در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
زردپره سر سرخ نر با طول تقریبی 17 سانتیمتر همانطور که در تصویر مشاهده میشود، سر و سینه قرمز قهوهای و زیرتنه و دمگاه زرد دارد. رنگ سر پرنده ماده گاهی شبیه پرنده نر است، اما پرندههای ماده و جوان اغلب سر قرمز مایل به قهوهای ـ خاکستری دارند. رنگ زرد، زردپره سر سرخ ناشی از رنگدانههایی به نام کاروتنوئیدها است که ریشه گیاهی دارند. در طول تابستان پرندگان بالغ بیشتر از دانههای گیاهی و جوانترها تنها از بیمهرگان تغذیه میکنند.
رنگدانههایی به نام پورفیرینها و ساختار پرها در رنگآمیزی قرمز مایل به قهوهای سر و سینه این پرنده نقش دارند. قلمرو این پرنده نسبت به جثهاش بسیار زیاد است. زردپره سر سرخ با وجود این که بومی هندوستان است، اما در آنجا زاد و ولد نمیکند. برعکس در قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان پراکنش قابل توجهی دارد و در ایران هم تابستانها در نواحی شمال شرقی فراوان دیده میشود. دانشمندان دانشگاه دهلی تلاش کردهاند تا نحوه عملکرد هیپوتالاموس مغز این پرنده را که شبها مهاجرت میکند، مورد بررسی قرار دهند. تحقیقات آنها نشانداده یک پروتئین 36 آمینواسیدی مسئولیت تنظیم فعالیتهای فیزیولوژیکی نظیر زمان تغذیه روزانه و زمان تولیدمثل را برعهده دارد. این پرنده معمولا مناطق گرم و خشک با پوشش گیاهی کمتر، استپها، اراضی کشاورزی و فضاهای باز را ترجیح میدهد. تاج پوشش بوتهها و سیمهای تلفن از جاهایی هستند که زردپرههای سرخ آوازخوان اغلب برای آوازخوانی انتخاب میکنند. زردپرههای سر سرخ حتی در ارتفاعات 2000 متری هم دیده شدهاند. طول روز یک فاکتور کلیدی برای مهاجرت زردپرهها است، اما مکانیسم مهاجرت این نوع پرندگان هنوز بدرستی شناخته نشده است. برخی تحقیقات حاکی از آن است که فاکتورهایی مثل تغییرات درجه حرارت و حتی نحوه عملکرد هورمونهای تیروئید در زمانبندی مهاجرت اینگونه بیتاثیر نیست. جمعیت اینگونه در جهان هنوز به صورت دقیق تعیین نشده؛ اما از آنجایی که ظاهرا جمعیت آن ظرف مدت ده سال، بیشتر از 30 درصد کاهش نداشته؛ لذا زردپره سر سرخ هماکنون در فهرست سرخ اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی در رده «حداقل نگرانی» جای گرفته است. سال 1985 میلادی جمعیت اینگونه در اروپا بین 750 تا 3000 تخمین زده شد و این در حالی است که اروپا کمتر از 5 درصد قلمرو اینگونه را تشکیل میدهد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: