گرمازدگی در حج

تا دو ماه دیگر به گواه سازمان حج و زیارت گرمای هوای عربستان زیر آفتاب به 70 درجه و در سایه به
50 درجه می‌رسد و همین حالا هم، گرمای هوا به حدی است که گرمازدگی را به یکی از اصلی‌ترین مشکلات زائران تبدیل کرده است و بخشی از مراجعات به پزشکان، به همین دلیل است، بنابر این ضرر نمی‌کنید اگر نرسیده به عربستان، درباره گرمازدگی، راه‌های پیشگیری از آن و اقدامات اولیه هنگام گرمازدگی اطلاعاتی به دست بیاورید.

گرمازدگی عارضه‌ای است که در آن تعادل گرمایی بدن مختل می‌شود و علت آن، ناتوانی بدن در دفع گرما به علت گرمای محیط اطراف است و اگر بیمار گرمازده بموقع از خدمات پزشکی استفاده نکند حتی ممکن است جانش را از دست بدهد.

گرمازدگی اگرچه همه زائران را تهدید می‌کند اما برخی گروه‌ها بیشتر از دیگران در معرض خطر هستند. افراد مسن، کودکان، دیابتی‌ها، چاق‌ها، مبتلایان به بیماری‌های قلبی و حتی مبتلایان به بیماری‌های گوارشی که به سرعت دچار اسهال می‌شوند، از جمله گروه‌هایی هستند که بیشتر از دیگران مستعد ابتلا به گرمازدگی هستند.

دکتر سیدعلی ریاض، رئیس مرکز پزشکی حج و زیارت در گفت‌وگو با جام‌جم درباره نشانه‌های اولیه گرمازدگی می‌گوید: در این حالت، بدن از حالت عادی داغ‌تر و پوست خشک تر ‌شده است، بیمار دچار تهوع، سردرد و سرگیجه می‌شود و نبضش کند می‌زند.

گرمازده‌ آن‌طور که این پزشک توضیح می‌دهد تند تند نفس می‌زند. دچار گرفتگی و درد عضلانی می‌شود. در مراحل اولیه، ممکن است پوستش قرمز شود اما پس از مدت کوتاهی ناگهان رنگش می‌پرد.

علاوه بر این، گرمازده‌ها ممکن است رفتارهای عجیبی هم پیدا کنند، مثلا ممکن است حرف‌های بی‌ربط بزنند، منطق شان را از دست بدهند و عصبی و پرخاشگر و بی‌حوصله شوند.

بیشتر ما وقتی حرف از گرمازدگی می‌شود، کسی را تصور می‌کنیم که سر تا پایش از عرق خیس شده است در حالی که دکتر ریاض می‌گوید تعریق در گرمازده‌ها متوقف می‌شود و این دقیقا همان دلیلی است که باعث می‌شود تعادل گرمایی بدن شان به هم بخورد و یکی از نشانه‌های مهم گرمازدگی نیز به حساب می‌آید.

تشخیص علائم گرمازدگی دشوار نیست و می‌شود به محض ظهور آنها اقدامات لازم را برای پیشگیری از شدیدتر شدن عوارض گرمازدگی انجام داد. ریاض در این زمینه توضیح می‌دهد: نخستین گام این است که از آفتاب به سایه بروید. پوشش‌تان را سبک کنید برای مثال اگر کت دارید آن را از تن در بیاورید و دکمه‌های پیراهن را باز کنید.

گاهی گرمازدگی آنقدر شدید می‌شود که فرد گرمازده نمی‌تواند کمکی به خودش کند و نیازمند یاری دیگران می‌شود. به همین خاطر از این قسمت به بعد، توصیه‌های ما برای کسانی است که همراه فرد گرمازده هستند.

رئیس مرکز پزشکی حج و زیارت تاکید می‌کند: یکی از نوشیدنی‌هایی که می‌توانید به سرعت برای فرد گرمازده آماده کنید یک لیتر آب است که یک قاشق چایخوری نمک در آن حل شده باشد. او می‌افزاید: بیمار را باد بزنید. اسفنجی را خیس کنید و با آن، بدن فرد گرما زده را خنک کنید. مهم‌ترین بخش از بدن که باید خنک شود سر و گردن است. همچنین باید پاهای بیمار را بالا بگیرید تا خون بیشتری به سرش برسد.

مهم‌ترین نکته‌ای که رئیس مرکز پزشکی حج و زیارت بر آن تاکید می‌کند این است که زائران باید تا آنجا که ممکن است از ترددهای غیر ضروری خارج از هتل به ویژه در ساعت‌های اوج گرما یعنی از ساعت 11 صبح تا 3 بعد از ظهر، بپرهیزند.

او هشدار می‌دهد: همیشه یک بطری آب همراه‌تان داشته باشید و در فواصل زمانی معین آن را بنوشید و منتظر تشنه شدن نمانید.

کنترل رژیم غذایی هم برای جلوگیری از گرمازدگی اهمیت دارد. به گفته ریاض، زائران در گرما نباید پرخوری کنند یا غذاهای زیاد چرب بخورند. همچنین باید از نوشیدن نوشابه‌های گازدار، آبمیوه‌های صنعتی، قهوه و چای بپرهیزند و به جای آنها، آب، شربت خاکشیر و شربت آبلیمو مصرف کنند.

این پزشک با اشاره به این که بهترین زمان برای خروج از هتل پیش از طلوع آفتاب و پس از غروب آن است، هشدار می‌دهد: اگر از هتل بیرون می‌روید حتما از کلاه و عینک آفتابی استفاده کنید. لباس‌های سبک، بخصوص کتان بپوشید. هر روز دوش ولرم بگیرید. در سایه حرکت کنید و اگر ناچار شدید در آفتاب قرار بگیرید دست کم، هر نیم ساعت،10ـ 5 دقیقه در سایه استراحت کنید.