نظام مردم‌سالار

نتیجه انتخابات، همه ملت و کشور را در ابعاد داخلی و خارجی تحت تأثیر قرار می‌دهد. به عبارت دیگر عرصه‌ای است که بخش‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور درگیر برگزاری و تحت تأثیر نتایج آن قرار می‌گیرند.

با این حال رفتار انتخاباتی در نظام مردم‌سالار دینی کشور ایران با هویت ملی و مشارکت و تعامل اجتماعی تا حد زیادی نهادینه شده است و شاهد آن، حضور فعال و مسوولانه اقشار ملت در عرصه‌های مختلف انقلاب و تثبیت نظام جمهوری اسلامی در 33 سال گذشته است.

سابقه زیست، تاریخ و نژاد مشترک، دین اسلام، زبان و فرهنگ و آیین مشترک، جغرافیای ایران اسلامی و نظام سیاسی پویا و بالنده جمهوری اسلامی، کانون‌های همبستگی و انسجام ملی ایرانیان هستند و با این عناصر پیوند‌دهنده، ملت ایران در عرصه‌های آزمون ملی همواره حماسه‌های به یاد ماندنی خلق کرده است.

در عین حال سابقه زندگی اجتماعی مشترک بیش از سه هزار سال، ایرانیان را به خانواده‌ای بزرگ از گروه‌های فرهنگی متعدد با ریشه واحد مبدل ساخته است.

گرچه اغلب اعضای ملت به این عناصر جمعی و پیشینه و تبار مشترک آگاهی جمعی و تعلق خاطر و وفاداری دارند، اما باز تعریف این تعلق خاطر در قالب رفتارهای جمعی نظیر انتخابات‌های ملی و محلی و رابطه آن با هویت و همبستگی ملی درخور تبیین و تحلیل است.

ویژه‌نامه پیش‌رو با این هدف به تبیین برخی وجوه و رابطه بین انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی و همبستگی ملی پرداخته است.

با این حال اساس این مقالات بر چند فرضیه زیر است:
نخست آن‌که در میان انواع سیاستگذاری‌های مرسوم در جوامع متنوع، در حوزه انتخابات در جمهوری اسلامی ایران تکیه بر اصل شهروندی است لذا دسته‌بندی‌های فرهنگی، محلی و مذهبی در ذیل عناصر اصلی چون  اصول اساسی اسلام، ایران و شهروندان نظام جمهوری اسلامی ایران تعریف می‌شود و لذا دسته‌بندی‌های فوق، عاملی در اولویت ‌یا سلب حقوق اجتماعی افراد به حساب نمی‌آیند.

دوم آن‌که در همه نظام‌های سیاسی عناصر همبستگی ملی ، خطوط قرمز رفتار انتخاباتی قلمداد شده‌اند. بر این پایه چتر فراگیر همبستگی ملی، مرز و حد فاصل رفتار انتخاباتی همه عناصر دخیل در انتخابات به حساب می‌آید.

از آن جمله احترام به اصول و قواعد قانونی و ارزش‌ها و هنجارهای نهادینه شده در دو بخش ابزار و وسایل و اهداف مشروع تعریف شده برای نیل به حقوق اجتماعی و منابع ارزشمند و منافع ملی است.

بر پایه این مفروضات اساسی است که می‌توان به تبیین  رابطه بین همبستگی ملی و انتخابات در جامعه ایران پرداخت.

همبستگی و وحدت سیاسی و فرهنگی از دیرباز برای ایرانی‌ها  اهمیت زیادی داشته است. ایران سرزمینی است متشکل از یک ملت، یک دولت و یک زبان.

از این‌رو اندیشمندان و روشنفکران هویت اندیش همواره نگران این همبستگی بودند. معمولا گفته می‌شود که دشمن درصدد است از طریق اختلاف‌افکنی‌های درونی، رقیب نیرومند خود را از عرصه به در کند.

این یک راهبرد باستانی و قدیمی است و حداقل نقش ما حفظ این همبستگی و بسترهای آن است. ایران کشوری است پهناور که در آن مردم، قرن‌ها در کنار هم خوشی‌ها و سختی‌ها را تجربه کرده و دست در دست یکدیگر از کشور خود دفاع کرده‌اند. 

با توجه به وضعیت جامعه ایرانی که کشوری مستقل، الهام‌بخش و توانمند است و منافع قدرت‌های جهانی را به خطر انداخته و باعث بیداری سایر ملت‌ها نیز شده است از این رو دشمنان زیادی‌ دارد.

دستیابی به وحدت ملی، بویژه در شرایط برگزاری انتخابات، نیازمند دقت نظر فراوان است.