اما اگر از والدین یک کودک با این سن و سال سوال کنید حتما به شما خواهد گفت که فرزندش یکسری کارهای نادرست هم انجام میدهد مثلا دوست دارد طرف مقابل را بزند، فریاد بکشد، گاز بگیرد یا...
گازگرفتن در کودکان نوپا امری متداول است، اما به هر حال توجه به این موضوع از نظر والدین امری اجتنابناپذیر به شمار میآید.
هیچکس دلش نمیخواهد که کودکش را به خاطر اینکه گاز میگیرد در جمع بچههای همسن راه ندهند و بدتر از همه اینکه بچههایی که برچسب «گاز گرفتن» به آنها خورده معمولادر مهدکودکها پذیرفته نمیشوند که این موضوع برای والدین شاغل، مشکلی لاینحل است.
ممکن است شما به عنوان والدین تصور کنید که این موضوع هم مرحلهای در زندگی فرزندتان است که باید با آن بسازید، اما واقعیت این نیست. راههایی وجود دارد که میتوان عادت گازگرفتن فرزند را به حداقل کاهش داد.
چرا کودکان گاز میگیرند؟
میخواهید باور کنید یا نه، گازگرفتن یکی از بخشهای معمولی و عادی رشد اولیه کودک است. نوزادان و نوپایان به دلایل زیادی گاز میگیرند. از جمله آن دلایل میتوان به دندان درآوردن و دستیابی و کشف یک اسباببازی یا جسم جدید از طریق دهان اشاره کرد.
وقتی آنها به قانون علت و معلولی و عمل و عکسالعمل پی میبرند، ممکن است سعی کنند شخصی را گاز بگیرند تا عکسالعمل او را ببینند.
گازگرفتن همچنین میتواند راهی برای کودک نوپا برای جلب توجه یا بیان احساساتش باشد. ترس، عصبانیت و خشم، احساساتی قوی هستند که کودک نوپا هنوز مهارتهای کلامی لازم برای رویارویی با آنها را ندارد.
پس هنگامی که نمیتواند کلمات مناسب با نیازش را با سرعت کافی بیابد یا وقتی نمیداند که چگونه باید احساس کند از گازگرفتن به عنوان روشی برای گفتن حرف خود استفاده میکند. او میخواهد به اطرافیان بفهماند که «به من توجه کنید» یا «من این را دوست ندارم».
گازگرفتن در بین پسربچهها اندکی شایعتر است و اغلب بین یک تا دو سالگی دیده میشود. با افزایش مهارتهای کلامی، معمولا تمایل به گازگرفتن هم کاهش مییابد.
چگونه گاز گرفتن را کنترل کنیم؟
اولین بار گازگرفتن کودک و مواجهه با آن بسیار اهمیت دارد. دفعه بعدی که فرزندتان، کودکی دیگر را گاز گرفت، سریعا آنها را از هم جدا کرده و اقدامات زیرا را انجام دهید:
گام اول ـ ابتدا قربانی را به آرامش دعوت کنید
در گام اول باید توجه شما به شخصی باشد که گاز گرفته شده است، خصوصا اگر این شخص یک کودک باشد. اگر ابتدا به کودکی که گاز گرفته و کار اشتباهی کرده، توجه نشان دهید این کار موجب میشود که این رفتار منفی تقویت شود، چراکه کودک از آن به عنوان راهی برای جلب توجه استفاده میکند.
اگر در اثر گاز گرفتن، زخمی در قربانی ایجاد شده، آن محل را با آب و صابون شسته و از یخ برای کاهش درد استفاده کنید.
گام دوم ـ آرام و قاطع باشید
اگر به کودک خود به طور قاطعانه بگویید که «گاز نگیر» یا «گاز گرفتن کار بدی است» با کلماتی ساده و آسان به کودک خود موضوع را میفهمانید. سعی کنید به سادگی به فرزندتان تفهیم کنید که گاز گرفتن کار غلطی است، اما این موضوع را در قالب جملات طولانی بیان نکنید، چراکه کودکتان کوچک و فهم جملات طولانی برای او مشکل است. آرام ماندن تا حد امکان، به حل هر چه سریعتر مشکل و یافتن بهترین راهحل کمک میکند.
گام سوم ـ در صورت نیاز، کودکی که مرتکب خطا شده را آرام کنید
در اغلب اوقات کودکان نمیدانند که گاز گرفتن موجب درد و ناراحتی طرف مقابل میشود و پس از این کار از این که به دوست خود آسیب رساندهاند، ناراحت میشوند. در اینگونه مواقع باید کودکی را آرام کنید.
گام چهارم ـ جایگزینهایی را معرفی کنید
پس از این که همه چیز آرام شد، اقدامات جایگزین گاز گرفتن را به کودک خود بیاموزید. مثلا به او پیشنهاد دهید که در مواجهه با دیگران به جای گاز گرفتن از کلماتی مثل «نه»، «مال من است» و «بس کن» استفاده کند.
گام پنجم ـ حواس کودک را از موضوع پرت کنید
برای کودکانی با سنین مورد بحث، پرت کردن حواس، بسیار مفید است. اگر در صورت روی دادن چنین اتفاقی، سطح احساسات و انرژی کودک خیلی زیاد شد یا اگر احساس خستگی در او دیدید، سعی کنید کمی توجه او را به یک فعالیت مثبت مثل بازی، رنگآمیزی یا خواندن یک شعر جلب کنید.
معمولا در این سنین، تنبیه توصیه نمیشود چراکه گاز گرفتن، همانطور که گفته شد در این سنین عادی است و بیشتر کودکان متوجه نیستند که این عمل، موجب ایجاد درد و ناراحتی در طرف مقابل میشود.
با همه این تفاسیر، اگر از انجام اقدامات ذکر شده خسته شدید و رفتار کودکتان تغییر نکرد و متوقف نشد، کمی استراحت و توقف اقدامات میتواند موثر باشد. کودکان بزرگتر (دو تا سه سال) را میتوانید برای استراحتی کوتاه، به محلی شناخته شده ببرید (مثل طبقه پایین یا آشپزخانه) و یکی دو دقیقه او را آنجا نگه دارید تا آرام شود.
به عنوان یک قانون کلی، کودک در هر سنی که هست، به عدد سن او، زمان استراحت در نظر بگیرید. مثلا اگر او یک سال دارد، یک دقیقه و اگر دو سال دارد دو دقیقه کافی است. زمانهای استراحت کوتاهتر، موثرتر هستند و زمانهای طولانی نهتنها سودی ندارند بلکه گاهی میتوانند تمام زحمات شما را بر باد داده و قبل از تمام شدن زمان استراحت، مواجهه با از سر باز زدن کودک را به همراه داشته باشد.
محیطی به دور از گاز گرفتن ایجاد کنید
میخواهید احساس کنید که در راه از بینبردن عادت گاز گرفتن در کودکتان موفق بودهاید یا نه؛ او به کار خود ادامه میدهد. مهم این است که محیطی مناسب را ایجاد کنید که در آن گاز گرفتن زشت و قبیح به نظر برسد.
منبع: Kidshealth
الهه عیوضزاده