قوهای مهاجر

گونه قوی گنگ و قوی فریادکش جثه بزرگی دارند، ولی همان طور که از نام قوی کوچک پیداست، این گونه دارای جثه کوچکی است، اما عامل دیگری که موجب تفاوت این گونه‌ها می‌شود رنگ منقار آنهاست. منقار قوی گنگ، نارنجی و در انتها سیاه و برآمده است. قوی فریادکش و قوی کوچک خیلی به یکدیگر شباهت دارند. هر دو منقاری زرد رنگ دارند که نوک آن سیاه است، ولی منقار قوی کوچک کمرنگ‌تر و کوچک‌تر از قوی فریادکش است، همچنین گردن کوتاه‌تری نیز نسبت به دو گونه قوی فریادکش و گنگ دارد.

قوها ازجمله پرندگان گیاهخوارند که از گیاهان آبزی تغذیه می‌کنند. قوها گونه‌ای آرام و بی‌آزارند که فقط در مواقعی که احساس خطر کنند مانند نزدیک شدن مهاجمان به جوجه‌های آنها خشن می‌شوند. در ایران، قوهای مهاجر برای زمستان‌گذرانی از روسیه، سیبری و چین به مناطق شمالی کشور مهاجرت می‌کنند و با گرم شدن هوا به سوی عرض‌های جغرافیایی بالاتر بازمی‌گردند. علت مهاجرت آنها سرد شدن هوا و نامساعد شدن محل زندگی‌ آنهاست.

اما نکته‌ای که مهاجرت قوها را به ایران در چند سال اخیر نسبت به دیگر پرندگان متفاوت می‌کند، تعداد بسیار زیاد آنهاست که برای گذراندن زمستان وارد سواحل شمالی کشور از جمله سرخ‌رود و تالاب فریدونکنار در استان مازندران می‌شوند. امسال این گونه‌ها به علت سرمای شدید در عرض‌های شمالی یک ماه زودتر و با جمعیــتی بیش از ده هزار بال قو به ایران مهاجرت کردند.

بر اساس گزارش‌های اداره کل حفاظت محیط‌زیست گیلان، تعداد جمعیت مهاجر قو به تالاب‌های امیر کلایه، تالاب بوجاق و تالاب بین‌المللی انزلی و منطقه حفاظت شده سیاه‌کشیم این استان، امسال بی‌سابقه بوده است. طبق سرشماری‌های صورت گرفته در استان گیلان در دی ماه 1391، 7796 بال قو شامل 6911 قوی فریادکش و 885 قوی گنگ در استان مشاهده شده است.

این تعداد قوی مهاجر در کشور از یک‌سو موجب خوشحالی دوستداران محیط‌زیست است، ولی از یک‌سو موجب ایجاد نگرانی‌های زیادی نیز می‌شود؛ زیرا تامین امنیت این تعداد پرنده مهاجر در مقابل شکارچیان و تأمین غذای آنها با توجه به فشاری که به زیستگاه‌ها وارد می‌شود، بسیار دشوار و نیازمند مدیریت دقیق مناطق است. قابل ذکر است امسال علاقه‌مندان به طبیعت ایران و ساکنان استان‌های مازندران و گیلان در تأمین غذا برای پرندگان مهاجر به این استان‌ها همکاری زیادی کردند که جای قدردانی بسیار دارد.

شادی توکلی‌مهر / جام جم