تنگه هرمز دور زدنی نیست

در سال‌های اخیر که قدرت‌های غربی با همراهان عربی خود در رسانه‌ها تجارت نفت ایران را مورد هجمه قرار داده‌اند گویا فراموش کرده‌اند که نبض اقتصاد غرب و آمریکا در این منطقه می‌‌زند. با این رویکرد امارات نیز در سال‌های اخیر در تب و تاب احداث خط لوله‌ای افتاد تا نفت صادراتی خود را ازطریق خط لوله منتقل کند، شاید بتواند از تنگه هرمز رهایی پیدا کند. این خط لوله 370 کیلومتری قرار است روزانه 5 /1 میلیون بشکه نفت امارات را به بازارهای جهانی برساند. انتشار این خبر برخی را به اشتباه انداخته است که با احداث خط لوله زیردریایی امارات، تنگه هرمز اهمیت استراتژیک خود را از دست خواهد داد، اما صادرات روزانه 17 میلیون بشکه از این تنگه در مقابل ظرفیت 5/ 1 میلیون بشکه‌ای خط لوله امارات نشان می‌دهد که این مسیر کمترین خللی به اهمیت تنگه هرمز وارد نخواهد کرد.

باید پذیرفت که هیچ مسیری نمی‌تواند جایگزین شاهراه تنگه هرمز شود. به طور متوسط کشورهای عربی تولیدکننده نفت 97 درصد نفت تولیدی خود را از این آبراهه صادر می‌کنند که 35 درصد کل ترانزیت نفت از دریا محسوب می‌شود.

البته ویژگی تنگه‌هرمز صرفا در اهمیت استراتژیک آن برای ترانزیت نفت خام خلاصه نشده است، بلکه صادرات گاز طبیعی مایع شده و فرآورده‌های نفتی از آبراهه هرمز نیز چالشی است که جایگزینی برای مسیر آن به‌جز تنگه‌هرمز وجود ندارد. هم‌اکنون قطر تمام صادرات LHG خود که حجم بسیار بالایی را شامل می‌شود و بزودی با صادرات نفت منطقه برابری خواهد کرد، از طریق تنگه‌هرمز انجام می‌دهد.

علاوه بر این مجموع معابر جایگزین انرژی در خلیج‌فارس هم مانند خط لوله شرق به غرب از عربستان به دریای سرخ و خط لوله عراق و اخیرا خط لوله بندر فجیره در خوشبینانه‌ترین حالت فقط امکان عبور دادن 7 میلیون بشکه نفت را خواهد داشت که نمی‌تواند جایگزین صادرات 17 میلیون بشکه‌ای و البته رو به تزاید نفت از این منطقه شود، زیرا بی‌تردید هزینه‌های ساخت، نگهداری و پمپاژ به‌خطوط انتقال نفت بیش از صادرات نفت با نفتکش‌ها در دریا خواهد بود که شاید اصلا صرفه اقتصادی صادرات نفت را از بین ببرد.