صمیمی و بی‌ادعا

حاجی‌عبداللهی میان مجری‌های فعلی تلویزیون که اجرای برنامه‌هایی از این دست را به عهده دارند، از معدود مجری‌هایی است که به اصطلاح حد خود را می‌داند و کمتر مرتکب سهوها و خطاهای رایج هم‌سن و سال‌های خود در این حرفه می‌شود.

او می‌داند مخاطبی که هنگام نیمه شب تماشای این برنامه را انتخاب کرده، حوصله اظهارفضل و خودنمایی و اطوارها و خودمحوری‌های رایج بسیاری از مجری‌ها را ندارد و اصلا برنامه او محمل مناسبی برای چنین نمایش‌ها و جولان‌هایی نیست.

راه شب در محتوا و ساختار به طرز جالب و عجیبی، هیچ نکته بدیع و قابل ذکری ندارد. برنامه، مجموعه‌ای است از دم‌دست‌ترین و تکراری‌ترین تمهیدهای برنامه‌هایی از این دست، بدون هیچ نوآوری.

درواقع، راه شب قرار است به اصطلاح دورهمی شبانه باشد که در آن عده‌ای دورهم بنشینند و هر کسی چیزی بگوید و کار تمام شود. هوشمندی حاج‌عبداللهی در همین است که این نکته را بخوبی دریافته و از محدودیت‌ها و قواره‌های برنامه‌اش آگاه است. او بیش از آن‌که در مقام هدایتگر و راهبر برنامه و مهمان‌هایش ظاهر شود، همواره خود را به عنوان یکی از آن آدم‌هایی که دورهم نشسته‌اند، فرض می‌کند و هرگز سعی در برجسته‌نمایی و قرار دادن خود بر پیش‌زمینه ندارد، چراکه برنامه او فاقد زمینه و دستمایه‌های لازم برای گزافه‌گویی و جلوه‌گری است و او از این قضیه آگاه است.

کل ساختار برنامه متشکل است از هرشب دعوت دو مهمان که یک خواننده گاه نام‌آشنا و اغلب گمنام یک پای ثابتش است، پخش تعدادی کلیپ و ترانه و آواز (اغلب با تصاویری بشدت بی‌ربط به متن اشعار و با ساختاری کاملا ناشیانه و نپخته) که معمولا متعلق به خواننده مهمان هستند و به روال مرسوم این یکی دو سال، خواندن پیامک‌‌های مرتبط با موضوع برنامه توسط شخصی که در کناری می‌ایستد و مامور انجام این کار است. این شخص البته وظیفه تهیه گزارش از شغل‌ها و حرفه‌های مختلف را هم دارد که هر شب یکی از آنها پخش می‌شود، اما وظیفه اصلی‌اش همان انتخاب پیامک‌ها و خواندن آنهاست که البته با چاشنی مزه‌پرانی و اظهارنظرهای گاه خوشمزه و گاه کمی بی‌مزه همراه است و تمام.

این کل ساختار برنامه است و واقعا هیچ نکته قابل ذکر، هیچ تمهید و نوآوری و هیچ وجه متمایزی در این برنامه نیست که بتوان با استناد به آن چیزی درباره‌اش گفت و از منظری قابل بحث به آن پرداخت. اما اگر نگارنده ابتدای یادداشت از این برنامه به عنوان یکی از موفق‌ترین و قابل قبول‌ترین‌ها یاد کرد، از آن‌روست که انگار سازندگان برنامه و در راس آنها هومن حاجی‌عبداللهی به عنوان مجری، خود از سطح و کیفیت کارشان آگاهند و برخلاف نمونه‌های مشابه، ادعایی در کارشان دیده نمی‌شود. در غیاب هر نکته قابل ذکری، بازهم چاره‌ای جز تاکید بر اهمیت عملکرد مجری و درک و دریافت او از موقعیتی که در آن قرار گرفته، نیست. در ضمن گذشته از سطح و کیفیت برنامه و توانایی مجری در وفق دادن خود با آن، حاج عبداللهی به ویژگی‌ها و مختصات فردی خود نیز آگاه است.

در همین مسیر، او ابایی از این ندارد که گاه به ویژگی‌های ظاهری خودش هم اشاره کند و آن را دستاویز شوخی قرار دهد. در نهایت این که راه شب اگر برنامه خلاقانه‌ای نیست و هیچ نکته قابل اشاره‌ای ندارد، اما دست‌کم از آن برنامه‌هایی نیست که حرص مخاطب را درآورد و با ادعا و تلاش در فریفتن تماشاگر سعی در ادامه و بقای خود داشته باشد. همین خودآگاهی و درک و دریافت مجری برنامه از حد و اندازه و قواره‌هایی که خود و برنامه‌اش دارد، خصیصه مثبتی است که بی‌انصافی است اگر ناگفته بماند.

مسعود ثابتی