از آنجا که در حال حاضر اکثر خانمهای باردار پس از مثبت بودن آزمایش بارداری (و حتی گاهی قبل از انجام تست بارداری)، سونوگرافی انجام میدهند و در سونوگرافی نمای خاص بیماری مول هیداتیفرم دیده میشود، بیماری قبل از بروز علائم شناخته میشود. علائم دیگر بیماری شامل تهوع و استفراغ شدید، دفع بافتهایی از رحم به صورت خوشه انگور و گاه علائم پرکاری تیروئید مثل تپش قلب، تند شدن تعداد ضربان نبض، کاهش وزن وعدم تحمل گرما و سرما رخ میدهد.
در معاینه گاه رحم بزرگتر از سن حاملگی مورد انتظار است و در تخمدانها کیستهای بزرگ و متعدد لمس میشود. در سونوگرافی نمای خاص بیماری مول و در تخمدانها هم کیستهای بزرگ متعدد مشاهده میشود. مهمترین یافته آزمایشگاهی میزان غیرطبیعی مادهای است که تست بارداری را مثبت میکند. هیچ یک از علائم فوق قطعی نیست و بیمار میتواند کمترین علائم را داشته باشد و در سونوگرافی هم نمای دقیق بیماری دیده نشود. گاه بیماری به دنبال زایمان طبیعی، سقط یا حاملگی خارج از رحم هم اتفاق میافتد. در این موارد تشخیص بیماری با تست آزمایشگاهی بتااچسیجی انجام میشود. این تست که معمولا 2 هفته پس از پایان بارداری منفی میشود، در این بیماران پس از چند ماه هم منفی نمیشود و با توجه به آن و علائم دیگر بیمار و بررسیهای دیگر میتوان به نتیجه رسید و بیماری را شناخت.
علت بروز این بیماری بارور شدن یک تخمک ناسالم توسط اسپرمی است که در این تخم اسپرم تکثیر میشود، اما بافت تخمک در این روند دخالت نمیکند و نتیجه این که به جای تشکیل جنین، تنها بافت جفتی آن هم به شکل غیرطبیعی ایجاد میشود. با احتمال کمتر گاهی دو اسپرم وارد یک تخمک شده و رشد میکنند و در موارد نادرتری دو اسپرم همراه با یک تخمک رشد کرده و بیماری مول ناقص را ایجاد میکنند که در این بیماری برخی از بافتهای جنینی هم تشکیل میشود. همان طور که گفته شد این بیماری میتواند به دنبال سقط هم رخ دهد، برای همین بافتهای حاصل از سقط را به آزمایشگاه پاتولوژی میفرستیم که از این نظر بررسی شوند و همین طور در کسی که به دنبال زایمان یا سقط خونریزی غیرطبیعی دارد، تست بتااچسیجی انجام میشود تا اگر علت این بیماری است، تشخیص داده شود.
دکتر ثریا عالمی
جراح و متخصص بیماریهای زنان و زایمان