در گزارشها آمده، بعد از حادثه 11 سپتامبر، کارخانجات اسلحهسازی در دنیا جان دوبارهای گرفتند و با ایجاد بازارهای صادراتی تولیداتشان را روز به روز افزایش دادهاند. در فهرست اسلحهسازان بزرگ جهان، آمریکا با اختلاف فاحشی نسبت به بقیه رقبا پیشتاز است؛ چنان که در میان 20 شرکت بزرگ اسلحهساز دنیا، تنها هفت نام غیرآمریکایی وجود دارد. پس از آمریکا نیز این انگلستان است که با 12 کمپانی بزرگ اسلحهساز در رتبه دوم مرگآفرینان قرار گرفته است. آمار سرسامآور خرید و فروش اسلحه در جهان و گردش مالی سرگیجهآور این صنعت، خیلیها را به این نتیجه رسانده که تجارت اسلحه در جهان پس از مواد مخدر، دومین تجارت پرسود و اغواکننده به حساب میآید.
آمریکا، سردمدار تجارت اسلحه در جهان
در دهه اخیر و مشخصا پس از حادثه 11 سپتامبر و پس از انتخابات اخیر آمریکا و روی کار ماندن اوباما، تجارت اسلحه در این کشور رونق ویژهای یافته است. براساس آنچه در رسانههای معتبر غربی منتشر شده است، رونق تجارت اسلحه در آمریکا به حدی رسیده که بسیاری از سایتهای تجاری به صورت آنلاین به خرید و فروش تفنگ اقدام میکنند و چرخهای این تجارت مرگبار را تندتر از همیشه میچرخانند؛ چنان که در سالهای اخیر درآمدهای ناشی از فروش اسلحه در آمریکا به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. البته بخشی از آمار خیرهکننده فروش این دست محصولات به اسلحههای شکار مربوط است که مشخصا در بالا رفتن آمار فروش اسلحه در این کشور تاثیر بسزایی داشته است. براساس آمارهای رسمی 47 درصد از خانوارهای آمریکایی صاحب حداقل یک اسلحه هستند. در این کشور به ازای هر صد نفر 90 اسلحه سبک وجود دارد که این رقم سه برابر اسلحه موجود در آلمان، فرانسه و سوئد و 5/2 برابر عراق است. از 875 میلیون اسلحه سبک در جهان، 275 میلیون توسط آمریکاییها خریداری شده که 70 درصد از آن متعلق به شهروندان معمولی است، همچنین سالانه هشت میلیون اسلحه جدید تولید و 5/4 میلیون از آن به وسیله آمریکاییها خریداری میشود. این ارقام گویای گردش مالی قابل توجه این کالا در آمریکاست که نهتنها هزینههای خرید این کالا را شامل میشود، بلکه مالیاتهای دولتی و ایالتی را نیز در برمیگیرد.
تجارت اسلحه در چین
همچون تمام عرصههای اقتصادی دیگر که پای چین به آنها باز شده، صنعت اسلحهسازی جهان نیز عمیقا متاثر از حضور پررنگ این غول تازه به دوران رسیده اقتصادی است. این روزها میخوانیم بیشتر تولیدات در چین انجام میشود. گویا این کشور سعی دارد از تولید هیچ محصولی برای قبضه بازارهای صادراتی دنیا عقب نماند. بر همین مبنا چین نیز در رده بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان اسلحه و تسلیحات در دنیا قرار گرفته است. روزنامه واشنگتنپست، در مقالهای با اشاره به این که چین نیز از قدرتهای نوظهور در زمینه صادرات اسلحه در دنیاست، نوشت: چین موقعیت خود را متحول ساخته است و در حالی که پیشتر یکی از بزرگترین واردکنندگان سلاح بود، به یکی از تولیدکنندگان اصلی تبدیل شده و تولید داخلیاش از سال 2002 تا 2006 و از 2007 تا 2011 در حدود 95 درصد افزایش داشته که این کشور را به ششمین صادرکننده تسلیحات در جهان تبدیل کرده است.
تجارت و تولید اسلحه در ایتالیا
به گزارش والاستریت ژورنال؛ صنعت تولید سلاح در کشور اروپایی ایتالیا نیز از مثالزدنیهای این حوزه است. تاکید به صنعت اسلحهسازی ایتالیا نه از حیث نقشآفرینی آن در بازار اسلحه دنیا، که نقش بسیار پررنگ این صنعت در اقتصاد خود ایتالیاست. در کشور ایتالیا نیز تا سال 2011، هزاران نفر در صنعت تولید اسلحه فعالیت داشتهاند. در این کشور نوع خاصی از اسلحه با نام Bereta تولید میشود. روزانه حدود 1500 قبضه از این نوع اسلحه در کارخانجات اسلحهسازی ایتالیا تولید میشود که گردش مالی سالانه بیش از 400 میلیون یورو در برداشته است. به نوشته والاستریت ژورنال، دیری نمیگذرد که ایتالیا با ایجاد رونق در صنعت اسلحهسازی خود، تحولی عظیم در روند مالی و اقتصادی خود به وجود بیاورد.
توسعهنیافتهها بزرگترین خریداران اسلحه
براساس گزارش global issue، از سال 2004 تا سال 2012، کشورهای در حال توسعه بیشترین خریداران اسلحه و تسلیحات در جهان بوده و موجب تسریع در رشد گردش مالی این بخش از تجارت در جهان شدهاند. نکته جالب توجه اینکه کشورهای صنعتی نیز کمترین خرید تسلیحات را انجام دادهاند. همچنین براساس آمار طی سالهای مذکور تنها کمتر از 20 درصد از اسلحههای به فروش رسیده در دنیا به کشورهای صنعتی و بیش از 3 برابر آن به کشورهای در حال توسعه صادر شده است. علاوه بر همه این مسائل در این سالها یعنی از 2004 تا 2012، تولید و صدور اسلحه به دیگر کشورها در حدود 90 درصد رشد داشته است.
فرشته بهروزینیک / جامجم