در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
غرق شدگان موج جراحی زیبایی
افزایش جراحی های زیبایی و پلاستیک از جمله برداشتن چربی ، عمل زیبایی بینی ، کشیدن پوست ، پروتزهای مختلف اعضای بدن بویژه صورت ، افزایش قد و... در کشور به طور بی سابقه افزایش یافته ، به نحوی که گوی سبقت را
در این میان ، این جراحی ها بین پزشکان غیرمتخصص و گاه غیرپزشکان به وسیله ای برای کسب درآمد بیشتر تبدیل شده و فجایع مرگباری را برای جامعه ایجاد کرده است.
جراحی های زیبایی و پلاستیک با همه خطراتی که برای تندرستی در پی دارد، چند سالی است در میان دختران و زنان جوان رو به افزایش است و اکنون مردان را نیز گرفتار کرده است.
اگرچه سالیان درازی از شکوفایی جراحی های زیبایی و پلاستیک در کشور نمی گذرد، اما پرونده های متعددی از تخلفات و گاه اشتباهات جبران ناپذیر این گونه جراحی ها در دادگاه ها تشکیل شده است ، چنانچه براساس آماری که از سوی سازمان پزشکی قانونی کشور منتشر شده ، بیشتر کسانی که به دلیل اشتباهاتی که گاه رنگ تخلفات پزشکی به خود می گیرد، از پزشکان به دادگاه ها شکایت کرده اند، کسانی هستند که در جریان عمل جراحی زیبایی صدمه دیده اند.
پلاستیک ، از واژه یونانی پلاستیکوس به معنی ساختن آمده است. این نوع جراحی در توده مردم به جراحی زیبایی مشهور است ؛ اما از نگاه علمی به بازسازی یک عضو گفته می شود؛ عضوی که ممکن است به دلایل مختلف مانند عیوب مادرزادی یا حوادث از بین رفته باشد یا دچار تغییر شکل شده باشد؛ اما در ایران جراحی پلاستیک برابر شده با جراحی از روی شکم سیری.
قسمت اعظم این گونه جراحی ها روی ناحیه صورت و گردن انجام می شود؛ چون این نقاط در معرض دید عموم قرار دارند و شخص قادر به پوشاندن یا اصلاح عیوب آن به صورت دایم و حتی موقت نیست.
اگر تا چند سال پیش فقط شاهد تبلیغات وسیع راجع به انواع رژیمهای چاقی و لاغری یا روشهای ترک اعتیاد بودیم ، امروز شاهد آگهی هایی درباره جراحی های زیبایی هستیم که قسمت عمده ای از صفحات آگهی مجلات خانوادگی و روزنامه ها را در بر گرفته است.تنها آگهی ها تغییر نکرده.
اگر سابق بر این ، چنین اعمال جراحی زیبایی را فقط متخصصان جراحی پلاستیک انجام می دادند تعداد زیادی از پزشکان متخصص گوش و حلق و بینی ، جراحان فک و صورت ، پزشکان عمومی و حتی غیر پزشکان در مطبهای خصوصی به سادگی آب خوردن ، صورت شما را به شکلهای مختلف در می آورند.
در جامعه شناسی ، اصلی وجود دارد که می گوید وقتی چیزی در جامعه رواج پیدا کرد، رفته رفته حالت همه گیر به خود می گیرد. اعمال جراحی زیبایی هم ازجمله همین همه گیری هاست که طرفداران زیادی میان همه اقشار بخصوص جوانان برای خود دست و پا کرده است.
هزینه جراحی چقدر است؛
مونا.ا دختری 24 ساله ای است که به تازگی بینی خود را به تیغ جراحی سپرده است. وی می گوید: حدود 2 میلیون تومان خرج کردم. البته چون جراح را یکی از دوستانم به من معرفی کرده بود و سفارشم را کرده بود، این قیمت حساب کرد و الا به طور عادی باید 3 میلیون می دادم.
در این بازار آشفته ، تعرفه ها از 600 هزار تومان تا 3میلیون تومان متغیر است و بسته به شهرت ، تجربه و تخصص پزشک ، این تعرفه ها نوسان دارد، ولی گاه ارقامی عجیب هم شنیده می شود.
دکتر کلانتر هرمزی ، دبیر انجمن جراحان پلاستیک و زیبایی در این باره می گوید: متاسفانه جراحان کاذب بسیاری در کشور ما هستند که با نرخ های عجیب و غیر معمول و با کیفیت بسیار پایین حتی در مطب ها و زیرزمین مطب ها، به این جراحی می پردازند.
وی می افزاید: هزینه واقعی جراحی زیبایی به وسیله جراحان معتبر از یک میلیون تا 3 میلیون تومان است ، اما مشاهده می شود که بسیاری از افراد نظیر پزشکان عمومی ، دندانپزشکان و حتی تکنیسین های اتاق عمل برای جذب مشتری های خود، این جراحی را با دریافت هزینه 100هزار تومان و با کیفیت بسیار پایین انجام می دهند.
اگر چه در بخش درمان تعرفه گذاری برای تمامی خدمات وجود دارد (و تعرفه های کشور ما چند ده برابر کمتر از کشورهای اروپایی است) اما درباره جراحی های زیبایی اساسا تعرفه جایی ندارد و نرخ بر مبنای اقتصاد بازار تعیین می شود که در برخی موارد مبلغ دریافتی از بسیاری از کشورهای پیشرفته هم بیشتر است.
به عنوان مثال جراحی بینی در لهستان 2 هزار تا 2500 دلار است و در آلمان و هلند بین 4900 تا 7400 دلار است.
عوارض بیش از حد
آمار غیر رسمی حاکی از آن است ، روزانه حداقل یک نفر در کشور بر اثر عوارض حاصل از جراحی زیبایی جان می سپارد.
ابتدا باید بگوییم اعمال جراحی بخصوص اعمالی که حین آن بیمار بیهوش می شود، حتی در بهترین شرایط در درصدی از موارد دارای عوارضی هستند.
به عنوان مثال خون مردگی در اطراف چشم و بینی ، گرفتگی بینی و تغییر حس بویایی ، کم وزن یا حتی از بین رفتن حس بویایی از عوارض شایع جراحی زیبایی بینی است که حتی اگر بهترین متخصصان نیز عمل را انجام دهند، ممکن است رخ دهد.
درباره افزایش عوارض اعمال جراحی زیبایی - که اخیرا شاهد آن هستیم - شاید بتوان گفت علت آن بیش از آن که به خاطر خطای پزشکی ایجاد شده باشد به دلیل افزایش بی رویه انجام این اعمال و تعدد آنهاست.
به نظر می رسد چند نکته نیز در میزان عوارض بی تاثیر نباشد: اول این که بسیاری از این اعمال در کلینیک های روزانه یا سرپایی انجام می شوند. در کلینیک های روزانه هزینه اتاق عمل بسیار کمتر از بیمارستان های بزرگ تر است و پزشک جوان جویای نام هم می تواند بیماران با توانایی پرداخت کمتر را پذیرش دهد و کاهش هزینه را هم بیشتر از سبد سهمیه بیمارستان انجام دهد، نه دریافتی خود.
باید توجه کرد که اساسا تخصص و امکانات تخصصی برای درصد کمی از بیماران مورد لزوم هستند. در بیشتر موارد در بدترین حالات با بدترین امکانات جراحی و بیهوشی هم نهایتا اتفاق چندانی برای کسی نمی افتد، اما تمام احتیاطات فقط برای آن چند درصد خطر پیش بینی می شوند.
نکته دیگر دخالت غیر جراحان و غیر پزشکان در این امر است که متاسفانه بکرات شاهد آن هستیم. این افراد به علت این که فاقد تخصص لازم هستند ودر مواردی که عارضه ای پیش می آید، قادر به انجام اقدام صحیح نیستند. قسمت دیگری از عوارض مربوط به عدم دستیابی به نتیجه مطلوب یا احیانا از شکل افتادن بیمار است.
شاید شنیده باشید، بسیاری از افراد به خاطر جراحی پلک چشم ، به چشمهای خود آسیب جدی رسانده اند که شاید هرگز قابل جبران نباشد؛ مثلا فردی پس از جراحی پلک خود، دیگر قادر نبود آن را به طور کامل ببندد، یا مثلا خانمی پس از عمل لیپوساکشن در ناحیه پاها دچار مشکل شد، زیرا پاهای او بیش از حد لاغر می شوند و متاسفانه هرگز شکل درستی به خود نمی گیرند.
نمونه بعدی اشخاصی هستند که پس از عمل جراحی بینی دچار مشکلات عدیده ای می شوند و بینی آنها کاملا از شکل می افتد. این قسمت را دیگر نمی توان به حساب اتفاق یا بد شانسی گذاشت ، بلکه به طور مستقیم به مهارت و دقت پزشک بستگی دارد؛ دقتی که متاسفانه فدای مسائل مالی یا اصرار بی دلیل بیمار می شود.
بیمه تعهدی ندارد
بر اساس قوانین بیمه ای کشور، سازمان های بیمه گر تعهدی در قبال اعمال جراحی زیبایی (مگر رفع عیوب مادرزادی) ندارند.
با این حال دیده می شود بسیاری با استفاده از دفترچه بیمه اقدام به این کار می کنند. مسوول یکی از سازمان های بیمه گر می گوید :متاسفانه برخی پزشکان بیمار خود را در بیمارستان دولتی بستری کرده و با درج عنوان عمل جراحی تیغه بینی (سیتوپلاستی) اقدام به انجام جراحی زیبایی (رینوپلاستی) می کنند.
البته ما به تفاوت را نیز از بیمار نقدا دریافت می کنند. با این کار قسمتی از منابع ناچیز بیمه ای صرف اعمال بی مورد زیبایی می شود.
وسواسی ها و خودشیفته ها، بیشتر جراحی می کنند
یافته های یک پژوهش حاکی است ، الگوی شخصیتی وسواسی و خودشیفته ، فراوان ترین الگوی شخصیتی در بین درخواست کنندگان عمل جراحی بینی است.
نتایج تحقیقی که از سوی دکتر میر فرهاد قلعه بندی و همکاران پیرامون الگوهای شخصیتی افراد متقاضی جراحی زیبایی بینی مراجعه کننده به درمانگاه بیمارستان حضرت رسول اکرم صانجام گرفت نشان داد، الگوهای شخصیتی وسواسی ، خودشیفته فراوان ترین الگوی شخصیتی بین درخواست کنندگان عمل جراحی بینی است ، به این صورت که الگوی شخصیتی وسواسی با درصد و خودشیفته با 33درصد بیش از سایر الگوهاست.
این پژوهشگران با اشاره به یافته های تحقیقات مشابه خارجی در تحلیل نتایج این بررسی آورده اند، متقاضیان جراحی بینی بیشتر عزت نفسشان را از ظاهرشان به دست می آورند و هنگامی که عزت نفس آنها پایین بیاید، درصدد جراحی برمی آیند.
براساس نتایج این پژوهش زنان بیش از مردان (چهار برابر) به انجام جراحی بینی گرایش دارند که دلیل آن پذیرش تغییرات ظاهر زنان از نظر فرهنگی است ، زیرا جراحی زیبایی در زنان عادی و بهنجار است اما در مردان نوعی تحقق نیافتن جنسیت و اختلال شمرده می شود. به عقیده پژوهشگران ، ویژگی های شخصیتی وابسته در بیشتر مردان متقاضی این پژوهش گزارش شده که از نظر فرهنگی یک ویژگی زنانه به شمار می رود و با قالب های نقش جنسی جامعه ما سازگاری ندارد.
از این رو، با آن که درجه نارضایتی از تصویر بدنی و تاثیرهای فردی می تواند به عنوان یک جزئ انگیزشی برای جراحی زیبایی شمرده شود، نمی تواند به تنهایی جراحی زیبایی را توجیه کند و تاثیر های فرهنگی و اجتماعی نیز باید در نظر گرفته شوند.
50 درصد چشم و همچشمی
دکتر کلانتر هرمزی اعتقاد دارد بیش از 50 درصد افرادی که برای جراحی پلاستیک مراجعه می کنند، از نظر پزشکان نیازی به جراحی ندارند، اما به علت چشم و همچشمی های بسیار اصرار می کنند.
وی می گوید: بیشترین درخواست های جراحی زیبایی از سوی زنان 17 تا 26 سال و از قشرهای متوسط تازه به دوران رسیده ، متجدد و ثروتمند است که البته از قشر مستضعف هم این درخواست وجود دارد، اما قشر مستضعف با راهنمایی و صحبتهای جراحان می پذیرند که این جراحی انجام نشود، ولی درخواست کنندگان 2 قشر دیگر به هر صورت این جراحی را انجام خواهند داد.
دکتر کلانتر هرمزی می افزاید: ایران از لحاظ میزان درخواست جراحی زیبایی در رده نخست جهان است و می گوید: پس از ایران ، کشور امریکا از لحاظ استقبال از جراحی های زیبایی بیشترین درخواست را دارد و به نوعی ایران و امریکا از این لحاظ افسار گسیخته هستند.
قدتان بلند نمی شود
امروزه برخی جوانان برای افزایش قد خود حتی چند میلی متر خود را به تیغ جراحی می سپارند، در حالی که علم پزشکی هنوز به اندازه ای پیشرفت نکرده که بتواند با روشی مطمئن و بدون عارضه قد انسان را بلندتر کند و عملا هیچ نتیجه مثبتی ندارد.
افزایش قد قبل از دوران بلوغ به وسیله هورمون رشد صورت می گیرد، اما بعد از بلوغ و با روش جراحی به این شیوه است که استخوان را می شکنند و پلاتین بین آن قرار می دهند.
هر بار که استخوان در حالت جوش خوردن قرار می گیرد، فاصله ای بین پلاتین و استخوان قرار می دهند و تا جایی این کار را انجام می دهند که حدود 5تا 10سانتی متر به طول پا اضافه شود.
این اقدام نه تنها موجب ناموزونی تناسب بین پا و سایر اعضای بدن می شود، بلکه عوارضی از قبیل آمبولی چربی و جوش نخوردن استخوان برای همیشه و بد شکل شدن شکل استخوان ها و نامتقارن بودن رشد را به همراه دارد و در مواردی به فلج شدن فرد منجر می شود.
وام قرض الحسنه برای جراحی زیبایی
رقابت شدیدی که بین مراکز جراحی زیبایی و پلاستیک و همچنین پزشکان متخصص و گاه غیرمتخصص این فن در جریان است ، موجب خلق ابداعات بدیعی نیز شده است.
نمونه آن راه اندازی صندوق های وام قرض الحسنه برای جراحی زیبایی است. این مراکز با ژستی انسان دوستانه اقدام به اعطای وام برای جراحی زیبایی می کنند، گویی این جراحی ها از نان شب واجب تر است.
تحفه غرب
چهره های گریم شده ، زیر نورپردازی های هنرمندانه و داستان های رمانتیک ، بسیاری از جوانان را به همذات پنداری و تبدیل شدن به شبیه قهرمان قصه وامی دارد و اندک اندک همان طور که لباسهای بازیگران سینما در جامعه مد شد، چهره های آنان نیز طرفدار پیدا می کند و اعمال جراحی تنها راه رسیدن به این شباهت بود.
بی شک این تحفه غرب برای جامعه ما بود، اما امروز وضع در دنیای سرمایه داری نیز دگرگون شده است. نگاهی گذرا به مقالات درج شده در مجلات اروپایی و امریکایی نشان می دهد که بتازگی جنبشی بر ضد جراحی های بی مورد زیبایی به وجود آمده است و آنان نگران افزایش بی رویه این جراحی ها در جامعه خود بخصوص جوانان شده اند.
امید است همان گونه که موج جراحی زیبایی از اروپا به ایران رسید، موج مخالفت با آن نیز به ایران برسد.
علی اخوان بهبهانی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
