در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
این روزها تغییر سبک زندگی، اشتغالهای جدید، تمایلات، علائق و... باعث شده افراد زمانی طولانی را به صورت نشسته، روی مبل و صندلی، پشت میز، تکیه داده به متکا و... در حال تماشای تلویزیون، کار با کامپیوتر، درسخواندن، انجام کارهای خانه یا اداره و خیلی امور دیگر به سر ببرند، حال آنکه به گفته پزشکان و پژوهندگان، بیش از سه ساعت نشستن در روز چنان خطرآفرین است که باید «بیماری نشستن» را به فهرست بیماریهای بشر اضافه کرد و عوارض و مضرات آن را حتی همسطح عوارض کشیدن سیگار دانست!.
در واقع، کسی که به دلیل سبک زندگی و کارش مدتی طولانی در حالت نشسته قرار میگیرد، گنجینه سلامتیاش را همچون میزبانی بیشناخت به روی انواع بیماریهایی باز میکند که خانه بدن را خیلی زود تصاحب کرده، صاحبخانه را بیرون میکنند!.
این بیماریها از چاقی و انحرافات اسکلتی و ستون فقرات گرفته تا مشکلات مزمن کلیوی، کمردرد، آسیبهای عضلانی، دیابت نوع دوم، امراض متعدد قلبی و حتی مرگ زودرس را شامل میشود.
آمبولی ریه
سال گذشته، «مدیکال اکسپرس» گزارشی منتشر کرد که بیانگر نتایج مطالعهایهجده ساله روی 70 هزار پرستار آمریکایی بود.
این مطالعات نشان میداد حالت نشسته احتمال ایجاد آمبولی ریوی را شدت میبخشد. پژوهندگان در تحقیق خود برای اولین بار متوجه شده بودند ابتلا به آمبولی شُش و ریه در زنان پرستاری که با فراغت از کار بیش از 41 ساعت در هفته را مینشینند و تحرکی ندارند، دو برابر بیشتر از زنانی است که کمتر از 10 ساعت مینشینند.
افزون بر آن، در این حالت لخته خونی که در رگهای پا پدید آمده، به شُشها منتقل میشود و علاوه بر آمبولی، درد سینه، دشواری تنفس، سرفه و در نهایت ابتلا به بیماریهای قلبی را نیز به همراه میآورد.
آنها تاکید کرده بودند اگرچه طبق باور عموم، کسانی که فعالیت فیزیکی دارند یا حتی ورزش میکنند کمتر در معرض خطرات تنفسی قرار دارند، اما نتیجه این بررسی نظری خلاف آن را نشان میدهد.
نابودی کلیهها
در تازهترین تحقیقات مشخص شده اگر در طول هفته ساعاتی را نیز ورزش کنید، اما هر روز بیش از سه ساعت را به حالت نشسته بگذرانید، احتمال ابتلا به بیماریهای متعدد بخصوص مشکلات کلیوی همچنان باقی است.
دکتر توماس ییتز و همکارانش در دانشگاه و بیمارستان دانشگاهی «لیسستر» بتازگی دریافتهاند هر اندازه کمتر بنشینید، به همان نسبت کمتر به بیماریهای مزمن کلیوی دچار خواهید شد البته یافتههای آنها که در مجله آمریکایی «بیماری کلیه» منتشر شده، مشخص نکرده آیا این رابطه، رابطهای مستقیم و محسوس است یا خیر و نیز چرا تحرک کم و نشستن به مدت طولانی سبب بروز بیماریها و مشکلات کلیوی میشود، اما حتی اگر این جوابها مشخص نباشد دستاندرکاران پژوهش به گونهای کلی توصیه کردهاند هر انسانی حتما باید گهگاه از جای خود برخیزد و مقداری حرکت کند تا اثرات مخرب نشستن کاهش یابد.
البته «مقداری حرکت کند» در جمله فوق ظاهرا به معنای کاهش احتمال ابتلا به بیماریهای کلیوی است، نه باقی امراض! به عبارت دیگر نمیتوان فرض کرد با بلندشدن از پشت میز و چند قدمی به سوی آشپزخانه یا آبدارخانهرفتن و چایریختن، مبارزه چندانی علیه بیماریهای دیگر ناشی از نشستن صورت گرفته است.
اضافه وزن
طولانی نشستن متابولیسم بدن را بر هم میزند.
پژوهشگران استرالیایی با بررسی اطلاعات 222 هزار میانسال متوجه شدند خطر مرگ و میر این اشخاص پس از 11 ساعت نشستن روزانه با افزایش روبهرو بوده است.
در این بررسی معلوم شده بود بیشتر آنها 90 درصد اوقات نشسته و در باقی اوقات در نهایت 150 دقیقه در هفته فعالیت بدنی داشتهاند؛ از همین رو 62 درصد آنها درگیر اضافه وزن بودند.
اضافه وزن صرفنظر از بیماریهای عروقی، خطر ابتلا به آرتروز و تخریب غضروف و مفاصل را همراه میآورد؛ چنان که گاه تخریب مفاصل بخصوص در ناحیه زانو به قدری زیاد است که درمیانسالی هیچ چارهای جز تعویض مفصل باقی نمیماند.
مرگ زودرس
بررسی اطلاعات 200 هزار مرد و زن در دانشگاه سیدنی نشان داده هرکس هر قدر از عمر خود را پشت میز و روی صندلی نشسته باشد، بیشتر به مرگ نزدیک شده! پروفسور آدریان بائومان از دانشگاه سیدنی که پژوهش مذکور را انجام داده با اعلام این مطلب گفته: افرادی با مشاغل پرتحرکتر همانند باغدارها، ساختمانسازها، حتی پرستاران بچه به سبب فعالیت بیشتر بدنی اغلب عمری طولانیتر دارند و کمتر به بیماریهای ناشی از بیتحرک نشستن دچار میشوند.
او خاطرنشان کرده وقتی انسان در حالت نشسته قرار میگیرد، هر وعده غذایی تبدیل به قند میشود و افزایش میزان قند در خون سبب اشباع مواد قندی در عضلات و کبد شده و سلامتی فرد را مورد تهدید قرار میدهد.
هنوز قانع نشدهاید؟
غیر از آنچه خواندید و آنچه امکان بیان آن فراهم نشد، یادتان باشد وقتی کسی حتـــــی پس از ورزش به جای ادامهکارها در حالت ایستاده و دخیلکردن اعمال منتهی به سوزاندن کالری، در جایی به مدت زیاد ثابت مینشیند (حتی به شرط درستنشستن)، تحرک کم میشود و عضلات، ماهیچهها، مفاصل، قلب و خلاصه بخش اعظم بدن به حالت استراحت درمیآید.
در این وضعیت تغییر میزان گلوکز و انسولین سبب میشود فرد بزودی به دیابت (البته از نوع دوم) مبتلا شود. اگر این عمل به صورت عادت در آید، با افزایش میزان کلسترول و تریگلیسیرید، اضافه وزن شروع میشود و در نتیجه خطرات عروقی بدن را تحت فشار قرار میدهد. خطرات عروق هم که معلوم است به چه جایی خواهد رسید.
چه باید کرد؟
سعی کنید روزی 30 تا 40 دقیقه ورزش یا حداقل پیادهروی منظم و مداوم داشته باشید. هر ساعت از جایتان برخیزید، پنج تا 10 دقیقه نرمش یا کارهایی انجام دهید که علاوه بر تغییر وضع و به کار انداختن بخشهای در حال استراحت بدن، نرمش یا کارتان با سوزاندن کالری همراه شود.
اگر میتوانید تمرکز یا انجام اعمالتان را در کنترل داشته باشید، برخی کارها را ایستاده یا در حالت راهرفتن انجام دهید.
مطالعه، خوردن، تماشای تلویزیون، پاسخگویی به تلفن و... از این دست اعمال هستند. به جای استفاده از آسانسور یا پیادهشدن از خودرو در مقصد، از پله استفاده کنید یا کمی دورتر پیادهشده و بقیه راه را پیاده بروید و...
احتمالا خودتان بتوانید روشهایی بسیار بهتر و بیشتر از توصیههای این مطلب پیدا کنید؛ پس معطل نکنید. اگر وجود توصیه ابتدای مطلب، این متن را نشسته خواندهاید هم این بار که گذشت، اما یادتان باشد «نشستن» مرگآور است و اگر میخواهید عمرتان!... (جام جم - ضمیمه چاردیواری)
رشید حسام
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: