازم است. توطئه گران بدانند که آیندگان نیز به آنان نفرین خواهند کرد. قرآن حتی در نظر کافران، کلامی پرجاذبه و سحرآمیز است.