تولید گیاهی تراریخت که رنگ آن با رشد در میدان های مین تغییر می کند، می تواند از تلفات و جراحات بسیاری جلوگیری کند.
کد خبر: ۵۰۱۷۲
این گیاه که رقم تراریخته گیاه آرابیدوپسیس است ، به گاز دی اکسید نیتروژن که از مین ها متصاعد می شود، حساس است.
برگهای این گیاه 3 تا 5 هفته پس از رشد در مجاورت این گاز از سبز به قرمز تغییر رنگ می دهند. کارستن مه یر، از دانشگاه کپنهاگ که مشاور علمی شرکت آره سا (تولیدکننده این رقم) است تشخیص این تغییر را بسیار آسان می داند ؛ اما در عین حال گروه پژوهشی هنوز نمی داند میزان حساسیت این گیاه به دی اکسید نیتروژن چقدر است.
به همین دلیل معلوم نیست این گیاه در مجاورت چه مقدار گاز تغییررنگ می دهد. اما به هر حال گروه پژوهشی امیدوار است این راهکار در مقیاس بزرگ کارایی خود را نشان دهد. اگر چنین شود، عملیات مین زدایی ، سرعت چشمگیری خواهد یافت.
مه یر توضیح می دهد: کار گذاشتن مین ها از جمع کردن آن بسیار آسان تر است. در حال حاضر هر شخص می تواند هر روز تنها دو متر مربع زمین را از مین پاکسازی کند.
ریچارد ویراسترا، پژوهشگر گروه باغبانی دانشگاه ویسکانیسین که روی آرابیدوپسیس تحقیق می کند این ایده را فوق العاده توصیف می کند. وی توضیح می دهد که آرابیدوپسیس گیاهی است با ریشه سطحی و به این ترتیب مواد منفجره در عمق کم شناسایی می شوند.
به گفته گه یر بیوئرسویک ، رئیس واحد برنامه پاکسازی مین امداد مردمی نروژ، این عمقی است که بیشتر مین ها در آن پیدا می شوند. پژوهشگران فرآیند تغییر رنگ را با دستکاری ژنتیکی درساز و کاری ایجاد کردند که در پاییز منجر به تغییر رنگ برگها می شود.
ژنهایی که منجر به تولید این رنگدانه (موسوم به آنتوسیانین) می شوند، بیشتر مدت سال را غیرفعال هستند. گروه پژوهشی توالی های پروموتری را به ژن مزبور افزوده که باعث تولید رنگدانه آنتوسیانین در مجاورت گاز دی اکسید نیتروژن می شود.
شرکت آره سا، اکنون در حال تکمیل دستگاه تفنگ بذرکار است که بتواند بذر این گیاه را با سرعت بالا و هزینه پایین در خاک بکارد.
این شرکت همچنین در حال تولید گیاهانی است که نسبت به آلودگی فلزات سنگین (نظیر کادمیوم و نیکل) حساس هستند و وجود این آلودگی را در خاک تشخیص می دهند.
گروه پژوهشی همچنین راهکارهایی طراحی کرده اند که از انتشار این گیاه در طبیعت جلوگیری می کند. آنها ژن مربوط به تولید نوعی هورمون رشد را از مواد ارثی گیاه حذف کرده اند، بنابراین گیاه برای ادامه حیات خود به یک کود شیمیایی اختصاصی نیاز دارد.
اما بن آیلیف از گروه صلح سبزبه کار آمد بودن این فناوری در پاکسازی میدان های مین خوشبین نیست. وی توضیح می دهد که روشهای موثرتری برای پاکسازی میدان های مین وجود دارد. مشکل اینجاست که اراده سیاسی برای حل این مشکل وجود ندارد.
راه حل نهایی این مشکل آن است که از ابتدا جلوی کارگذاری این مین ها گرفته شود.