مردم سرگرمی ندارند!

مردم سرگرمی ندارند، جملاتی از این دست وقتی سر زبان‌ها می‌افتد، همگان آن را تکرار می‌کنند بی‌آن که کسی در درستی آنها تأمل کند.

به اطراف خود بنگرید و ببینید؛ چگونه ابزار و ادوات سرگرمی و تفریح و بازی، ما را محاصره کرده‌اند؟ این همه دستگاه‌های صوتی و تصویری، ده‌ها و صدها شبکه رادیویی و تلویزیونی، انواع وسایل پخش موسیقی، انواع تلفن‌های همراه و تبلت‌ها، رایانه‌ها، پارک‌ها و سینماها و تئاترها و نمایشگاه‌های هنری، انواع نشریات و کتاب‌ها، انواع رشته‌های ورزشی و...

براستی انسان امروز، چرا این همه در پی تفریح و تفنن است؟ چه بر سر انسان آمده است که هر بازیچه‌ای که برای خود فراهم می‌آورد مدتی کوتاه، از آن خرسند است و همان بازیچه بزودی برایش تکراری و قدیمی می‌شود؟

چگونه است که کودک دیروز با یک عروسک ساده دست‌ساز، تمام دوران کودکی‌اش را رنگین می‌ساخت و کودک امروز، هر روز و هر ساعت به دنبال بازیچه‌ای دیگر است؟

به گمان من، انسان امروز در چنبره فریبی بزرگ، گرفتار شده است که برساخته نظام اقتصادی مبتنی بر مصرف مداوم است. سرعت گیج‌کننده تغییرات در بازار کالاهای مصرفی، انسان را دچار تشویش می‌کند تا مبادا از تحولات روز، بی‌بهره بماند.

همین تشویش بی‌ثمر است که انسان را به تکاپو می‌اندازد تا خود را با سرعت تغییرات بازار کالاهای مصرفی هماهنگ کند و از خرید پی‌در‌پی محصولات جدید و احساس خوشبختی گذرای آن خرسند باشد.

این احساس خوشبختی و هماهنگی با تحولات، یعنی به‌روز بودن، فقط چند روز دوام دارد و به محض ورود تولیدات جدید، تبدیل می‌شود به حس سرخوردگی و ناخرسندی از داشته‌ها و حسرت دستیابی به بازیچه‌های جدید.

این تناوب ویرانگر میان حس خرسندی از خرید تازه‌های بازار و اندوه و حسرت ناشی از جا ماندن از محصولات جدید، انسان امروز را از دو نعمت بزرگ محروم ساخته است، یکی دلبستگی به داشته‌ها و خاطرات حاصل از بودن با آنها و دیگری، خلاقیت و تخیل برای بهره‌مندی بیشتر از امکانات موجود.

اسماعیل امینی - شاعر و مدرس دانشگاه