بانک ترانه، یک گام تا تأسیس

به گزارش جام‌جم، ایجاد بانکی از ترانه‌های به ثبت رسیده دغدغه‌ای است که سال‌ها برای اهالی حوزه شعر، ترانه و موسیقی مطرح بوده است. بانک ترانه می‌تواند علاوه بر ثبت یک ترانه به نام صاحبش و حفظ حقوق معنوی و کپی رایت آن، بایگانی‌ای باشد تا خوانندگان، آهنگسازان و تولیدکنندگان آلبوم‌های موسیقی به آن مراجعه کنند و از ترانه‌هایی که به تصویب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رسیده است، استفاده کنند.

چند سال پیش موضوع تاسیس بانک ترانه در شورای شعر و ترانه دفتر موسیقی وزارت ارشاد مطرح شد، اما با کنار کشیدن سه عضو این شورا متشکل از محمدعلی بهمنی، عبدالجبار کاکایی و اهورا ایمان، تاسیس بانک ترانه معلق ماند.

حالا بعد از چند سال محمدعلی بهمنی که به دفتر شعر و موسیقی بازگشته است بار دیگر در حال پیگیری تاسیس بانک ترانه است.

او در این باره به خبرنگار ما گفت: حدود پنج ماه قبل این پیشنهاد را بار دیگر در شورای شعر و ترانه وزارت ارشاد مطرح کردم و دوستان ارشاد هم پیگیر آن هستند.

این شاعر ادامه داد: پیشنهاد ما این است که وقتی شعری به شورای شعر و ترانه آمد، این شعر فقط برای اعضای شورا قابل دیدن باشد تا حقوق معنوی شاعر حفظ شود و وقتی شعر به تصویب شورا رسید، در بانک ترانه قرار گیرد تا خوانندگان، آهنگسازان و تهیه‌کنندگان آلبوم‌های موسیقی بتوانند خود وارد مذاکره با ترانه‌سرا شوند و اثری را خلق کنند.

بهمنی در ادامه توضیح داد: در حال حاضر با نبود بانک ترانه گرفتاری‌های زیادی وجود دارد. مثلا شعر بسیاری از شاعران شهرستانی در شورای شعر و ترانه به تصویب می‌رسد، اما باید خودشان دنبال خواننده و آهنگساز یا یک تهیه‌کننده آلبوم موسیقی باشند که در خیلی از موارد هم توفیق پیدا نمی‌کنند.

این عضو شورای شعر و ترانه گفت: در حال حاضر شورای شعر و ترانه سازمان صدا و سیما بانک ترانه دارد و با تصویب شعرها، خوانندگان و آهنگسازان تلویزیون به این بانک مراجعه می‌کنند و خود وارد مذاکره و عقد قرارداد با ترانه‌سرا می‌شوند.

بهمنی تاکید کرد: این طرح علاوه بر رعایت حقوق معنوی شاعر و ترانه‌سرا، سبب می‌شود شعرهای به تصویب رسیده بایگانی نشود و در چرخه تولید اثر موسیقی قرار بگیرد و نفعی هم به شاعر و ترانه‌سرا برساند.

او همچنین گفت: البته ممکن است برخی تصور کنند شعرهایی که در بانک ترانه قرار می گیرند، حالت سفارشی و فرمایشی دارد، به این معنا که وزارت ارشاد تعدادی شعر تصویب کرده و می خواهد آنها را به خوانندگان، آهنگسازان و تولیدکنندگان آلبوم‌های موسیقی سفارش دهد.

پیگیری جام‌جم برای اطلاع از روند اجرایی این طرح از دفتر موسیقی معاونت هنری وزارت ارشاد به آنجا رسید که روابط عمومی این مرکز اعلام کرد اقدامات اولیه برای راه‌اندازی بانک ترانه انجام شده است و این بانک بزودی تاسیس می شود.

بنا به گفته روابط عمومی دفتر موسیقی هم‌اکنون کارهای نرم‌افزاری بانک ترانه انجام می شود و این بانک تا چندی دیگر راه‌اندازی خواهد شد.

رامین صدیقی، مدیر نشر هرمس که در انتشار آلبوم موسیقی نیز فعالیت دارد درباره این طرح به خبرنگار ما گفت: اگر هدف از ایجاد بانک ترانه دفاع از کپی‌رایت شعرها و حقوق معنوی ترانه‌سرا باشد، طرح خوبی است؛ اما اگر بناست در این طرح خوانندگان، آهنگسازان یا تهیه‌کنندگان آلبوم‌های موسیقی ملزم شوند حتما از ترانه‌های آن بانک استفاده کنند، قابل دفاع نیست.

او ادامه داد: قبلا هم بحث بانک فیلمنامه مطرح بود که در آن فیلمنامه‌نویسان فیلمنامه‌های خود را در بانکی ثبت می‌کردند و فیلمسازان به بانک مراجعه می‌کردند و ضمن رعایت حق و حقوق مؤلف اثری را انتخاب و اقدام به ساخت آن می‌کردند.

مدیر نشر هرمس با بیان این که محتوای بانک ترانه مدام باید گسترش پیدا کند، گفت: اگر محتوای این بانک توسعه پیدا نکند و هر روز ترانه‌هایی به آن اضافه نشود، این طرح، نافرجام خواهد ماند.

صدیقی گفت: ما باید بانکی داشته باشیم که ضمن دفاع از حقوق مولف و مالکیت معنوی، ترانه‌های خوبی را به سازندگان آثار موسیقایی پیشنهاد دهد.

مدیر نشر هرمس همچنین گفت: هنوز ابهام‌هایی وجود دارد. اگر با ایجاد بانک ترانه قرار است همان طرح بانک فیلمنامه اعمال شود، پس تکلیف تهیه‌کنندگان آلبوم‌های موسیقی که می‌خواهند از ترانه‌ای که هنوز مجوز نگرفته استفاده کنند، چیست؟ اگر قرار است مثل گذشته هر ترانه‌ای از شورای شعر و ترانه مجوز بگیرد و بانک ترانه صرفا حالت پیشنهادی داشته باشد، تنها حسنش فقط دفاع از حقوق مولف است.