الگوی ایرانی

آنچه به این خبرها اهمیت دوچندان می‌بخشد، لزوم معطوف شدن نظر تهیه‌کنندگان و برنامه‌سازان سیما به سمت منابع فرهنگی غنی در ادبیات و روایات کهن این مرز و بوم است و این همان چیزی است که اگر ضرورتش از سوی صاحبان اندیشه و فن حس نشود، کار به جایی خواهد رسید که انواع و اقسام کارهای نمایشی مجعول بیش از آنچه امروز هست، دور و بر ما را در رسانه‌های مهاجم پر خواهد کرد.

قطعا مخاطب سیما در برخورد با سریال‌های داستانی، صرفا به یک نوع کار نمایشی بسنده نمی‌کند و تنوع اینجا باید حرف اول و آخر را بزند اما به همین میزان، نبود سریال‌های موفق و تاثیرگذاری که ایده و متن خود را از فرهنگ بومی ایرانیان گرفته باشند، مدت‌هاست به یک خلأ در تولید سریال‌های داستانی بدل شده و به همین دلیل باید از هر گامی که برای در هم شکستن این فضای خالی برداشته می‌شود، استقبال کرد. البته این بدان معنا نیست که صرف تولید یک کار تاریخی (مثلا درباره پوریای ولی) از ویژگی‌های کیفی چنین کاری غافل شد و آن را نادیده گرفت.

در کارهای تلویزیونی، در حوزه انیمیشن، بارها منابع ادبی مختلف ایرانی، دستمایه قرار گرفته‌اند اما در سایر برنامه‌ها، گرچه قدم‌هایی برداشته شده اما جای کار زیادی هست تا به آنچه باید برسیم. در این بین باید توجه داشت پرداختن به کارهای فولکلوریک، نیازمند بسترسازی است و باید بودجه مناسبی برای برقراری ارتباط بین نسل‌ها با سریال‌های بومی درنظر گرفته شود. تولید یک فیلمنامه، ایجاد فضای مناسب، طراحی کاراکترها و ظاهر آنها، هر کدام نیازمند تخصیص بودجه‌ای است تا آنچه قرار است در قالب یک کار نمایشی ماندگار به ثبت برسد، با کمترین نقص ارائه شود چرا که در این قبیل کارها، حتی یک نقص کوچک ناشی از بی‌دقتی یا نداشتن امکانات مناسب، ممکن است کل کار را زیر سوال ببرد.

آنچه مسلم است الگوی ایرانی در تولید سریال‌های تلویزیونی، صرفا به بازسازی افسانه‌ها و قصه‌های قدیمی محدود نمی‌شود. بسیاری از متون و شخصیت‌های تاریخی، در رفتار و کردار خود مولد فرهنگ ایرانی بوده که می‌توان روح شخصیت‌ها و فرهنگ آنها را دستمایه تولید کارهای امروزی قرار داد و سریال‌هایی را به دور از ریخت‌وپاش‌های کلان تولید کرد که هم زاییده فرهنگ ایرانی باشد و هم ارتباط خوبی با مخاطب تلویزیونی برقرار کند. رونق تولید کارهای تلویزیونی با چنین مضامینی است که بر رونق مبادلات بین‌المللی تلویزیونی نیز می‌تواند تأثیر مثبت بگذارد.

حمیدرضا علیزاده