آلرژی‌های بهاری

آلرژن‌ها موادی هستند که بدن به آنها واکنش نشان می‌دهد. در بیشتر موارد آلرژن‌ها، مواد ریز با منشاء گیاهی یا جانوری هستند. در فصل بهار به دلیل زنده شدن طبیعت انواع آلرژن‌ها به وفور در طبیعت یافت می‌شود و بدین ترتیب فصل بهار، فصل آلرژی است.

اما کدام یک از اعضای بدن دچار آلرژی می‌شود؟ همه اندام‌هایی که در معرض عوامل محیطی هستند و کارشان محافظت از سایر اعضاست، در معرض آلرژی قرار دارند. پوست، بینی، مخاط دستگاه تنفسی و مخاط دستگاه گوارشی از این جمله اند که انواع آلرژی‌ها شامل کهیر، آسم، اسهال‌های حساسیتی و رینیت آلرژیک را ایجاد می‌کنند.

رینیت آلرژیک که ترجمه آن التهاب بینی ناشی از حساسیت است دارای علائمی شامل عطسه کردن پی‌در‌پی، آبریزش بینی، خارش بینی و چشم، بسته شدن متناوب بینی‌ها، قرمزی چشم، خارش حلق و اشک ریزش است. واضح است که این علائم خیلی شبیه سرما خوردگی است و بسیاری از بیماران به اشتباه تصور می‌کنند که مرتب سرما می‌خورند.

سرماخوردگی در اثر ویروس ایجاد می‌شود و یک دوره 3 روزه را طی می‌کند و همراه با تب خفیف و درد خفیف بدن است و بعد از این دوره بر طرف می‌شود. این در حالی است که در رینیت آلرژیک عطسه و آبریزش بینی و چشم مهم‌ترین علامت است و درد و تب معمولا وجود ندارد و مدت طولانی علائم باقی می‌ماند.

اگرچه این مبحث را با نام بهار شروع کردیم، باید دانست که آلرژی‌ها لزوما در فصل بهار ایجاد نمی‌شوند. گاهی با ورود یک حیوان خانگی و به دلیل موها یا پرهای آن حیوان یکی از اعضای خانواده دچار آلرژی می‌شود. گاهی وجود تعداد زیادی سوسک در خانه باعث آلرژی می‌شود و گاهی استفاده از رختخواب‌هایی که حاوی پر یا پشم هستند شروع آلرژی را ایجاد می‌کند.

در تمام این موارد درمان اصلی اجتناب از آلرژن‌هاست. در واقع می‌توان قبل از این که به داروها متوسل شد، با شناخت به موقع ماهیت حساسیتی بیماری مثلا از حیوان خانگی دوری کرد یا روی تشک و بالش را با پارچه‌ای عایق پوشاند و یا با استفاده از فیلترهایی هوای منزل را عاری از مواد حساسیت‌زا کرد و بدین ترتیب آلرژی را درمان کرد.

از آن جا که علت آلرژی آزاد شدن ماده‌ای به نام هیستامین از سلول‌های دفاعی بدن است، درمان دارویی رینیت آلرژیک شامل انواع داروهای آنتی‌هیستامین است. آنتی‌هیستامین‌های قدیمی مثل پرومتازین، دیفن هیدرامین، کلرفنیرامین و غیره به دلیل ایجاد خواب آلودگی، یبوست و خشکی دهان در حال حاضر با نسل جدید این داروها مثل لوراتادین و ستی ریزین جایگزین شده‌اند که همزمان با جلوگیری از ایجاد حساسیت، ایجاد خواب آلودگی و سایر عوارض نمی‌کند.

در برخی موارد که آبریزش بینی شدید و آزاردهنده است، باید در کنار آنتی‌هیستامین‌ها از قطره فنیل‌آفرین یا قرص‌های حاوی مواد افدرین که خاصیت کم کردن ترشحات بینی را دارد، نیز استفاده کرد.