یک الگوی موفق

فعالیت هسته‌ای ایران که طی سال‌های اخیر با واکنش‌های تند کشورهای غربی روبه‌رو شده، پای بسیاری از شبکه‌های جاسوسی دنیا نظیر موساد، ام‌آی6 و... را به این حیطه بازکرده و کارشکنی‌هایی را از سوی آنان به وجود آورده که همین دستمایه، تم اصلی آینه‌های نشکن را شکل می‌دهد. سیمین فرهت که از کار در آموزشگاه رانندگی به‌عنوان مربی رضایتی ندارد و بیش از همه درگیر مشکلات برادر تحصیلکرده و بیکارش (افشین) است پس از آشنایی با یکی از شاگردانش (خانم حبیبی) و همسرش (محب) در دام شبکه‌ای جاسوسی می‌افتد که قصد دارند در فعالیت سازمان انرژی اتمی اختلال ایجاد کنند. اردکانی در آغاز کار بخوبی شخصیت‌های اصلی‌اش را معرفی می‌کند و فضای متشنج خانواده سیمین و مشکلات افشین را پیش‌روی مخاطب آورده و آنها را بیش از پیش با مصائب سیمین آشنا می‌سازد. در این میان مشکلات مالی همسر سیمین (مسعود)که همچنان دنبال جور کردن خانه‌ای برای شروع زندگی مشترک‌شان است نیز مزید بر علت شده و سیمین را به دام حبیبی، محب و دار و دسته‌اش می‌اندازد. از اینجا به بعد قصه از وادی ملودرام خارج شده و فرم یک تریلر جاسوسی را با همه مولفه‌هایش می‌گیرد که خوب گسترش یافته و شخصیت‌های مثبت آن قابلیت همذات‌پنداری را در مخاطب برمی‌انگیزانند.

نقطه قوت آینه‌های نشکن که به ماندگاری‌اش در ذهن مخاطب کمک کرده، باورپذیری قطب منفی کار از حبیبی و محب گرفته تا موشه بایار جاسوس موساد است. در واقع شخصیت‌های فوق با وجود بهره گرفتن از کلیشه‌ها، صاحب هویت مستقلی بوده و بیش از پیش مخاطبان را با ابعاد پیچیده ماجرا آشنا می‌کند. اردکانی با تکیه بر فیلمنامه و شخصیت‌های آن، ریتم خوبی به قصه بخشیده و بخش مهمی از خوش ریتم بودنش را مدیون آن است. وی در بعد فنی هم موفق عمل کرده و بخوبی تنش حاکم بر داستان را به مخاطب منتقل کرده بی‌آن‌که به اغراق متوسل شود. این مساله در قسمت پایانی به اوج رسیده و مخاطب را نسبت به سرنوشت قهرمان‌های آن در بیم و امید نگه می‌دارد.

نکته مهم دیگری که در موفقیت این مجموعه تاثیر داشته، روح وطن دوستی حاکم بر آن است که در شخصیت‌هایی همچون عماد، خواهرش و حاج محمود کاملا به چشم آمده و دوست‌داشتنی‌ترشان کرده است.

اردکانی در صحنه شهادت عماد به دست سعید نیز به‌گونه‌ای عمل کرده که مخاطب، آن را به جنگ تحمیلی هشت ساله پیوند زده و جنگی تازه از نوعی دیگر را به خاطر می‌آورد که پیام اصلی کار هم در آن نهفته است.

انتخاب بازیگر در مجموعه‌هایی از این جنس کار سخت، دشوار و ظریفی است که می‌تواند در صورت اندکی لغزش، کیفیت نهایی آن را با مشکل روبه‌رو کند، اما اردکانی در انتخاب بازیگرانش بینابینی عمل کرده و توانسته تا حدود زیادی گلیمش را در این بخش از آب بیرون بکشد.

در آخر باید گفت ساخت مجموعه‌هایی از جنس آینه‌های نشکن با تم جاسوسی می‌تواند برای مخاطب ایرانی جذاب و جالب توجه باشد، منوط بر آن‌که استانداردهای کیفی در ساخت آن رعایت شده و برخی شتابزدگی‌های مرسوم در تولید مجموعه‌های تلویزیونی به آن راه پیدا نکند.

محمد جلیلوند