ماهی قرمز هم شما را بیمار می‌کند

البته خیلی‌ها نگران تلف شدن ماهی‌ها تا قبل از پایان 13 روز تعطیلات نوروزی هستند، چراکه به نظر می‌رسد ماهی‌های سفره هفت سین عمر کوتاهی دارند.

به همین دلیل هم اکثر مردم اصول بهداشتی را در نگهداری از این ماهی‌ها و بخصوص در تعویض آب تنگ رعایت می‌کنند، اما نکته مهم امکان انتقال نوعی بیماری پوستی مقاوم به درمان از طریق این ماهی ها به نام سل پوستی است.

دکتر سیدمسعود داوودی، متخصص پوست در گفت‌وگو با «جام‌جم» می‌گوید: سل پوستی نوعی عارضه پوستی است که در صورت عدم رعایت نکات بهداشتی، هنگام تعویض آب تنگ ماهی می‌تواند در پوست‌های جراحت‌دار، خطر ایجاد نوعی بیماری پوستی مقاوم به درمان را قوت بخشد.

ماهی‌های قرمز سفره هفت سین کاملا بی‌آزار و آسیب‌پذیرند، اما همین موجودات کوچک بی‌دفاع می‌توانند در برخی شرایط، احتمال ابتلای افراد را به سل پوستی فراهم کنند.

دکتر داوودی با تاکید بر این که میکروب بیماری سل پوستی از خانواده میکروب سل است، می‌افزاید: این بیماری ضایعات مقاوم به درمان را در پوست ایجاد می‌کند.

به بیان دیگر در ابتدای بیماری، روی پوست زخم‌هایی ایجاد می‌شود که دیر ترمیم می‌شود و با درمان‌های عفونی معمولی نیز بهبود پیدا نمی‌کند؛ چنین علامتی یکی از نشانه‌های اصلی تشخیص سل پوستی است.

متخصصان پوست تاکید می‌کنند که نباید با دیدن هر زخمی که دیر خوب می‌شود، به این بیماری شک کرد، بلکه تشخیص این بیماری به عهده پزشک متخصص بوده و اغلب با نمونه‌برداری از بافت، تشخیص قطعی داده می‌شود.

دامپزشکان تاکید می‌کنند هنگام خرید ماهی قرمز دقت کنید تا بدن ماهی‌ها ضایعه و زخم واضحی نداشته باشد،زیرا در صورت وجود زخم، شانس این که ماهی‌ها آلوده به میکروب باشند، بیشتر است.

دکتر داوودی نیز می‌افزاید:راه انتقال بیماری سل پوستی از طریق خون است ؛یعنی اگر زخمی روی پوست باشد، عامل بیماری زا از طریق تماس پوست جراحت دار با بدن ماهی آلوده وارد بدن می‌شود. پس ضروری است هنگام تعویض آب تنگ ماهی از سبدهای مخصوص یا دستکش استفاده شود.

این متخصص پوست تاکید می‌کند: البته سل پوستی بیشتر از طریق ماهی‌های آکواریومی منتقل می‌شود، اما در مواردی هم دیده شده که عامل بیماری‌زایی از خانواده باکتری به نام «باکتریوم مارینوم» یا عامل بیماری سل پوستی، از طریق ماهی‌های سفره هفت سین، موجب بروز زخم‌هایی شده که مقاوم به درمان‌های معمولی است.

به گفته دکتر داوودی، سل پوستی در برخی موارد با مصرف آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی درمان می‌شود، اما در موارد دیگر با شیوه‌های درمانی دیگری چون منجمد کردن زخم یا جراحی و طی مدت زمان طولانی‌تری به درمان پاسخ مثبت می‌دهد.

وی می‌افزاید: این بیماری از یک شخص به فرد دیگر قابل انتقال نیست و تنها در زمانی بروز پیدا می‌کند که فرد تعویض‌کننده آب ماهی روی پوستش زخمی داشته باشد که در تماس زخم با آبی که این ماهی‌ها در آن هستند، بیماری ایجاد می‌شود.

متخصصان بیماری‌های عفونی می‌گویند از بیماری‌های قابل انتقال از طریق ماهی قرمز، «سالمونلوز» است که با علائم اسهال و استفراغ همراه است.

دکتر زهرا عبدی، متخصص بیماری‌های عفونی و عضو هیات علمی دانشگاه تهران در گفت‌وگو با «جام‌جم» می‌گوید: اگر خردسالان آبی را که ماهی آلوده در آن است، بخورند مثلاً دستشان را که به این آب آغشته شده در دهان خود کنند یا چشم خود را با دست آلوده بخارانند، امکان بروز این بیماری نیز وجود دارد؛ البته این بیماری بسرعت قابل درمان است.

ماهی قرمز به عواملی نظیر هوا، دما، آب و غذا به مقدار مناسب نیاز دارد تا هم خود سالم بماند و هم سلامت ما را به مخاطره نیندازد.

در نتیجه رعایت نکاتی در ارتباط با تامین شرایط محیطی مناسب برای این ماهی‌های کوچک می‌تواند طول عمر بیشتری را برای این موجودات آسیب‌پذیر به همراه آورد.

دامپزشکان تاکید می‌کنند که ماهی قرمز در دمای بالای 25 درجه سانتی‌گراد آسیب‌پذیر است و تغییرات ناگهانی دما باعث مرگ ماهی می‌شود؛ مناسب‌ترین دما برای ماهی قرمز بین 10 تا 25 درجه سانتیگراد است.

همچنین از آنجا که ماهی‌ها به اکسیژن موجود در هوا احتیاج زیادی دارند، هرچه سطح مقطع بالای تنگ بزرگ‌تر باشد، اکسیژن بیشتری به ماهی می‌رسد.

این متخصصان اضافه می‌کنند استفاده از آب شهری برای ماهی قرمز مشکل خاصی ایجاد نمی‌کند، فقط برای خارج شدن کلر، پیش از عوض کردن آب ظرف حاوی ماهی، بگذارید آب به مدت حداقل 24 ساعت در ظرف مجزا بماند که با این عمل هم کلر موجود در آب از بین می‌رود و هم آب دمای محیط را پیدا می‌کند.

اگر در شبانه روز یک یا دو نوبت غذا به ماهی بدهیم، نیاز آن برطرف می‌شود که غذاهای کم پروتئین و سرشار از کربوهیدرات مناسب است و تا حد امکان از غذاهای آماده آن هم به اندازه‌ای که در آب باقی نماند، بهتر است استفاده شود.

پونه شیرازی - گروه سلامت