در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
در طب قدیم نیز بسیاری معتقد بودند، نقاط خاصی از کف دستان و پاها روی سیستمهای مختلف بدن موثر بوده و از این رو در روشهای مختلف ماساژدرمانی مورد توجه قرار میگیرند. شکی نیست که یکی از شروط آرامش بدن، مراقبت از پاهاست.
انتخاب کفش مناسب کار بسیار سادهای است که با داشتن آگاهی کامل براحتی میسر میشود.
چطور یک کفش مناسب بخریم؟
شاید بارها برای شما اتفاق افتاده باشد که در کمال رضایت، کفشی را بخرید و بعد از خرید آن پشیمان شوید. علت پشیمانی شما چیست؟ ممکن است کفش شما فشار زیادی به پایتان وارد آورد و طی روز اول پایتان را زخمی یا خیلی از مشکلات دیگر را برایتان به وجود آورد. برای اینکه چنین مشکلی برای شما پیش نیاید، بهتر است خود را برای خرید کفش مناسب و راحت آماده کنید.
ابتدا تصمیم بگیرید چه کفشی میخواهید بخرید. بد نیست بدانید بهترین زمان خرید کفش، انتهای روز است؛ چراکه تمام روز، پا تحت فشار قرار گرفته و در پایان روز، انتخاب آگاهانهتری خواهید داشت. از طرف دیگر به طور معمول پاها در طول روز کمی ورم میکنند و اگر صبح برای خرید کفش اقدام کنید، ممکن است عصرها به پای شما فشار وارد سازد. در ضمن دقت کنید وقتی میخواهید کفش بخرید جوراب مناسبی به پا داشته باشید و ناخنهایتان را به اندازهای کوتاه کنید که همیشه عادت دارید. این نکات باعث میشود کفشی را انتخاب کنید که مناسبترین گزینه است. همچنین وقتی را برای خرید کفش انتخاب کنید که فرصت کافی برای خرید داشته باشید. با یک کفش راحت به خرید بروید تا قبل از خرید، فشاری روی پاهایتان نباشد.
وقتی کفش دلخواه خود را یافتید، از فروشنده بخواهید سایز کوچکتر و بزرگتر از پایتان را نیز به شما بدهد تا بهترین سایز را انتخاب کنید. عجله نکنید و چند دقیقه کفش را به پا داشته و با آن راه بروید تا کاملا از انتخاب خود مطمئن شوید. کفشی که در حالت نشسته اندازه است، ممکن است در راه رفتن به پای شما فشار آورد. حتی وقتی به خانه رسیدید نیز مدتی کفش جدید را پوشیده و در حالتهای مختلف مثل دویدن نیز آن را امتحان کنید تا از سایز و انتخاب خود مطمئن شوید.
مسلما کفشی خوب است که از شکل و الگوی طبیعی پایتان تبعیت کند. بعلاوه کفش باید پوششی مناسب در اطراف پا فراهم و از آن حفاظت کند. پا به طور مداوم در معرض آسیب قرار دارد و با زمین برخورد میکند. بنابراین کفش باید کفه نرم و ضربهگیری داشته باشد تا از شدت ضربات وارده به پا بکاهد. اگر کفه کفش، سفت و محکم باشد، میتواند خود به درد و آسیب بیشتر منجر شود. کفش باید انعطافپذیری قابل قبولی داشته باشد تا با روند طبیعی راه رفتن مشکل ایجاد نکند و امکان تحرک مناسب را برای مفاصل پا فراهم سازد.
هیچگاه مسوولیت خرید کفش خود را بهعهده دیگران نگذارید؛ چراکه شما حتما باید با کفش مورد نظر خود راه بروید. حتی نباید یک جفت کفش قدیمی خود را به عنوان نمونه به فرد دیگری بدهید تا براساس آن، خرید کفش صورت بگیرد، چون کفشها به مرور زمان تغییر شکل داده و ممکن است سایز اصلی پای شما را نشان ندهد.
کفش مناسب انتخاب کنید
کفش باید متناسب با شرایط فرد، نوع فعالیت و آب و هوا انتخاب شود. کفش باید طوری باشد که دما و مقاومت لازم برای پاها را با توجه به شرایط محیطی تامین نماید تا از آسیب پاها جلوگیری کند.
اگر به مسافرت میروید و برای مدت طولانی در یک جا مینشینید، باید کفشی به پا داشته باشید که امکان تبادل هوا را برای پا ایجاد کند. بهتر است از کفشهای پاشنه بلند استفاده نکنید، بخصوص اگر ارتفاع صندلی کوتاه باشد، مثل ماشینهای سواری، چراکه فشار زیادی به پا وارد میکند.
کفشی خوب است که از شکل و الگوی طبیعی پایتان تبعیت کند همچنین کفش باید انعطافپذیری قابل قبولی داشته باشد تا در روند طبیعی راه رفتن مشکل ایجاد نکند
اگر میخواهید در فصل تابستان از صندل استفاده کنید، باید توجه داشته باشید کفشتان به گونهای باشد که پا را در یک حالت ثابت نگه دارد و به طور مداوم نیاز نباشد یک انرژی اضافه برای بیرون نیفتادن پایتان صرف کنید. صرف این انرژی اضافی باعث خستگی بیشتر شما میشود.
در برخی شرایط باید توجه ویژهای به کفشی که میپوشید، داشته باشید. به عنوان مثال در بیماری دیابت، بهداشت پاها اهمیت بخصوصی دارد. در این بیماران به علت بالا بودن قند خون تمام بدن دچار اختلالهای عروقی و عصبی میشوند. این مشکلات در بخشهای انتهایی بدن مثل دستها و پاها شایعتر هستند.
کسانی که دیابت دارند به مرور زمان دچار اختلال حس نیز میشوند، بنابراین اگر به هر علتی دچار آسیبی مثلا در پاهای خود شوند، کمتر از یک فرد معمولی احساس درد میکنند و ممکن است تا مدتها متوجه آسیب نشده و به دلیل مشکلات خونرسانی در این اندامها، آسیب پیشرفت کند و منجر به عوارض جبرانناپذیری شود. در نتیجه باید از ایجاد آسیب در این افراد جلوگیری شود.
یکی از مسائل بسیار مهم در این افراد، حفظ سلامت پاهاست که انتخاب کفش مناسب نقش بسزایی در این مساله دارد.
در دوران بارداری نیز باید کفشی بپوشید که فشاری به پا و کمر شما وارد نکند. برای مثال کفشی بپوشید که جنس نرمی داشته و پاشنه آن نیز نسبتا کوتاه باشد. توجه کنید در این دوره، پا کمی بزرگتر میشود و وزن شما نیز بیشتر است، پس کفش باید پاشنه کوتاهتری داشته باشد.
ضرورت توجه به اندازه مناسب
یکی از ویژگیهای بسیار مهم هر کفش، اندازه مناسب آن است. کفش باید اندازه مناسب داشته باشد؛ چراکه به عنوان پوشش پا، نقش اساسی در تحمل فشار و وزن بدن دارد. بعلاوه یکی از پرکارترین اعضای بدن پاها هستند، پس باید پوشش آنها به گونهای باشد که امکان تحرک کافی را به وجود بیاورد. پا باید براحتی درون کفش قرار بگیرد. اگر کفش بیش از حد بزرگ باشد، باعث نبود تعادل در راه رفتن و زمین خوردن و حتی آسیب به پاهایتان میشود. تحرک بیش از حد پاها در کفش بزرگ، خود یک عامل آسیبزاست.
از سوی دیگر کفش کوچکتر از اندازه پا موجب فشردگی پنجه، پشت پاشنه، ایجاد تاول و میخچه نیز آسیب قوزک و نواحی مختلف پا میشود و ممکن است یک عمل جراحی را به شما اعمال نماید. بعلاوه پوشیدن کفشهای تنگ عوارضی مثل قارچ ناخن و زخمهای پا را افزایش میدهد.
نکتهای که هیچگاه نباید آن را فراموش کنید، این است که هرگز به امید این نباشید که کفش جا باز کند و از ابتدا کفش را با اندازه مناسب انتخاب نمایید، چون حتی اگر مدت کوتاهی هم از یک کفش تنگ استفاده کنید، باعث آسیب پا میشود.
همیشه طوری کفش انتخاب کنید که فضای کافی برای انگشتان و پنجه پا وجود داشته و به استخوانهای حساس این ناحیه فشار وارد نشود.
اندازه پای شما همیشه ثابت نیست. در کودکی پاها مثل تمام قسمتهای دیگر بدن در حال رشد هستند و عجیب نیست که در فواصل کوتاه، اندازه پاها تغییر کند. پس از بلوغ، سایز پاها تا چند سال ممکن است ثابت بماند، ولی باید توجه داشته باشید با افزایش سن به علت استفاده مداوم از پا و مفاصل آن، بتدریج این مفاصل بزرگتر شده و عضلات پاها نیز تغییر یافته و تمام این موارد باعث میشوند اندازه پای شما به مرور زمان تغییر کند.
برای اینکه اندازه درست پای خود را بدانید، میتوانید از یک کفاش بخواهید پای شما را در حالت ایستاده اندازه بگیرد.
برخی از افراد فکر میکنند هر دو پا یک اندازه هستند، ولی درواقع اینطور نیست. به طور معمول اختلاف اندازه اندکی بین دو نیمه بدن وجود دارد. بنابراین برای خرید حتما هر دو لنگه کفش را به پا کرده و از تناسب هر دو لنگه مطمئن شوید.
کفش باید چقدر پاشنه داشته باشد؟
آنچه برای اغلب زنان در انتخاب کفش اهمیت دارد، زیبایی ظاهری آن است. بسیاری از کفشهای پاشنه بلند، زیباتر از کفشهای دیگر هستند، ولی باید توجه کنید که کفشهای پاشنه بلند ممکن است باعث آسیب پا و سایر قسمتهای بدن شوند.
در انتخاب کفش مناسب باید دقت کنید که کفش، پاشنه بسیار بلند نداشته باشد، از طرفی بدون پاشنه هم نباشد. کفشهای پاشنه بلند و بدون پاشنه، هر کدام باعث اختلالاتی در راه رفتن شده و منجر به خستگی زودرس و فشار بر ستون فقرات و زانوها میشوند. البته منظور از پاشنه فقط آن قسمت جداگانهای نیست که شما میبینید ممکن است فقط کفش در ناحیه پاشنه از داخل بلندتر باشد یا به اصطلاح پاشنه مخفی داشته باشد، ولی از بیرون پاشنهای دیده نشود. کلا منظور از پاشنهدار بودن کفش، داشتن بلندی در قسمت پاشنه است.
کفشهای بسیار پاشنه بلند با از بین بردن توزیع طبیعی فشار وزن بدن روی پاها و نیز برهم زدن وضعیت متعادل قرارگیری مفاصل پاها و کوتاه کردن تاندون آشیل در پشت پا باعث وارد آمدن فشار بیش از حد روی سطح پشتی پا و نیز به هم زدن تعادل میشود. هر بار که لغزشی در حرکت شما ایجاد میشود، آسیب قابل توجهی به مفاصل و رباطهای پا وارد میآورد که در طولانیمدت باعث دردهای مزمن و ناراحتکننده پاها میشود.
استفاده از کفشهای پاشنه بلند باعث افزایش گودی کمر و متعاقب آن کمردرد و نیز از بین رفتن گودی کف پا خواهد شد. به علت اینکه پوشیدن کفشهای پاشنه بلند در زنان بسیار شایعتر است، درد مزمن نواحی کمر و پاها در زنان چند برابر مردان است. از دیگر عوارض پوشیدن این کفشها، انحراف شست پا، میخچه، تاول و خمیدگی انگشتان، دردهای مفاصل مختلف پا، زانو و پاشنه و نیز خستگیهای زودرس است که همگی در زنان شیوع زیادی دارد. بعلاوه افرادی که از کفشهای پاشنه بلند استفاده میکنند، بیشتر از سایرین در معرض ورم کیسههای مفصلی، التهاب کپسولهای مفصلی و آرتروز قرار دارند و در آینده بیشتر تحت عمل جراحی زانو قرار میگیرند.
در سر و زیر انگشتان ما بالشتکهایی از چربی وجود دارد که با بالا رفتن سن مانند تمام نواحی دیگر از حجم آنها کاسته میشود. متاسفانه پاشنه بلند کفش این روند را تسریع میکند و باعث میشود شخص هنگام راه رفتن و نیز ایستادن درد بیشتری را در پاهای خود احساس کند.
از طرفی کفشهایی که پاشنه تخت دارند، چون حالت ضربهگیری در پاشنه ندارند، هنگام راه رفتن باعث درد پاشنه میشوند، بهتر این است که کفشها حدود ۳ سانتیمتر پاشنه داشته باشند و البته این پاشنه نباید از 5 سانتیمتر بیشتر شود. همیشه بهتر است حدود یک سانتیمتر جلوی آخرین انگشت خالی باشد تا انگشت را بتوان در کفش کمی حرکت داد.
در صورتی که اضافه وزن دارید، پوشیدن کفشهای تخت و راحت میتواند به شما کمک کند؛ چراکه کفشهای پاشنه بلند در کسانی که اضافه وزن دارند، به نداشتن تعادل و حتی زمین خوردن آنها میانجامد.
کسانی که قد متوسط یا کوتاه و اندامی متوسط و چاق دارند، بهتر است از کفشهایی استفاده کنند که پاشنههای ضخیم و کمی بلند دارد، ولی استفاده از کفشهای پاشنهدار سوزنی برای این خانمها اصلا مناسب نیست و آسیب بیشتری در پی دارد.
مشخصات رویه و زیره مناسب کفش
بهترین رویه کفش، چرم طبیعی است. چرم به علت منافذی که در خود دارد، امکان تبادل هوا میان محیط بیرون و داخل کفش را فراهم آورده و از این طریق باعث تنفس پا میشود. رویههای مصنوعی به علت عدم امکان تبادل هوا در آن باعث عرق کردن بیش از حد پا و ایجاد بوی بد میشود. پوشش داخلی کفش نیز نباید پلاستیکی باشد.
رویه کفش باید طوری باشد که بتواند از پا در موقعیتهای مختلف حمایت کند و مانع ایجاد فشار زیاد روی آن شود.
زیرههایی برای کفش مناسبتر است که سبکتر بوده و در برابر سایش مقاومتر باشد. ظاهر این زیرهها پر بوده و در صورت خمکردن، انعطاف بیشتری دارد. نکته مهم این است که کف زیره نباید صاف باشد. همواره توصیه میشود زیره کفش عاجدار باشد تا از لیز خوردن فرد جلوگیری کند.
به قسمت پنجه کفش توجه ویژهای داشته باشید. این قسمت باید طوری باشد که به انگشتان پا فشار وارد نکند. کفش نوکتیز باعث میشود انگشتان پا روی هم افتاده و دردناک شده یا انحراف پیدا کنند.
فاطمه خداکرمی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: