در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
زندگی سالم
تاثیر افسردگی مادر بر سلامت کودک
احساسهای ملایم تا شدید غم و اندوه، گوشهگیری، کمبود انرژی و انگیزه برای زندگی که میتواند از چند هفته تا چند ماه طول بکشد علائم بارز افسردگی محسوب میشود؛ آغاز این حالات هیجانی را نمیتوان بهوضوح تشخیص داد، زیرا میتواند جزئی از حالات زندگی روزمره فرد محسوب شود و تا زمانی که زندگی روزمره و ارتباطات فرد را مختل نکرده است، مورد توجه واقع نمیشود.
برخی موارد افسردگی بعد از زایمان پدید میآید. ساختار ژنتیکی در ابتلا به این نوع افسردگی موثر است، اما عوامل دیگری مانند روابط نامطلوب زوجین، بیعلاقگی همسر به پدر شدن، نگرانی از وضع اقتصادی، امنیت عاطفی نداشتن و حاملگیهای ناخواسته میتواند احتمال گرفتاری مادر را بیشتر کند؛ در چنین شرایطی مادر بعد از تحمل دوران ناامن حاملگی، تحمل مشکلات پس از زایمان را از دست میدهد و طاقت سختیهای آن دوران را از دست میدهد؛ بخصوص که در این دوران هنوز تغییرات هورمونی ایجادشده در دوران حاملگی به حال عادی برنگشته است. همه این موارد میتواند باعث روانرنجوری مادر شود و نتواند برخلاف زنان دیگر دوران مادر شدن را با لذت و اشتیاق آغاز کند.
فرزندان مادران افسرده، دو تا پنج برابر کودکان مادران سالم دچار اختلالات رفتاری ـ روانی میشوند و در چنین شرایطی احتمال بروز آسیبهای اجتماعی در آینده بیشتر میشود؛ البته نقش استعداد ژنتیکی را نباید فراموش کرد. شیوه تربیت که در چنین مواردی، تعامل بدونعاطفه است نقش مهم و عامل ثانویه در ایجاد اختلالات عمیقتر است. معمولا روابط صمیمی مادر افسرده در زندگی زناشویی نیز به مرور دستخوش تغییرات نامطلوب میشود و فشار مضاعفی بر مادر وارد میکند. نگاه کودک به چشمان غمبار مادر و آغوش سرد و بیاعتنای او باعث افسردگی و در خود فرورفتگی کودک میشود. نوزادان این مادران بیقرار هستند، زیاد گریه میکنند و با هیچ روشی به آسانی نمیتوان آنها را آرام کرد و حتی آغوش مادر برایشان ناامن و پراسترس است. در این کودکان معمولا در شش هفتگی علائم رایج خلق منفی، زودرنجی و مشکلات دلبستگی ناامن ایجاد میشود.
باید خاطرنشان کرد رابطه امن و اطمینانبخش در دو سال اول زندگی انسان نقش اساسی در ایجاد دلبستگی سالم و رشد همهجانبه کودک دارد و ضامن رشد سالم و دوری از آسیبهای اجتماعی و بزهکاری است. والدین افسرده روش تربیتی ناهماهنگی دارند، گاهی سختگیر و خصمانه و گاهی بیاعتنا هستند؛ این نوع تربیت در کودک ناسازگاری رفتاری ایجاد میکند و امکان دارد تعامل سرد و خصمانه والدین را به خودشان برگرداند و به فردی ناسازگار و تکانشی تبدیل شود. احتمال بروز رفتارهای پرخطر نزد چنین افرادی زیاد است، از سوی دیگر ممکن است این اشخاص در لاک خود فرو روند و برای حفاظت از خود گوشهگیری و فاصله گرفتن از دنیا را ترجیح دهند و به افرادی افسرده تبدیل شوند.
افسردگی پس از زایمان قابل پیشگیری و درمان است؛ از این رو باید به امنیت روانی مادران حامله - چه در رابطه با حمایتهای اجتماعی و چه در سطح خانواده - توجه بیشتری شود، در صورتی که درمان به طول انجامد، رابطه صمیمی پدر و اطرافیان نزدیک مثل مادربزرگ برای ممانعت از آسیب نوزاد بسیار مفید خواهد بود.
رابعه موحد ـ روانشناس
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
