مشکل خودته

«مشکل خودته» در واقع یکی از مهم‌ترین نمودهای جهان مدرن و سرمایه‌داری است که همراه با برخی دیگر از مظاهر مدرنیته امروز در میان گروهی از مردم بخصوص جوانان رواج پیدا کرده است.

به باور بسیاری از نظریه‌پردازان «مشکل خودته» محصول فردگرایی و تضعیف خانواده به عنوان سلول بنیادین جامعه در غرب است و به‌طور مستقیم در تقابل با فرهنگ گروهی و جمعی قرار دارد؛ فرهنگی که ریشه‌ای چندین هزار ساله در باورهای ایرانی و اسلامی ما دارد.

این روزها «مشکل خودته» در حالی در زبان و رفتار بسیاری از مردم شنیده و مشاهده می‌شود که «یاریگری» و «رفتار و زندگی جمعی و گروهی» همواره در فرهنگ ایران باستان اصلی مهم قلمداد می‌شده است.

شاید این بیت شیخ اجل سعدی شیرازی بتواند مثالی مناسب برای یاریگری و رفتار جمعی باشد، وقتی می‌گوید:

مورچگان را چو بود اتفاق/ شیر ژیان را بدرانند پوست

از طرفی در اجرای فرایض دینی و همچنین سفارش‌های بزرگان دین هم همواره تاکید بر جماعت و رفتار جمعی وجود داشته است یا آموزه معروف «کلکم راع و کلکم مسوول» یا «آن کس که شب سیر بخوابد و همسایه‌اش گرسنه باشد مومن نیست» یا «هرکس که در اصلاح امور نکوشد از من نیست» نمونه‌های دیگری از سفارش بزرگان دین ما در رفتار گروهی و جمعی است که به نظر می‌رسد یادآوری آن در روزگار «مشکل خودته» خالی از لطف نیست.

به نظر می‌رسد جامعه‌شناسان، استادان دانشگاهی و معلمان که به‌طور مستقیم با طبقه جوان و تحصیلکرده جامعه همکلام هستند و بیشترین کاربرد این فرهنگ هم در میان آنها مشاهده می‌شود، بتوانند در شفاف کردن تبعات آن در کلاس‌های درس راهگشا باشند.

سینا علی محمدی ‌‌‌/‌‌‌ گروه فرهنگ و هنر