بهترین توزیع لینوکسی امسال

شاید بهتر باشد برای آن که نگاهی درست‌تر برای یافتن پاسخ این سوال داشته باشیم، توزیع‌های لینوکسی را به شاخه‌های مختلف طبقه‌بندی کنیم.

البته شاید این طبقه‌بندی مطابق دلخواه شما نباشد؛ زیرا هر کس می‌تواند طبقه‌بندی و نظر خودش را در استفاده از توزیع مناسب لینوکسی به‌کار گیرد. هر چه باشد، دنیا، دنیای منبع ‌باز و آزادی نرم‌افزاری است!

شاید بهتر باشد اولین شاخه را با پرکاربردترین آغاز کنیم. توزیع‌های لینوکسی دسکتاپ، برای یک کاربر عادی بیشترین استفاده را خواهد داشت. طی این سال‌ها این عنوان را اوبونتو و بعد فدورا کسب کرده‌ است. به‌ نظر می‌رسد امسال اوبونتو دوباره از فدورا پیشی گرفته است، هر چند این بار این لینوکس اوبونتویی را کانونیکال تولید نکرده است.

سال 2012، بهترین لینوکس دسکتاپ را می‌توان لینوکس مینت نامید. آخرین نسخه این توزیع، لینوکس مینت12 با عنوان «لیسا» منتشر شده است.

لینوکس مینت نسخه‌ای مشتق شده از اوبونتو است، به‌این معنی که کد آن در اصل از اوبونتو گرفته شده و ظاهر آن مطابق با میل جامعه لینوکس مینت تغییر داده شده است.

لینوکس مینت 12 به‌زیبایی، قابلیت‌های فوق‌العاده اوبونتو را به معرض نمایش می‌گذارد. البته خبری از برنامه کانونیکال در توسعه لینوکسی آسان نیست و این به‌ درد کسانی می‌خورد که با ویندوز سر و کار بیشتری دارند و ترجیح می‌دهند مدام بین این دو سوئیچ کنند. این توزیع مجموعه فوق‌العاده‌ای از ابزارها و نرم‌افزارها را در اختیار کاربر می‌گذارد و اجازه می‌دهد کاربری اصلی، یعنی دسکتاپ را از سیستم خود داشته باشد.

به‌دلیل ارتباط جدانشدنی این توزیع با اوبونتو (و بالاتر از آن دبیان) کاربران لینوکس مینت به نرم‌افزارها، تم‌ها و ویجت‌های بسیاری دسترسی دارند که استفاده از این سیستم را برای آنها ساده‌تر می‌کند.

لپ‌تاپ‌ها، محیطی مشابه با دسکتاپ ندارد. هر چند برخی لپ‌تاپ‌های امروزه صفحه نمایش بزرگی دارد و کیبوردشان هم اندازه کیبورد دسکتاپ است، اما همان‌طور که لینوس تروالدز، خالق لینوکس اشاره کرده است، لپ‌تاپ‌ها کم‌کم شکل و شمائلی شبیه مک‌بوک‌ایر پیدا می‌کنند و ظاهر زیباتر و ظریف‌تری خواهند داشت.

در چنین محیطی، بهترین رابط کاربری لینوکسی بی‌شک اوبونتو 04‌/‌12 LTS‌ خواهد بود. آخرین توزیع اوبونتو مجموعه نرم‌افزاری و پشتیبانی خود را از ابزارهای لپ‌تاپی افزایش داده است و در زمینه مصرف باتری نیز بهتر عمل می‌کند. هر چند ظاهر این توزیع برای سیستم‌های دسکتاپی هم مناسب است، اما به‌هیچ وجه نمی‌توان از فایده‌های رابط کاربری یونیتی آن در نمایشگرهای کوچک‌تر چشم‌پوشی کرد. به‌عنوان یک توزیع لپ‌تاپی، اوبونتو کماکان قلمرو را در اختیار دارد.

سوسه لینوکس طی یکی، 2 سال اخیر خوب خودش را در بالاترین نقطه جا کرده است. هر چند امسال باید به استقبال توزیع رد هت RHELD6‌ برویم.

طی سال‌های اخیر سوسه با قابلیت‌های بیشتری می‌توانست برای مشتریان سازمانی جاذب باشد؛ چرا که قابلیتی به ‌نام Suse Studio را داشت (که اجازه تولید یک توزیع لینوکسی با پکیج‌ها و لوگوهای دلخواه به‌صورت تماما آنلاین و در لحظه را می‌دهد) و از پشتیبانی خوب جامعه OpenSUSE هم برخوردار بود؛ اما در ماه‌های اخیر، سوسه روند توسعه آرام‌تری را در پیش گرفته است. در حالی که ردهت به‌کمک مجازی‌سازی و ورود به رایانش ابری، توانست حضور ثمربخش‌تری در بازار داشته باشد.

شاید اگر بازی را به‌ نفع ردهت تمام شده بدانیم، در حق سوسه بی‌انصافی کرده‌ایم، اما با وضع فعلی، مشتریان سوسه کم‌کم سراغ ردهت خواهند رفت.

ردهت و سوسه در این شاخه نیز ‌بشدت مشغول رقابت هستند، هرچند ردهت بازی را چند وقتی می‌شود که به‌سود خود تمام کرده است. مشابه دلایلی که برای بخش قبل گفتیم، سوسه مشغول توسعه هسته سیستم‌عامل خودش است، اما ردهت، بازارها و فناوری‌های جدید را در اختیار گرفته و آنها را توسعه می‌دهد. در سال جاری، حضور موثر و پایا در زمینه رایانش ابری، امری کاملا جدی است. شاید به نظر برسد که اینها همه موج‌های تبلیغاتی است و بزودی آرام خواهد شد، اما بیشتر سازمان‌ها هم‌اکنون مشغول ایجاد ابرهای عمومی، شخصی یا ترکیبی‌اند. برخی هم که هنوز کاری نکرده‌اند، درصدد انجام آن برآمده‌اند.

این روزها همه توزیع‌های لینوکسی یک دیسک زنده هم با خود دارند. می‌توان دیسک را در درایو قرار داد، سیستم را راه‌اندازی کرد و از مزایای یک لینوکس کامل بدون این که آن را نصب کنیم بهره‌مند شد.

اما شاخه‌ای از توزیع‌ها وجود دارد که فقط به‌صورت دیسک زنده عرضه می‌شود. این توزیع‌ها ابزارها و کارایی‌هایی مخصوص در اختیار کاربر می‌گذارد. از جمله این کارها می‌توان به دیسک‌های مخصوص تعمیر ویندوز و لینوکس اشاره کرد. تهیه این توزیع‌ها جدا از آن که از چه سیستم عاملی استفاده می‌کنید، برای کسی که به سلامت سیستم رایانه خود می‌اندیشد، ضروری است چرا که هنگام خرابی سیستم، نمی‌توان روی آنها قیمت گذاشت.

اما اگر سوال شود بهترینشان کدام است، پاسخ ناپیکس است. این توزیع که مبتنی بر دبیان است، رابط کاربری LXDE دارد و مطمئن است.

در گذشته BackTrack Linux بهترین توزیع ممکن در این شاخه بود اما مشخص شد که نسخه 5 R2 آن بعد از نصب هنوز مشکل امنیتی و نیاز به وصله کردن دارد. هر چند این حفره امنیتی تصحیح شد، اما آسیبی که به اعتبار بک‌ترک وارد شد، از بین نرفته است.

هر چند، هنوز توزیعی عرضه نشده که بتواند روی دست بک‌ترک بلند شود و ابزارهای کلاه‌سفید موجود در این توزیع، می‌تواند مشکلات سیستم یا شبکه را بسادگی برطرف کند.

کاربران قدیمی‌تر لینوکس زمانی را به‌یاد می‌آورند که برخی توزیع‌ها قادر به پخش موسیقی یا فیلم نبودند، اما وجود دوربین‌های باکیفیت، توزیع‌های لینوکسی را وادار کرده مجموعه‌ ابزارهای ویرایش و تولید این محصولات و نه فقط پخش تصاویر را تولید کند.

چند سال است که توزیعی بهتر از اوبونتو استودیو، مخصوص کارهای چندرسانه‌ای به ‌وجود نیامده است. این توزیع مجموعه کاملی از نرم‌افزارهای مرتبط را در اختیار کاربر می‌گذارد و تقریبا همه مدل فرمت صوتی و تصویری را پخش می‌کند.

اینها فقط اشاره‌هایی کوچک بودند برای ورود به دنیای لینوکسی. بسیاری از کسانی که خودشان را حرفه‌ای لینوکس می‌دانند، ترجیح می‌دهند بهترین هر دنیا را در اختیار بگیرند. لینوکسی پایدار نصب می‌کنند، سپس به نصب برنامه‌های مورد علاقه خود می‌پردازند و... .

محمدرضا قربانی