ترور رزم آرا
16 اسفند، روز سرنوشتسازی در تاریخ معاصر ایران است. پژوهشگران این روز را نقطه عطف ملی شدن صنعت نفت و زمامداری دکتر محمد مصدق دانستهاند. در این روز جمعیت فدائیان اسلام به رهبری سیدمجتبی نوابصفوی و توسط خلیل طهماسبی، حاجعلی رزمآرا، نخستوزیر وقت را که از مخالفان ملی شدن صنعت نفت بود، ترور کرده و به قتل رساندند.
ترور رزمآرا در مسجد شاه (امام خمینی کنونی) و هنگام شرکت او در مجلس ختم آیتالله فیض صورت گرفت و ضارب نیز دستگیر شد. البته بعد از انقلاب اسلامی برخی اعضای ساواک و پارهای از پژوهشگران ترور رزمآرا را به شاه نسبت دادند و علت آن را ترس شاه از قدرتیابی روزافزون رزمآرا برشمردند، اما روشن است که خلیل طهماسبی به سوی رزمآرا شلیک کرده بود و در اعترافات خود نیز این مساله را با افتخار تایید کرد. قتل رزمآرا بزرگترین مانع را بر سر ملی شدن صنعت نفت از میان برد و از همینرو با استقبال همه حامیان ملی شدن نفت از جمله آیتالله کاشانی و جبهه ملی روبهرو شد و حتی مجلس شورای ملی که اکثریتش با اینان بود، منع تعقیب خلیل طهماسبی را به تصویب رساند. به این ترتیب 29 اسفند همان سال، قانون ملی شدن نفت به تصویب نهایی رسید و اردیبهشت 1330 با اظهار تمایل مجلس، شاه دکتر محمد مصدق را به نخستوزیری منصوب کرد. طی دوران نخستوزیری دکتر مصدق بتدریج اتحاد اولیه نیروهای ملی و مذهبی سست شد چندان که گروهی از فدائیان اسلام به زندان افتادند و در عوض فدائیان دکتر حسین فاطمی وزیر امور خارجه مصدق را ترور کردند. علت این بود که فدائیان اسلام خواستههایی فراتر از ظرفیت دولت مصدق داشتند و از یک دولت سکولار اجرای احکام اسلامی را طلب میکردند و در مقابل دولت مصدق مایل نبود در عرصه سیاست سهم چندانی برای آنها قائل شود.
گفت و گو
