ضرب اعداد (4)

برای محاسبه سریع حاصل ضرب اعداد در 5 باید نصف رقم سمت راست هر عدد را محاسبه کنید.

1) اگر رقم زوج بود با نصف رقم سمت راست کاری نمی‌کنیم.

2) اما اگر رقم فرد بود، به نصفِ رقمِ سمت راست 5 تا اضافه می‌کنید و همین طور ادامه می‌دهیم.

برای روشن‌تر شدن موضوع به این مثال توجه کنید:

‌?=5×6598

قبلا گفتم برای محاسبه سریع حاصلضرب اعداد در 5 باید نصف عدد سمت راست را محاسبه کنید، اما 8 که در عدد 6598، رقم سمت راست ندارد. به همین علت ما یک صفر فرضی جلوی عدد 8 می‌گذاریم (در ذهنمان)، عدد تبدیل می‌شود به 65980 حالا عدد سمت راست 8 شد صفر، نصف صفر می‌شود صفر (0 = 2 ÷ 0). 8 یک عدد زوج است، پس صفر را کار نداریم.

حالا عدد 9: عدد سمت راستش 8 است، 8 را نصف می‌کنیم (4 = 2 ÷ 8) می‌شود 4، خود 9 فرد است پس باید 4 را با 5 جمع کنیم: 9= 5 + 4

حالا عدد 5: عدد سمت راستش 9 است

یک نکته:

حاصل 2 ÷ 9 شد 4.5، اما ما آن را 4 در نظر گرفتیم!

پس یادتان باشد هر وقت به عددی رسیدیم که اعشاری داشت، قسمت اعشاری را در نظر نمی‌گیریم، مثلا اگر رسیدیم به عدد 6.5، با 6 کار را ادامه می‌دهیم و با اعشارش کاری نداریم.

چون 5 عددی فرد است پس 4 را با 5 جمع می‌کنیم. 9=5+4

و حالا عدد 6 : عدد سمت راستش 5 است

خود 6 هم که زوج است پس دیگر با 2 کاری نداریم.

در این مرحله، یک صفر فرضی اول عدد می‌گذاریم ( در ذهنمان ) ، حالا همسایه صفر می‌شود

خود صفر هم که زوج است، پس 3 را بدون تغییر می‌نویسیم.

حالا شروع می‌کنیم به کنار هم چیدن اعدادی که به‌ دست آوردیم:

یادتان باشد، باید این مراحل‌ را در ذهن انجام دهید و عدد حاصل در هر مرحله را در جای خودش بنویسیم.

تقسیم اعداد بر عدد 5:

برای تقسیم اعداد بر عدد 5، کافی است ارقام را 2 برابر کنیم و در آخر یک علامت اعشار بین یکان و دهگان قرار دهیم.

پس رسیدیم به عدد 94642 حالا باید بین یکان (2) و دهگان (4) علامت اعشار بگذاریم:

وقتی در سمت راست اعشار فقط عدد صفر وجود داشته باشد، علامت اعشار و صفر سمت راستش حذف می‌شود. مثلا عدد 4.0 (4 ممیز صفر) همان عدد 4 محاسبه می‌شود.

سلمان داداشی / مدرس ریاضی