در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
فیبرومهای رحمی و روشهای تشخیص و درمان
خوشخیم مرموز
آیا میتوان باور کرد مشکلی در 30 درصد افراد یک جنس وجود داشته باشد، اما کمتر کسی از آن باخبر باشد؟ بله امکان دارد؛ فیبرومهای رحمی شاهدی بر این مدعاست. فیبرومهای رحمی تومورهای خوشخیمی است که در رحم رشد میکند. این بیماری بسیار شایع است ولی از آنجا که در بیشتر موارد مشکل خاصی برای فرد ایجاد نمیکند، معمولا مبتلایان از وجود این بیماری آگاه نمیشوند. بسیاری از خانمها از نام این بیماری وحشت دارند که از ناآگاهی از زیر و بم این بیماری نشات میگیرد.
خوشبختانه امروز روشهای درمانی بسیاری برای حل این مشکل در دسترس است که درصد موفقیت بعضی از آنها بالای 90 درصد است.
انواع فیبروم رحم
بافت تشکیلدهنده فیبرومهای رحم همان جنس فیبرهای ماهیچههای نرم دیواره رحمی است ولی بسیار متراکمتر از آن است. فیبرومهای رحمی معمولا از لحاظ شکل ظاهری گرد یا نیمدایره است و معمولا براساس محلی که در رحم قرار میگیرد نامگذاری میشود و شامل سهگروه کلی است:
الف) فیبرومهای زیر غشای خارجی رحم که به صورت متمرکز دیده میشود.
ب) فیبرومهای داخل حفره رحم که زیرغشای داخلی رحم قرار دارد.
ج) فیبرومهایی که بین دیواره ماهیچهای رحم جای میگیرد.
تاثیر فیبروم بر بارداری
اگرچه فیبروم در تخمکگذاری اختلالی ایجاد نمیکند ولی میتواند حاملگی را تحت تاثیر قرار داده و منجر به سقط شود. فیبرومهای رحمی در حدود 10درصد خانمهای باردار مشاهده میشود. فیبرومها میتواند برحسب اندازه و موقعیت قرارگیری، مشکلات مختلفی برای خانمهای باردار ایجاد کند. در طول بارداری 30 درصد فیبرومها بزرگ شده ولی خوشبختانه پس از زایمان دوباره کوچک میشود. فیبرومهایی که زیرغشای داخلی رحم قرار دارد و موجب تغییر شکل حفره داخلی رحم میشوند، عامل اصلی کاهش باروری است.
چگونه متوجه بیماریام شوم؟
اگرچه در بسیاری از مواقع فیبرومهای رحمی علامت مشخصی ندارد و تنها راه تشخیص انجام معاینههای سالانه زیر نظر پزشک است، با وجود این، بعضی از علائم بیانگر وجود فیبرومهای رحمی است. رایجترین علامت فیبروم رحم خونریزیهای غیرطبیعی رحم است.
• اگر تومور نزدیک غشای رحم باشد یا با جریان خون غشا در تداخل باشد، منجر به عادتهای ماهانه سنگین، دردناک و طولانی یا لکهبینی بین عادتهای ماهانه میشود. در این شرایط مبتلایان دچار کمخونی ناشی از فقر آهن میشوند.
• گاهی فرد دردهای موضعی و شدید نیز دارد. در این حالت افراد مبتلا معمولا در طول دوره عادت ماهانه مجبور به استراحت مطلق هستند و از انجام کارهای روزمره خود باز میمانند.
فیبرومهای رحمی میتواند با توجه به اندازه، محل و نزدیکی به ارگانهای مجاور، علائم دیگری نیز ایجاد کند که عبارت است از: درد لگن، فشار بر مثانه و تکرر ادرار، فشار بر رکتوم همراه با درد هنگام دفع.
چرا فیبروم دارم؟
• عوامل ایجاد فیبرومهای رحمی به طور دقیق مشخص نیست ولی به گفته متخصصان اختلالهای ژنتیک، تغییرات در فاکتورهای رشد، اختلالهای عروقی و واکنش دفاعی بافت به عملهای جراحی میتوانند در ایجاد و رشد فیبرومهای رحمی موثر باشد.
• سابقه خانوادگی نقش بسیار مهمی در ایجاد فیبرومهای رحمی دارد.
• نژاد نیز از عوامل تاثیرگذار است؛ برای مثال خانمهای آفریقایی دو تا سه برابر سایر نژادها دچار فیبروم رحمی میشوند. علاوه بر این، علائم مربوط به فیبروم در این افراد در سنین پایینتر و در دهه 20 زندگی مشاهده میشود؛ در حالی که علائم فیبروم در سایر نژادها معمولا در سنین سی تا چهل سالگی بروز میکند.
• از دیگر عوامل موثر میتوان به سن پایین شروع عادت ماهانه ـ کمتر از ده سالگیـ مصرف الکل، عفونتهای رحمی و فشار خون بالا اشاره کرد.
• مصرف استروژن نیز موجب تحریک رشد فیبروم میشود.
تشخیص نهایی
از روشهای تشخیص فیبرومهای رحمی میتوان به آزمونهای تصویربرداری لگن اشاره کرد. سونوگرافی در تمایز بین فیبرومهای رحمی و سایر تودههای ناحیه لگن بسیار مفید است. البته سونوگرافی سایر بیماریهای داخل رحم یا تعداد کامل فیبرومها را نشان نمیدهد؛ بنابراین از نظر متخصصان رادیولوژی، انجام امآرآی بهعنوان روش استاندارد، برای تشخیص نهایی فیبروم ضروری است. سیتیاسکن نیز میتواند به تشخیص فیبرومها کمک کند ولی از آنجا که سونوگرافی در دسترس، ارزان و سادهتر است، برای تشخیص اولیه مناسبتر است.
اقدام برای درمان فیبروم
در بیشتر موارد نیازی به درمان فیبرومهایی که مشکلی برای بیمار ایجاد نمیکند نیست؛ ولی در برخی موارد فیبرومها باید حتما از رحم خارج شده یا حداقل تحت کنترل دقیق متخصص باشد. رشد سریع فیبروم یکی از دلایلی است که بیمار حتما باید تحت مراقبت قرار گیرد. بزرگترین مشکلی که فیبرومهای رحمی میتواند ایجاد کند، نوعی تومور سرطانی نادر ناشی از فیبروم است که خیلی سریع رشد میکند و نمیتوان به کمک ام.آر.آی و سونوگرافی آن را از فیبروم خوشخیم تشخیص داد. البته خوشبختانه این نوع تومورها شایع نیست و تنها در کمتر از یک درصد موارد اتفاق میافتد ولی با وجود این، برای آگاهی از نوع فیبروم و جلوگیری از پیشرفت آن، بهتر است فیبروم تحت کنترل پزشک باشد. از دیگر مشکلات رها کردن فیبروم به حال خود این است که گاهی تا حدی رشد میکند که باعث بروز علائم شدیدی میشود و به مرحلهای میرسد که باید به صورت اورژانس خارج شود. در این صورت عمل جراحی این نوع فیبرومها بسیار خطرناک و دشوار است.
نفیسهالسادات قوامی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
