سروهای ایستاده جام‌جم

این دوره جشنواره، روز چهارشنبه چهارم بهمن در سالن اجتماعات معاونت سیما به طور رسمی آغاز به کار کرد و اختتامیه آن دوشنبه نهم بهمن در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار خواهد شد. در ضمن، مراسم جنبی جشنواره که قرار است طی آن جوایز سازمان‌ها و ارگان‌ها به آثار برگزیده جشنواره اهدا شود و از رسانه‌های برتر و دست‌اندرکاران جشنواره تقدیر شود، روز شنبه چهاردهم بهمن در محل سالن رضوان مرکز بسیج صداوسیما برگزار خواهد شد.

شاید خیلی‌ها تصور نمی‌کردند جشنواره جام‌جم بتواند در کوتاه‌مدت مورد توجه اهالی تلویزیون، کارشناسان و مخاطبان قرار گیرد، اما برنامه‌ریزی، مدیریت و چینش درست اعضای مختلف برگزارکننده در دوره اول با درخششی چشمگیر همراه شد تا پس از سال‌ها که از برپایی جشنواره سیما می‌گذرد، جشنواره جام‌جم با مدلی نو بتواند جای خود را به عنوان یک جشنواره جریان‌ساز باز کند.

معاونت سیمای رسانه ملی با هدف شناسایی و معرفی آثار فاخر و ارزشمند در حوزه تولیدات مستند، پویانمایی و فیلم‌های تلویزیونی در معاونت سیما و سپاس از سازندگان این آثار، نخستین جشنواره تلویزیونی جام‌جم را در آذر و دی 90 برگزار کرد و این دوره جشنواره به بررسی و گزینش آثار برتر از میان آثار مستندی که از سال 83 تا پایان شهریور 90 از شبکه‌های سیما پخش شده بودند، آن دسته از تولیدات پویانمایی که از سال 80 تا پایان شهریور 90 از شبکه‌های سیما به پخش رسیده بودند و نیز گروهی از فیلم‌های تلویزیونی که از ابتدای آبان 87 تا پایان شهریور 90 روی آنتن شبکه‌های سیما رفته بودند، اختصاص داشت.

در همین خصوص، نخستین فراخوان داخلی آثار در مهر همین سال اعلام شد و به فاصله یک ماه پس از آن، دکتر علی دارابی، معاون رئیس سازمان صدا و سیما در امور سیما و رئیس شورای عالی سیاستگذاری نخستین جشنواره تلویزیونی جام‌جم، در احکامی جداگانه دبیران نخستین جشنواره تلویزیونی جام‌جم را منصوب کرد.

در دوره اول، نگاه تخصصی برگزارکنندگان جشنواره توانست در یک میدان رقابت کاملا تلویزیونی، عیار آثار تولیدی سیما را به نمایش بگذارد. در این دوره 500 اثر مستند از شبکه‌ها، تهیه‌کنندگان و کارگردانان به دبیرخانه جشنواره رسید که از این تعداد 64 اثر برای بخش داوری انتخاب شد. همچنین از 630 اثر پویانمایی رسیده به دبیرخانه جشنواره 72 اثر به بخش مسابقه راه یافت. در بخش تله‌فیلم نیز ‌180 فیلم ‌تلویزیونی به دبیرخانه جشنواره رسید که از این میان 36 فیلم تلویزیونی به بخش مسابقه فیلم‌های تلویزیونی جشنواره جام‌جم راه یافتند.

براساس سیاست‌های در نظر گرفته‌شده برای دومین دوره جشنواره، آثار ارسالی در هیات انتخاب داخلی شبکه مورد بررسی و تائید قرار گرفتند و مستقیم به بخش مسابقه جشنواره راه یافتند. بر این اساس لازم بود هر شبکه بر حسب سهمیه تعیین‌شده، آثار منتخب و نهایی خود را به دبیرخانه جشنواره مستقر در مرکز سیمافیلم (برای فیلم‌های تلویزیونی)، شبکه سه سیما (برای سریال‌های طنز)، شبکه تهران (برای برنامه‌های مسابقات و سرگرمی) و شبکه دو سیما (برای برنامه‌های کودک و نوجوان) ارسال کند. آثار قابل پذیرش در جشنواره، فیلم‌های تلویزیونی تولید و پخش اول شده در بازه زمانی 1/7/90 تا 1/7/91 بوده و بجز فیلم‌های تلویزیونی که باید تولید و پخش شده از مهر 90 تا پایان مهر 91 باشد، سه بخش دیگر پذیرای آثار تولید و پخش شده از سال 83 تا پایان سال 90 بودند. مهدی فرجی، مدیر شبکه یک سیما به عنوان دبیر دومین جشنواره جام‌جم است، علی بخشی‌زاده، مدیر شبکه دو سیما به عنوان دبیر بخش کودک و نوجوان، حسن اسلامی مهر، رئیس مرکز سیما فیلم به عنوان دبیر بخش فیلم‌های تلویزیونی و سعید مقیسه، مدیر شبکه پنج سیما به عنوان دبیر بخش مسابقات و سرگرمی در این دوره جشنواره حضور دارند. همچنین مجید زین‌العابدین، مدیر شبکه سه عهده‌دار مسئولیت دبیری بخش سریال‌های طنز این دوره از جشنواره است. سمیرا رستمی، مدیر روابط عمومی شبکه یک سیما، دبیر اجرایی جشنواره دوم است و محمد امین توکلی‌زاده، مدیرکل اداری ـ مالی معاونت سیما نیز در سمت دبیر تدارکات و پشتیبانی جشنواره حضور دارد.

تداوم و نظم در برپایی جشنواره جام‌جم، رمز تأثیرگذاری و جریان‌سازی این رویداد تلویزیونی است و می‌تواند ضمن تثبیت موقعیت جشنواره نزد اهالی تلویزیون، عاملی برای برنامه‌ریزی سالانه فعالیت شبکه‌های سیما تلقی شود.

طهماسب صلح‌جو، منتقد می‌گوید: لزوم برگزاری هر جشنواره فقط با آگاهی و شناخت اهداف مورد نظر مسئولان و مدیران آن مشخص می‌شود. گرچه هر رویداد فرهنگی که با عنوان جریانی همچون جشنواره برگزار شود، دارای تأثیرات مثبت بی‌شماری ازجمله جمع‌‌بندی و ارزیابی مجموعه تولیدات و اتفاقات رخ داده یکساله یا بیشتر آن رسانه است که میزان ذوق و تلاش فعالان آن عرصه را مشخص می‌کند و همین طور دلیلی می‌شود بر گشایش مبحث گفت‌وگو و نقد که یکی از کمبودهای موجود این جریان فرهنگی است.

او ادامه می‌دهد: آنچه در تحقق و دستیابی به این اهداف مسلم است، برگزاری جشنواره‌ای با تداوم و برنامه‌ریزی شده است تا این مساله را به بیراهه نکشاند و نتیجه و بازتابی تأثیرگذار را به دنبال داشته باشد.

در این زمینه مسعود آب‌پرور، کارگردان فیلم‌های تلویزیونی معتقد است داوران بخش‌ فیلم‌های تلویزیونی نخستین جشنواره جام‌جم با گزینش‌های خود به ارزشگذاری برای تله‌فیلم‌های باکیفیت و تعیین سطح کیفی و ایجاد یک استاندارد کلی در تولیدات صداوسیما اقدام می‌کنند و تداوم این جشنواره می‌تواند این چشم‌انداز را برای برنامه‌سازان سیما ترسیم کند.

احمد امینی، کارگردان تلویزیون و سینما نیز می‌گوید: تداوم برگزاری جشنواره جام‌جم بی‌شک سبب ایجاد یک جریان رقابتی خواهد شد و فعالان و برنامه‌سازان سیما را با دغدغه ساخت آثاری درخور اهمیت درگیر خواهد کرد. حتی اگر جایزه این جشنواره تنها چند «پخش مناسب» در شبکه‌ها باشد، برای هنرمندان کافی به نظر می‌رسد.

جشنواره جام‌جم گرچه یک جشنواره تخصصی در زمینه تلویزیون است، اما به دلیل حضور هنرمندان شناخته‌شده و محبوب می‌تواند برای مردم نیز جایگاهی ویژه داشته باشد.

سارا میرسلطانی، حسام آبنوس