ناکامان مقدماتی

وقتی در نخستین گام شاگردان دیک ادوکات در یورو 2012، فوتبالدوستان فوتبال زیبا، سرعتی، تکنیکی و رو به جلوی عقاب‌های دو سر(لقب تیم روسیه) را مشاهده کردند، بسیاری حتی بر این عقیده قرار گرفتند که قهرمان شگفتی‌ساز این دوره از رقابت‌ها را باید روسیه دانست. پس از برد 4 بر یک برابر چک، تساوی برابر لهستان میزبان هم می‌توانست نتیجه‌ای قابل قبول قلمداد شود و سرانجام با شکست بحث‌برانگیز برابر یونان و به سبب قوانین عجیب و«من‌درآوردی» یوفا، با وجود برتری عددی در تفاضل گل، اروپا ناباورانه شاهد حذف روسیه و صعود یونانی شد که به عقیده بسیاری، کوچک‌ترین نشانی از تیم سال 2004 نداشت و قرمزها ناکام بزرگ گروه A لقب گرفتند.

میزبان نخست یورو 2012 با وجود برخورداری از امتیاز میزبانی و داشتن ستارگانی چون شجسنی، وویتویاک، پیشچک، لواندوفسکی و بلاژیکوفسکی نتوانست نتیجه‌ای درخور را کسب کرده و اولین میزبان حذف‌شده جام شد. دو تساوی یک- یک برابر یونان و روسیه و یک شکست یک بر صفر در گام آخر برابر جمهوری‌چک نتوانست نمره قبولی برای اسمودا مربی 63 ساله لهستانی‌ها باشد. هرچند که وی پس از سه سال فعالیت در کنار سفید و قرمزها(لقب تیم ملی لهستان) سرانجام استعفا کرده و از این تیم کنار رفت.

پس از درخشش عجیب در جام‌جهانی 1998 فرانسه و کسب مقام سوم، دیگر کمتر بازی شاخصی از شطرنجی‌پوشان کروات در تورنمنت‌های رسمی شاهد بودیم، ولی با حضور اسلاون بیلیچ مدافع محبوب همان تیم 98 روی نیمکت کرواسی، موجی جدید در تیم ملی این کشور پدید آمد و تک‌ستارگانی چون یلاویچ، پریشیچ و لوکامودریچ توانستند ابزاری مناسب در دست سرمربی باشند. بازی‌های خوب تیم بیلیچ در هر سه دیدار مرحله گروهی باعث تعجب هواداران فوتبال شد و حذف آنها با وجود پیروزی برابر ایرلند و تساوی یک ـ‌ یک با ایتالیا لقب ناکام گروه C را از آن آنها کرد.

بی‌هیچ شکی باید هلند را ناکام بزرگ کل مسابقات نامید. تیم نایب‌قهرمان جام‌جهانی 2010 با وجود حفظ همان استخوان‌بندی و بهره‌گیری از بهترین ستارگان حال حاضر فوتبال دنیا با سه شکست پیاپی و حذفی خفت‌بار، وداعی زودهنگام با جامی داشت که تا قبل از شروعش، عنوان مدعی آن را یدک می‌کشید. قبل از شروع مسابقات، زمزمه‌هایی مبنی بر وجود اختلاف در اردوی نارنجی‌پوشان به گوش می‌رسید و در خلال مسابقات هم این وقایع پررنگ‌تر بود. برت فان مارویک که تا قبل از این مسابقات به یک اسطوره بدل شده بود با نتایج ضعیف، سیبل حمله منتقدان گشت تا به عنوان مقصر اصلی حذف در یورو، آینده‌‌ای غبارآلود را برابر خود ببیند.

هرچند ستارگانی مانند بندتنر، سیمون کیائر، کوئیست و دنیل اگر ملیتی دانمارکی داشته و در فهرست نهایی این تیم در مسابقات یورو بودند، ولی از این تیم در گروه مرگ کمتر کسی توقع درخشش داشت.

مورتن اولسن در دوازدهمین سال حضور در تیم ملی دانمارک تیمی را روانه یورو کرد که با بازی‌های مناسب (که با پیروزی برابر هلند آغاز شد) توانست با وجود حذف، نمره قبولی از کارشناسان بگیرد. آنها در بازی برابر پرتغال توانستند چهره یک تیم عالی را نشان دهند و تنها خوش‌شانسی یاران کریس رونالدو بود که پیروزی 3 بر 2 را در آن دیدار برایشان به همراه آورد.

شاید وجود فوق‌ستاره‌ای مهارنشدنی مانند زلاتان می‌توانست برای هر تیمی در دنیا مایه مباهات باشد، ولی گویی زردپوشان سوئد توان استفاده از این مهاجم 31 ساله را نداشتند و با حذف زودهنگام از مسابقات یورو تنها حسرت صعود و درخشش بر دل آنها ماند. اریک هامرن هرچند بازیکنان بزرگ دیگری هم در اختیار داشت ولی گویی در فصل بدشانسی‌های ایبرا، این‌بار پس از میلان، سوئدی‌ها هم باید تاوان آن را پس می‌دادند. هرچند آنها توانستند در گام آخر بر فرانسه چیره شده و شاهد گلزنی‌های زلاتان باشند، اما حذف زودهنگام عنوان ناکام واقعی را مناسب تیم سوئد کرد.

صرف میزبانی جام کافی بود تا برای این تیم اروپای‌شرقی، بختی بلند قائل شوند، در حالی که حضور مربی محبوبی مانند اولگ بلوخین و مهاجمی کارکشته مانند آندری شوچنکو توان اکراین را دوبرابر می‌کرد. پیروزی 2 بر یک در گام نخست و در بازی برابر سوئد با دو گل شوچنکوی 36ساله امیدها را برای صعود در دل هواداران این تیم بیش از قبل کرد، ولی دو شکست برابر فرانسه و انگلیس و در حالی که در بازی آخر گل قطعی آنها با اشتباه داور خط مردود اعلام شد، نام ناکام واقعی گروه D را مناسب زردها کرد و به اذعان کارشناسان، لیاقت تیم بلوخین بیش از آن بود که در این مسابقات نصیبش شد.

وقتی نام جمهوری ایرلند در قرعه‌کشی مسابقات در کنار اسپانیا و ایتالیا قرار گرفت، جدای از سنگینی دیدار برابر اسپانیای قهرمان جهان تقابل تراپاتونی بزرگ با هموطنان لاجوردی‌پوشش می‌توانست چالشی جالب برای علاقه‌مندان فوتبال قلمداد شود. به غیر از تراپ 73 ساله حضور دو ستاره باتجربه یعنی رابی کین و شی گیون هم سبب می‌شد تا از سبزها به عنوان بخت سوم صعود از گروه یاد شود، ولی سه شکست در سه دیدار مقدماتی سبب شد تا شدیدا به حیثیت تیم ایرلند و تراپاتونی خدشه وارد شود.

علی پازکیان‌ /‌ جام‌جم