گردشگری زمین چیست؟

 طبیعی است وقتی گروهی گردشگر زیر آفتاب سوزان در حاشیه کویر مشغول بالا رفتن از تپه‌های بزرگ شنی هستند، حوصله شنیدن توضیحی درباره یکی از شاخه‌های گردشگری را ندارند. به همین دلیل، بازدیدکنندگان حرف راهنما را نشنیده گرفتند و به قدم زدن روی شن‌های داغ و عکس گرفتن ادامه دادند؛ اما حالا که فرصت هست، می‌شود درباره ژئوتوریسم و معنای آن کامل‌تر برایتان توضیح بدهیم.

اولین گام برای شناخت ژئوتوریسم، توضیح درباره معنای لغوی آن است. کلمه ژئوتوریسم از دو جزء ژئو و توریسم تشکیل شده است. ژئو به معنای زمین است و توریسم یعنی گردشگری. بنابر این می‌شود کلمه ژئوتوریسم را «گردشگری زمین» ترجمه کرد که البته بیشتر کارشناسان گردشگری آن را «زمین گردشگری» می‌گویند. حالا که معنای دقیق کلمه مشخص شد باید بدانیم که زمین گردشگرها، دقیقا به دنبال بازدید از چه نوع پدیده‌هایی هستند.

آنچه از ظاهر این معنی بر می‌آید این است که زمین گردشگرها، زمین‌شناس‌ها یا گردشگران عادی هستند که به مناطق دارای پدیده‌های شگفت‌انگیز زمین‌شناسی سفر می‌کنند تا از نزدیک آنها را ببینند و اگر گردشگران عادی هستند از طریق راهنمایان تور، توضیحی قابل فهم و ساده درباره چگونگی پدید آمدن این شگفتی‌ها بشنوند، اما تعریف زمین گردشگری به همین جا ختم نمی‌شود. کشورهایی که در حوزه زمین گردشگری فعال هستند تعریفی بسیار کامل‌تر از این ارائه می‌کنند. آنها می‌گویند در این شاخه از گردشگری، عناصر گوناگونی از یک منطقه جغرافیایی برای گردشگران پر رنگ می‌شوند که این عناصر شامل ویژگی‌های فرهنگی و سبک زندگی بومی، جاذبه‌های زیست محیطی و زمین شناسی، میراث فرهنگی و تاریخی آن منطقه هستند.

با همه این اوصاف وقتی حرف از زمین گردشگری باشد حتما منطقه‌ای که مناسب آن تشخیص داده شده است، ویژگی زمین‌شناسی خارق‌العاده‌ای نیز دارد.

برای مثال شاید منطقه‌ای بیابانی باشد که کلوت‌هایی زیبا در آن به چشم می‌خورند، شاید منطقه‌ای با چند غار طولانی و تاریک و پر از قندیل‌های یخ یا نمک باشد یا جایی با تپه‌های مرجانی شگفت‌انگیز یا معدنی بزرگ و پر برکت.

یکی از این مقاصد ژئوتوریستی در کشور ما، ژئوپارک قشم است که هم روستاهایی دست نخورده دارد، هم اشکال جالب زمین‌شناسی و هم از تنوع زیست محیطی برخوردار است. با این حال، مناطق دیگری نیز وجود دارند که باوجود دارا بودن ویژگی‌های خاص هنوز به عنوان مقاصد زمین گردشگری شناخته نشده‌اند و در واقع ثروتی بالقوه برای کشورمان به حساب می‌‌آیند.