مسیرکوچ، مسیرانتظار

در میان کوهها و تپه های این سرزمین پهناور، چه بسیار شهرها و ارگهای قدیمی است که تاریخشان به هزاره ها می رسد، اما در این هزاره فراموش شده اند. شهر شیروان با قدمتی حدود 7 هزار سال یکی از این شهرها در شمال خراسان است.
کد خبر: ۴۵۴۲۲
شهرستان شیروان که در 180 کیلومتری غرب مشهد واقع شده است از شمال با جمهوری ترکمنستان هم مرز است.
این شهرستان بین کوههای شاه جهان در جنوب و کوههای کپه داغ و گلیل که تلفیقی از گل و ایل است قرار گرفته و محل مناسبی برای ییلاق دامداران و عشایر است.
نقش شیری که در کوههای اطراف این شهر وجود دارد وجه تسمیه این شهر شده و به همین خاطر آن را شیروان می خوانند. در حالی که اسم قدیم این شهر خبوشان بوده است.
مطالعات و تحقیقات نشان می دهد اولین هسته مسکونی حدود هزاره پنجم قبل از میلاد در کهنه شهر شیروان و در 7منطقه مسکونی تشکیل شده که تپه ارگ از بقایای آن دوران در داخل شهر قابل رویت است.
250 سال قبل از میلاد اقوام پارت در این منطقه دارای زندگی اجتماعی بودند و بعد اقوام گرایلی و ترکها به این منطقه روی می آورند. اهالی این دیار که پارتیا خوانده می شدند، به همراه دیگر نواحی خراسان سلسله اشکانیان را پدید آوردند.
آنها در مقابل دولت بیگانه سلوکیه ایستادند، بر آنان غلبه کردند و دولت اشکانیان را تشکیل دادند. این دولت همان گونه که در تاریخ روشن است ، باری دیگر ایران را به دوره های ماقبل سلوکیه که دولتی رومی بود بازگرداندند.
این اقوام پارتی تا ظهور اسلام در سال 31 تا 33 هجری قمری در این ناحیه با ادیان زرتشتی و مسیحی زندگی می کردند.
بعد از پذیرش اسلام و تشکیل سلسله های متعدد ازجمله طاهریان ، صفاریان ، سامانیان ، غزنویان و... این منطقه درگیر جنگهای طولانی تا قرن نهم هجری قمری می شود.
درگیری بین چهل هزار خانواده کرد (که در دوره صفویه به شمال خراسان و شهر شیروان کوچانده شده اند) با ساکنان بومی که گرایلی بودند مشخص می کند که تا آن زمان گرایلی ها (اقوامی که قبل از میلاد در این منطقه سکنی گزیده بودند) هنوز حضور داشته اند.
همچنین در این شهر، قصبه ها و معابر متعدد بر وجود دوره های متفاوت تاریخی آن صحه می گذارد و سابقه شهر را در پیچ و خمهای تاریخ نشان می دهد، ازجمله این قصبه ها می توان به قصبه هنامه که قبل از میلاد بنا شده است اشاره کرد.
در دوره بعدازاسلام نیزمقبره های متعددنشاندهنده حیات و جنب و جوش و حضور اولیا در این شهر است. مقبره امامزاده عبدالرضاع که قرن چهارم هجری قمری بنا شده ، یکی از بناهای تاریخی است و از این دست می توان به مقبره امامزاده حمزه رضاع مربوط به قرن پنجم هجری قمری (دوره غزنویان) و مقبره امامزاده محمدرضاع (دوره خوارزمشاهیان) اشاره کرد.
همچنین قلعه هایی مثل قیزلر قلعه (قلعه دختر شیروان) و قلعه اسرار دوین تپه که در دوره خوارزمشاهیان بنا شده اند، نشان از تاریخ پرفراز و نشیب این شهرستان دارند.


دامنه های سرسبز
یکی از نادرترین ییلاق های شمال خراسان که ییلاق زوارم نام دارد در 28 کیلومتری شیروان قرار گرفته است. این منطقه ییلاقی که دره ای پرآب است در فصل بهار و تابستان ، با گلهای انبوه شقایق وحشی و باغات جنگل گونه ، خستگی هر بیننده تازه واردی را از تن و روانش بیرون می کند.
همچنین می توان به ییلاق گلیان و اسطرخی در 20 کیلومتری جنوب شیروان اشاره کرد که به خاطر نوع خانه سازی به ماسوله خراسان معروف شده است. در این ییلاق مقبره باباتوکل ، مسجد جامع ، مقبره شمس الدین ، برج و باروهای موسی خان و خداوردی سردار به چشم می خورد که تلفیقی از طبیعت و انسان خلاق است.


آنها با شقایق ها کوچ می کنند
روییدن شقایق ها در دره های شیروان با کوچ عشایر همزمان است. دختران عشایر که پیش قراولان کوچند، بر این باورند که وقتی قدمهایشان را برای کوچ برمی دارند، شقایق ها می رویند و دره ها به آنها خوشامد می گویند.
این دختران در سرودهایشان می خوانند که تا ما به شاه جهان و دیگر کوههای شیروان می رسیم ، دشتها برای ما شقایق ها و گلهای رنگین در سفره دارند و کوهها لاله های سربزیرند. عشایر در بهار به این منطقه وارد شده و چادرهایشان را علم می کنند و در پاییز که می روند پشت خود سفیدی برف را به جا می گذارند، که نشان از پاکی است.
آنها با طبیعت پیوندی سخت خورده اند و معتقدند همه موجودات با هم در ارتباطند و زمین و آسمان و همه موجودات میان این دو ارزش بسیاری دارند. عشایر معتقدند صدای آب نباید تشنه را از خود بی خود کند و باید قبل از رسیدن به چشمه حضور خود را اعلام کند؛ شاید پلنگی با فرزندش برای خوردن آب آمده است.
این شیردلان ، عزیزان از دست رفته خود را در مسیر کوچ به خاک می سپارند تا همیشه برای بازگشت دلیلی باشد و به همین خاطر کوچیان همیشه در انتظارند.

ابراهیم محبی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها