آزمون ادبیات

به کار بردن سجع‌های متوالی، لغات و ترکیبات و اصطلاحات دشوار و تکلّفات فراوان و افراطی از ویژگی‌های موجود در آثار کدام گزینه است؟

1) مرزبان‌نامه، سیاست‌نامه 2) قابوس‌‌نامه، تاریخ جهان‌گشای جوینی

3) کلیله و دمنه، گلستان 4) مرزبان‌نامه، تاریخ جهان‌گشای جوینی

نثرهای قدیم را می‌توان به 3 نوع تقسیم کرد.

1- نثر ساده: نثری که فاقد آرایه‌های لفظی و لغات و اصطلاحات پیچیده و دشوار است، این نثر را مُرسل نیز نامیده‌اند نظیر کتاب‌های تاریخ بلعمی و قابوس‌نامه و سیاست‌نامه.

2- نثر مسجع و فنّی: که در آن سجع‌ها، مترادفات و تشبیهات، استعارات و توصیفات شاعرانه به صورت طبیعی و با رعایت اعتدال به کار رفته است. نظیر مناجات‌های خواجه‌عبدالله انصاری، کلیله و دمنه، گلستان سعدی.

3- نثر مصنوع و متکلف که توضیح آن در طرح سؤال آمده است.

سؤال مطرح شده از ویژگی‌ سبک نثرهای مصنوع و متکلّف است که دو کتاب تاریخ جهانگشای عطاملک جوینی و مرزبان‌نامه‌‌ ترجمه‌ سعدالدین‌ وراوینی دارای چنین ویژگی‌هایی هستند.

در گزینه‌‌ 1 سیاست‌نامه دارای نثر ساده. در گزینه‌ 2 قابوس‌نامه نثر ساده دارد و در گزینه‌‌ 3 کلیله و دمنه و گلستان نثر مسجّع و فنّی دارند.

تمرین: نثر کدام کتاب ساده، روان و سلیس است؟

1) کشف المحجوب 2) کلیله و دمنه

3) مرزبان‌نامه 4) گلستان

2) کلیله و دمنه/ مسجّع و فنّی

3) مرزبان‌نامه/ مصنوع و متکلف

4) گلستان/ مسجّع و فنّی

گزینه‌‌ 1و2: مقتدا/ پیشوا (مقتدایی/ پیشوایی)

گزینه‌‌ 3: به مطاع بودن (فرمانروایی) رسول‌الله اشاره دارد.

مصراع مورد سؤال مفهوم یاوری و پشتیبانی پیامبر را بیان می‌کند.

امّتی که مددکار و پشتیبانی چون تو دارد، غمی از مشکلات ندارد.

تمرین: مصراع «کان را که خبر شد خبری باز نیامد» متضاد با کدام گزینه است؟

1) خبر از دوست ندارد که ز خود با خبر است

2) بی‌خود ز خوداست و با خدا همراه است

3) کان سوخته را جان شد و آواز نیامد

4) آن کس که تو را شناخت خود را نشناخت

معنی مصراع «کسی که از عشق بهره‌ای داشته باشد، سخنی نمی‌گوید و خاموش است (ادعایی ندارد)»

مصراع گزینه 1/ کسی‌که به خود فکر می‌کند از معشوق خبری ندارد. و مفهوم این مصراع متضاد با مصراع مورد سؤال است.

1) قبولی عظیم او را پیدا گشت: مقرّ بی‌شمار پدید آمدند.

2) او را در تصوّف قدمی نیست: در کار او ابا کردند.

3) معراج مردان سردار است: گلگونه‌‌ مردان خون ایشان است.

4) درزیّ اهل صلاح و شرع بود: در جامه تصوّف بود.

معنی و مفهوم برخی از عبارت‌های درس ذکر حسین‌بن منصور

او را مهجور کردند./ او را طرد کردند ـ با عمروبن عثمان افتاد/ ملاقات کرد ـ آنجا مجاور بود. / گوشه‌نشین (معتکف) بود ـ آن روز که من سرچوب پاره سرخ کنم تو جامه اهل صورت پوشی: بیان تقابل عرفان و شریعت (تو در ظاهر شریعتی و به عمق شریعت نرسیده ای ـ سخن اهل زمانه را هیچ وزن ننهادی: به گفتار اهل زمانه توجّه نمی‌‌کرد ـ بعضی در خراسان بود: گاهی (زمانی) ـ زبان دراز کردند: سخن‌چینی (تضریب، سعایت، غمّازی) کردند.

گزینه 1: طرفدار زیادی پیدا کرد/ تأیید‌کننده (طرفدار) زیادی پیدا کرد.

گزینه 2: او یک صوفی نیست و مراحل تصوّف را طی نکرده است/ او را انکار کردند.

گزینه 3‌: عروج حق‌پرستان در شهادت است / زینت و آبروی مردان حق خون آنهاست.

تمرین: مفهوم عبارت«عالی همت و عظیم قدر بود» در کدام گزینه آمده است؟

1) کلاه همت از تارک عرش در می‌کشد. 2) سرچوب پاره سرخ کنم.

3) وقتی و نظری و فراستی داشت. 4) در شدّت لهب فراق بود.

مفهوم جمله مورد سؤال/ با تمام قوا به خدا توجّه داشت و منزلتی والا داشت.

گزینه 1: کنایه از دور پرواز و بلند همت است/ با سؤال مطرح شده مفهومی یکسان دارد.

گزینه 2: به دار آویخته می‌شوم (کشته‌ می‌شوم).

گزینه 3: واردی از خدا در دل او بود که به آینده و گذشته فکر نمی‌کرد و بینشی عارفانه داشت و با زیرکی از ظاهر به باطن افراد پی می‌برد.

گزینه 4: در آتش جدایی از معشوق می‌سوخت.