کتاب را به زندگی روزانه وارد کنیم

به بازار کتاب ایران که نگاه کنیم، شواهدی دال بر همین تلقی را می‌توان دید. کتاب و کتابخوانی عرصه منحصر اقشار و گروه‌هایی خاص است. پیش‌فرض آن است که عوامل با مقوله‌ کتاب سر و کاری دارند و هرگونه سرمایه‌گذاری در حوزه کتاب و کتابخوانی روی آنها بی‌فایده است.

در تاریخ فرهنگ ایرانی، بیشتر آموختنی‌ها در قالب ارتباطات شفاهی منتقل می‌شد. شناخت پدیده‌ها و آموزش مهارت انجام کارها معمولا در رابطه‌های رودررو انجام می‌گرفت. دانش و مهارتی که از این طریق منتقل می‌شد، تنها محدود به فعالیت‌های تخصصی نبود و مهارت‌های عام زندگی روزمره را نیز دربرمی‌گرفت، مثلا نه‌تنها نجاری و آهنگری باید نزد استادکار از طریق یک ارتباط طولانی استاد و شاگردی آموخته می‌شد؛ بلکه آموزش مهارت‌های عادی مثل دوخت و دوز و آشپزی برای دختران و ساختن و استفاده و تعمیر ابزار و وسایلی که در زندگی معمولی به کار می‌رود، برای پسران نیز در چارچوب خانواده انجام می‌گرفت. پسران آگاهی‌ها و مهارت‌های لازم را از پدرانشان می‌آموختند و دختران از مادرانشان.

با آغاز به کار مدارس سراسری و شکل‌گیری نظام آموزش رسمی در ایران، آموزش تا حدی از شکل شفاهی خارج شد. دانش‌آموزان روزانه ساعات زیادی را در مدرسه می‌گذراندند و ارتباطشان با خانواده کم می‌شد.

به امروز‌مان که نگاه کنیم، حاصل این فرآیند پس از سال‌ها چندان رضایت‌بخش نیست. بیشتر دانش‌آموزان بعد از فراغت از تحصیل، کسانی هستند که تعدادی از متون رسمی آموزشی را برای موفقیت در امتحانات خوانده‌اند، بیشتر این متون را حفظ کرده‌اند و در مقابل، فاقد بیشتر مهارت‌ها و شناخت‌های عملی و روزمره‌ای هستند که نسل‌های قبل، از آنها برخوردار بودند.

در این شرایط است که کتاب و کتابخوانی برای عامه مردم به کار می‌آید. اگر امروز قادر نیستیم بسیاری از شناخت‌ها و مهارت‌های ضروری را از طریق ارتباطات شفاهی بیاموزیم، کتاب‌ها می‌توانند این خلأ را جبران کنند.

اگر به کاری علاقه‌مند باشید و اطلاعات کافی درباره‌اش نداشته باشید و همین امروز تصمیم بگیرید بخشی از وقتتان را به این فعالیت مورد علاقه‌تان اختصاص دهید، مثلا بخواهید باغچه یا گلخانه‌ای درست کنید و چیزی از باغبانی ندانید، شاید نتوانید به آسانی کسی را پیدا کنید که به طور شفاهی و بی‌هیچ چشمداشتی به شما دانش و مهارت باغبانی را بیاموزد، اما می‌توانید براحتی کارتان را با خرید یک کتاب آموزشی در این زمینه شروع کنید، اگر ناشران کتاب هم بیشتر به این حوزه‌های خرد توجه کنند، کتاب‌های بیشتری در این زمینه‌ها منتشر می‌شود.