هر دانش‌آموز یک رایانه همراه می‌گیرد

توزیع کیف‌های الکترونیک از جمله برنامه‌های موجود در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است که از سال گذشته توسط مدیران نظام آموزش مطرح شد. براساس این طرح بخش عمده‌ای از کتاب‌های درسی و کمک‌درسی در قالب نرم افزارهای آموزشی در بین دانش‌آموزان توزیع می‌شود. در این طرح دانش‌آموزان به جای حمل انبوه کتاب‌های درسی، رایانه همراه (لپ‌تاپ) به مدرسه می‌برند که در آن مطالب کتاب‌های درسی به صورت محتوای الکترونیکی با قابلیت چندرسانه‌ای طراحی شده است.

توزیع کیف الکترونیکی در مدارس، امسال به طور آزمایشی به زودی اجرا خواهد شد. گفته می‌شود 5000 دستگاه رایانه همراه به این منظور بین دانش‌آموزان 2 دوره تحصیلی ابتدایی و متوسطه با اولویت استان‌های اصفهان و بوشهر توزیع خواهد شد. اعتبارات لازم برای هر کیف کمی بیش از یک میلیون تومان گزارش شده و آموزش و پرورش بیش از 5 میلیارد تومان برای آن هزینه کرده است.

محی‌الدین بهرام محمدیان، معاون پژوهشی وزارت آموزش وپرورش در این باره توضیح می‌دهد: این طرح از شیوه‌های نوین یادگیری و در راستای هوشمندسازی مدارس است و نقش‌آفرینی بیشتر دانش‌آموزان را در یادگیری، یاددهی و تولید محتوا فراهم می‌کند.محمدیان با بیان این‌که مرحله مطالعاتی و پژوهشی این طرح پس از 2 سال تمام می‌شود، اضافه می‌کند: با تامین اعتبار لازم 5000 کیف الکترونیکی بین دانش‌آموزان 3 مقطع تحصیلی در کشور توزیع می‌شود.

از موضع آموزش و پرورش، الکترونیکی شدن کتاب‌های درسی می‌تواند راهی برای کاهش هزینه چاپ کتاب‌های درسی بخصوص در شرایط تحریم باشد، این مطلب را رئیس سازمان نشر کتاب‌های درسی می‌گوید.او به برخی نگرانی‌ها در مورد تامین کاغذ و انتشار 140 میلیون جلد کتاب با برخی تغییرات جزئی اشاره می‌کند و می‌گوید: او دولت بیش از 48 میلیارد تومان یارانه برای انتشار کتاب‌های درسی پرداخت می‌کند که با تولید کیف الکترونیکی می‌توانیم جلوی این همه اعتبارات صرف شده برای این حوزه را بگیریم. به عقیده او در شرایط تحریم‌ها، برای تهیه این میزان کاغذ و نیز چاپ و توزیع بموقع کتاب‌های درسی با مشکلاتی مواجه هستیم که برای مقابله با این مشکلات، استفاده دانش‌آموزان از کیف‌ الکترونیک را پیشنهاد داده‌ایم.

در حال حاضر 50 درصد هزینه چاپ و انتشار کتاب‌های درسی به صورت یارانه از سوی دولت پرداخت می‌شود، اما هنوز هزینه تولید کتاب درسی برای آموزش و پرورش سنگین است. معاون پژوهشی وزیر می‌گوید هرچند ما سهامدار چاپخانه انتشار کتاب‌های درسی هستیم، اما با وجود سنگینی هزینه‌‌های چاپ و توزیع کتاب‌های درسی برای یک دوره کتب درسی تنها کمتر از 10 هزار تومان مبلغ دریافت می‌کنیم، در حالی که اگر این مبلغ را با هزینه کیف الکترونیکی به مبلغ 7000 تومان در نظر بگیریم باصرفه‌تر خواهد بود.وی با بیان این‌که استفاده از کیف الکترونیک علاوه بر کاهش اثر تحریم‌ها موجب صرفه‌جویی در مصرف کاغذ شده و هم دانش‌آ‌موزان را با شیوه‌های نوین آموزشی آشنا می‌کند، ادامه می‌دهد: مرحله اول این طرح را به صورت آزمایشی و با 5000 کیف‌الکترونیکی در استان‌های اصفهان و بوشهر آغاز کردیم و برای استفاده مطلوب‌تر از مزایای این طرح، تاکنون 350 درس افزار الکترونیکی تولید کردیم.

بنابراعلام وزارت آموزش و پرورش، در صورت پیگیری این طرح، پیش‌بینی می‌شود تا 10 سال آینده بخش عمده‌ای از آموزش مدارس با کیف الکترونیک و با محتوای الکترونیکی انجام شود.

در کشوری که هنوز ضریب نفوذ اینترنت در آن حدود 43 درصد برآورد شده و کمتر از 15 سال از حضور رایانه‌هادر خانه‌ها می‌گذرد ، هنوز مردم برخی مناطق از وجود این ابزار آموزشی وارتباطی محرومند، بنابراین برخی کارشناسان از نبود زیرساخت‌های لازم برای توزیع لپ‌تاپ بین دانش‌آموزان وتحمیل هزینه‌های کلان آموزش ونگهداری از این ابزار نگرانند.هدایت‌الله مرادی، مدیر دبیرستان پسرانه در استان بوشهر ضمن ابراز خرسندی از اجرای این طرح به عنوان آزمایشی در مدرسه خود می‌گوید: متاسفانه هنوز بسیاری از خانواده‌ها در بوشهر کامپیوتر ندارند، استان‌های محروم وکمتر توسعه یافته معمول از این نظر مظلوم واقع می‌شوند و از نظر مهارت استفاده از کامپیوتر نباید بچه‌های ما با شهرهای بزرگ‌تر مقایسه شوند.

وی از وجود تعداد محدودی رایانه در دبیرستانش خبر می‌دهد و می‌گوید: هرچند استفاده از لپ‌تاپ برای دانش‌آموزان بسیار لذت‌بخش است اما نباید فراموش کنیم که استفاده از آن باید با آموزش‌های خاصی همراه باشد چرا که می‌تواند اثرات نامطلوب روانی هم داشته باشد.

از سوی دیگر درحالی که بتدریج رایانه قرار است جای کتاب درسی را بگیرد هنوز عده‌ای نسبت به تاثیر سوء ‌استفاده زیاد رایانه در بین دانش‌آموزان، هشدار می‌دهند.

مهناز تسلیمی، رئیس گروه سلامت مرکز تربیت‌بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش، در این باره به فارس می‌گوید: توصیه می‌شود دانش‌آموزان روزانه بیش از 2 ساعت از رایانه استفاده نکنند.

به عقیده برخی مربیان و کارشناسان بهداشت، اگر قرار باشد دانش‌آموز از صفحه نمایشگر لپ‌تاپ مواد درسی را آموزش ببیند به عضلات پشت و کمر و چشمانش آسیب جدی وارد می‌شود، بنابراین به ازای صرفه‌جویی در هزینه‌های آموزشی نباید کتاب‌های کاغذی را حذف کرد.

شاید به همین دلیل آموزش و پرورش تاکید کرده که کتاب‌های درسی حذف نمی‌شود و فعلا قرار است با اجرای این طرح دانش‌آموزان با فناوری‌های نوین مجازی آشنا شوند. در واقع الگوی استفاده از کیف‌های الکترونیک در کشورهای هند، چین، ترکیه و مالزی نشان می‌دهد که با ورود لپ‌تاپ به مدارس فصل جدیدی از روش‌های آموزشی در مدارس آغاز خواهد شد.

کتایون مصری‌ /‌ گروه جامعه