مسجد هفت ‌رنگ

سبزوار همواره در طول تاریخ در بطن حوادث و رویدادها قرار داشته و همین موضوع سبب شده است این شهر میراثدار ‌آثاری ارزشمند و دیدنی باشد.

اگرچه سبزوار در دوران پرفراز و نشیب تاریخ خود شاهد ظهور افرادی تاثیرگذار و مشهور بود ولی بدون تردید اوج این رویدادهای تاریخی را می‌توان در روزگار سربداران و قیام این‌بزرگمردان ایرانی علیه مهاجمان بیگانه قلمداد کرد که شعار آزادگی و شرافتشان در گوش تاریخ طنین دارد که: سر به دار می‌دهیم، تن به ذلت نمی‌دهیم.‌ در میان آثار موجود این شهر شاید بتوان مسجد جامع و مصلای آن را که یادگاری از عصر سر‌بداران است، یکی از مهم‌ترین این آثار قلمداد کرد.

مسجد جامع سبزوار در خیابان بیهقی، قبل از چهار راه امامزاده این شهر قرار دارد. مسجد از یک حیاط مرکزی و دو شبستان شرقی و غربی و دو ایوان شمالی و جنوبی تشکیل شده است.

این بنا دارای نقشه دو ایوانی بوده و در دوره پهلوی دو مناره به ایوان جنوبی اضافه شده که فاقد تزئینات است. ایوان شمالی مسجد از آجر ساخته شده و دارای دو مناره بلند است که برای گفتن اذان از آنها استفاده می‌شد که در دوره قاجار به آن الحاق شده است.

ارتفاع دو مناره بالای ایوان، از پشت بام 11 متر است. در دو پایه طرفین ایوان جنوبی حاشیه‌ها و خوانچه‌ها و مربع‌ها و گلدان‌ها طرح شده و در پنجره‌های مربع شکل، با خط بسیار درشت ثلث و کاشی سفید بر زمینه لاجوردی، کلمات الله، محمد، علی، فاطمه، حسن و حسین را از بالا به طرف پایین نوشته‌اند و در خوانچه‌های دو پایه ایوان با کاشی سفید به خط ثلث در زمینه لاجوردی، نوشته شده: لااله‌الاالله، محمد رسول‌الله، علی ولی‌الله. اطراف خوانچه‌ها با نقوش متناسب زینت یافته و در هر حال پایه‌های ایوان که قبلا ساده و آجری بوده اکنون دارای تزئینات کاشی هفت رنگ است. (جام جم - ضمیمه چمدان)

سید ایمان مهدوی