میراث آمریکایی‌‌ها برای کودکان فلوجه

دکتر سمیرا اعلانی، متخصص اطفال در بیمارستان مرکزی فلوجه در پژوهش‌های خود درخصوص وضعیت کودکان فلوجه به این نتیجه رسیده است که پس از سال 2005 تعداد نوزادانی که با نارسایی و معلولیت جسمی ‌به دنیا می‌آیند، به طرز غیرقابل باوری افزایش یافته است. اعلانی در همین ارتباط می‌گوید: «در شرایط کنونی، کودکان فلوجه با انواع مختلف معلولیت (از بیماری‌های قلبی مادرزادی گرفته تا نابهنجاری‌‌های شدید جسمی) دست و پنجه نرم می‌کنند.»

اعلانی در مصاحبه با الجزیره در 21 دسامبر اعلام کرد 677 مورد درخصوص معلولیت مادرزادی نوزادان را به ثبت رسانده است. 8 روز پس از آن‌که خبرنگاران الجزیره بار دیگر از بیمارستان مرکزی فلوجه بازدید کردند، این رقم به 699 مورد رسیده بود. اعلانی می‌گوید: «هیچ واژه و اصطلاح پزشکی برای توصیف این بحران وجود ندارد. من تنها می‌توانم از عنوان معلولیت‌های جسمی ‌برای تشریح شرایط اسفناک کنونی استفاده کنم.»

بسیاری از نوزادانی که در فلوجه به دنیا می‌آیند پس از 20 تا 30 دقیقه جان خود را از دست می‌دهند، اما نوزادانی نیز که زنده می‌مانند با معلولیت‌‌ها و آسیب‌‌های جسمی‌ فراوانی دست و پنجه نرم می‌کنند. به عنوان مثال، عبدالجلیل محمد ـ‌که اکتبر 2007 به دنیا آمده است ـ از نارسایی و اتساع (گشادبودن) 2 بطن قلب و وجود یک تومور در کمر خود رنج می‌برد. این کودک 5 ساله، کنترلی بر عضلات خود و مشکلات فراوانی برای راه‌رفتن دارد. پزشکان به پدر عبدالجلیل اعلام کرده‌اند که فرزند او از مشکلات شدید عصبی رنج می‌برد و در آینده با نارسایی ذهنی نیز مواجه خواهد شد.

رحیم، پدر این کودک می‌گوید: «چنین معلولیت و بیماری‌هایی پیش از این در خانواده آنها سابقه نداشته است. منطقه ما در سال 2004 توسط نیرو‌های ‌آمریکایی بشدت بمباران شد و یک موشک دقیقا جلوی خانه ما اصابت کرد. چه عامل دیگری غیر از بمب‌های ‌آمریکایی می‌تواند موجب بروز چنین شرایطی شده باشد؟»

دکتر اعلانی در گفت‌وگو با الجزیره به این موضوع اشاره می‌کند که در اکثر پرونده‌‌های ثبت‌شده، هیچ پیش‌زمینه قبلی ناهنجاری و معلولیت مادرزادی وجود نداشته است. وی همچنین عکس‌‌هایی را نشان می‌دهد که در آن کودکانی با د‌هان‌های شکافته‌شده و سر‌های دراز و کشیده، نوزادانی با چشم‌‌هایی در میان صورت، دست و پای غیرعادی و بینی و گوش‌های معیوب و ناقص به تصویر کشیده شده بودند.

رحیم در همین ارتباط می‌گوید: «در میان اقوام آنها نوزادانی که پس از سال 2004 به دنیا آمده‌اند، همگی دچار نارسایی و معلولیت هستند و در بسیاری از موارد مادران به ناچار سقط جنین می‌کنند. «خانواده رحیم نگران آینده و شرایط تحصیل فرزند خود نیز هستند. رحیم می‌افزاید، توموری که در کمر فرزندش وجود دارد بسیار دردآور است و او را اذیت می‌کند. بسیاری از شهروندان فلوجه به خاطر نبود انجام تحقیق در مورد بحران به وجودآمده عصبانی هستند و می‌گویند در شرایطی که رسانه‌های غربی در خصوص تحقیق پیرامون این موضوع علاقه‌مند هستند، هیچ اقدامی ‌از سوی دولت صورت نمی‌گیرد و رسانه‌‌های عراقی و حکومت نیز برای آن اهمیتی قائل نیستند.

آوریل 2011 نیز وکلا و حقوقدانان عراقی در خصوص حمله به شهر فلوجه و احتمال نسل‌کشی، پرونده‌‌ای را به جریان انداختند و خواستار انجام تحقیق بین‌المللی در این زمینه شدند، هر چند که این اقدام نیز راه به جایی نبرد.

اعلانی به همراه دکتر کریستوفر باسبی از فعالانی که تحقیقاتی را درخصوص خطرات آلودگی رادیواکتیو انجام داده است در یک تحقیق مشترک به بررسی آثار تسلیحات به کار برده شده در فلوجه بر معلولیت کودکان پرداختند. آنها با جمع‌آوری نمونه موی 25 پدر و مادری که کودکان آنها از معلولیت رنج می‌برند، این نمونه‌ها را برای تحلیل بیشتر به آزمایشگاهی در آلمان فرستادند.

اعلانی و باسبی به همراه سایر پژوهشگران و پزشکان در سپتامبر 2011 نتایج پژوهش خود را منتشر کردند. این پژوهش از نمونه مو‌های سر مردم فلوجه و نمونه‌گیری آب و خاک انجام شد و در آن، مقادیری از جیوه و اورانیوم به دست آمد. در نتیجه‌گیری پایانی این گزارش به این مورد اشاره شده بود که طبق یافته‌‌های این پژوهشگران، اورانیوم موجود در آب و خاک شهر فلوجه موجب افزایش نابهنجاری‌های مادرزادی و سرطان شده است.

اعلانی در همین ارتباط می‌گوید: جیوه و اورانیوم می‌تواند به افزایش نابهنجاری‌های مادرزادی کمک کند و به نظر می‌رسد تمام این موارد به دلیل استفاده ارتش ‌آمریکا از سلاح‌های ممنوعه به وجود آمده باشد. دلیل این ادعا نیز استناد به گزارش پزشکی قانونی در وست میدلندز است که درخصوص مرگ یک کهنه‌سرباز جنگ خلیج‌فارس منتشر شده بود. اعلانی همچنین به این موضوع اشاره می‌کند که طبق شواهد به دست آمده علت اصلی مرگ این کهنه‌سرباز ‌آمریکایی تماس وی با اورانیوم ضعیف‌شده بوده است. نتایج پژوهش‌‌های صورت‌گرفته در 10 سال گذشته نشان می‌دهد که اورانیوم یکی از خطرناک‌ترین مواد موجود بخصوص در مواردی است که در تسلیحات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

باسبی، جولای 2010 نتایج پژوهش خود را منتشر کرد که نشان می‌داد تعداد کودکانی که در فلوجه به سرطان مبتلا شده‌اند از زمان حملات سال 2004، دوازده برابر افزایش یافته است. همچنین تحقیقات باسبی نشان می‌دهد که سرعت شیوع بیماری‌های ژنتیکی در مقایسه با شهر هیروشیما نیز بیشتر بوده است. دکتر اعلانی با پزشکان ژاپنی که در خصوص معلولیت‌های مادرزادی کودکان مطالعه می‌کنند نیز دیدار و گفت‌وگو داشته است. پزشکان ژاپنی به وی اعلام کرده‌اند که میزان معلولیت‌های مادرزادی کودکان در هیروشیما و ناکازاکی بین یک تا 2 درصد بوده است. این در حالی است که نرخ موارد ثبت‌شده معلولیت کودکان در فلوجه 7/14درصد است.

دکتر شریف الواجی، رئیس مرکز سرطان استان بابل در این زمینه می‌گوید که از سال 2003 به این سو شاهد افزایش نگران‌کننده تعداد مبتلایان به سرطان بوده است. وی دلیل افزایش شیوع سرطان را استفاده از اورانیوم ضعیف‌شده در تسلیحات ارتش ‌آمریکا در حمله به عراق می‌داند. الواجی می‌افزاید: «احتمال می‌رود تمام مناطق توسط اورانیوم ضعیف‌شده و تسلیحات شیمیایی آلوده شده باشد. هوا، خاک و زمین نیز به دلیل کاربرد این نوع تسلیحات آلوده شد‌ه‌اند. همان‌طور که می‌دانید این نوع مواد پس از تماس با بدن انسان بسیار خطرناک می‌شوند.»

در مجموع می‌توان گفت یافته‌های پژوهشگران نشان می‌دهد که عامل اصلی افزایش سرطان و معلولیت‌های کودکان، تاثیرات ناشی از تسلیحات به کار گرفته شده در جنگ عراق است. از سوی دیگر، عبدالحق العانی، نویسنده کتاب «اورانیوم در عراق» نیز پژوهش‌هایی را در خصوص تاثیرات اورانیوم ضعیف‌شده در عراق انجام داده است. وی به الجزیره می‌گوید سطح تشعشعات موجود در کربلا و بصره نیز بسیار بیشتر از میزان طبیعی است. اعلانی به این موضوع مهم اشاره می‌کند که وی تنها پزشکی در فلوجه است که موارد معلولیت‌های مادرزادی کودکان را ثبت می‌کند و می‌افزاید: «ما هیچ سامانه خاصی برای ثبت این موارد نداریم و به نظر می‌رسد فقط 40 تا 50 درصد این معلولیت‌ها ثبت می‌شوند؛ چرا که بسیاری از خانواده‌ها فرزندانشان را برای معاینات بیشتر به مراکز پزشکی نمی‌آورند.» بیمارستانی که اعلانی در آن مشغول فعالیت است در منطقه‌ای ساخته شده که در زمان محاصره شهر فلوجه در نوامبر سال 2004 به شدت بمباران شد. اعلانی می‌گوید در اطراف این بیمارستان مدرسه‌ای وجود دارد که در آن 3 معلم به سرطان سینه مبتلا شده‌اند که 2 نفر از آنها نیز جان خود را از دست داد‌ه‌اند.

البته باید به این نکته نیز اشاره کرد که به دلیل عدم انجام پژوهش‌های جامع و عمیق، تعیین میزان دقیق و علل اصلی دیگر این بحران در فلوجه کاملا مشخص نیست. به‌رغم نبود حمایت‌های دولت عراق و همچنین نهاد‌های بین‌المللی، اعلانی مصمم به ادامه کار خود است و می‌گوید که این موضوع را پیگیری کرده و هرگز تحقیقات خود را متوقف نخواهد کرد.