حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
دستیابی به اثرات شگفتانگیز رادیکالهای آزاد موسوم به Criegee biradicals که نقش انکارناپذیری در بروز هوای سرد و خنک کردن هوای زمین دارد، کشف جدیدی است که از سوی پژوهشگران دانشگاه منچستر، دانشگاه بریستول و آزمایشگاههای ملی ساندیا صورت گرفته است. این مولکول جوی که یک واسطه شیمیایی نامرئی درجو است میتواند به صورت اکسیدکنندهای قوی عمل کند و اتمسفر را به صورت طبیعی در مقابل آلایندههایی مانند دیاکسیدنیتروژن و دیاکسید سولفور پاک نگه دارد.
به این ترتیب اگرچه در دهه 50 میلادی احتمال وجود این مولکول جوی از سوی دانشمندان مطرح شد اما اکنون دانشمندان با مشاهده این ذرات بیش از هر زمان دیگری بر اهمیت نقش این واسطه شیمیایی بر تغییرات آب و هوایی باور پیدا کردهاند.در این راستا دانشمندان برای کشف و ردیابی این ذرات و شناسایی عملکرد آنها از ابزاری مخصوص بهره گرفتهاند و با استفاده از سینکروترونها که نوعی شتابدهنده هستند، به جزئیات بیشتری از فعل و انفعالات این ذرات با دیگر ترکیبات جوی پی بردهاند.
استفاده از نور شدید سینکروترون به محققان اجازه داد به چگونگی شکلگیری و حذف این رادیکالهای آزاد از ترکیبات مختلف ایزومری ـ مولکولی بپردازند. آنها دریافتند که این ذرات اگرچه اتمهای یکسانی دارند اما با ترکیبات مختلف مرتب شدهاند.
تحقیقات نشان داد این ذرات با تسهیل در ایجاد سولفات و نیترات در اتمسفر میتوانند باعث شکلگیری ابر و سرد شدن زمین شوند که این مساله بیانگر نقش مهم این مولکول در کنترل تغییرات آب و هوایی است.
به این ترتیب دانشمندان به این نتیجه رسیدهاند که نتایج تحقیقاتشان در زمینه این ذرات تاثیر قابل توجهی در درک آنها از ظرفیت اکسیداسیون جو و پیامدهای گسترده آن روی انتشار آلایندهها و تغییرات آب و هوایی داشته است.
محققان یکی از منابع اصلی تولید این ذرات را کاملا بهطور طبیعی و توسط گیاهان میدانند، بنابراین طبیعت و گیاهان بیشک میتوانند نقش مهمی در تنظیم دمای کره زمین و کاهش گرمایش جهانی داشته باشند.
بررسیها نشان داده است که میانگین دمای سطح زمین در طول 100 سال گذشته، حدود 8/0 درجه سانتیگراد بالا رفته است و اکثر کشورهای جهان توافق کردهاند که کاهش شدید در میزان انتشار گازهای گلخانهای یک ضرورت بوده و میزان گرم شدن جهانی در آینده باید به کمتر از 2 درجه سانتیگراد محدود شود.
از اینرو افزایش دانش پژوهشگران در زمینه مدلهای آب و هوایی و پدیدههای جوی نقش موثری در خنک کردن کره زمین داشته و میتواند به عنوان کلیدی درهای بسته دانش کاهش گرمایش جهانی را باز کند و به کمک کنترل روند پدیدههای تغییرات آب و هوایی بیاید.
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....