شوینده‌ها در آب سخت کف نمی‌کنند

در این آزمایش میزان انحلال شوینده‌ها در آب سخت و نرم را مورد بررسی قرار می‌دهیم. برای انجام این ‌آزمایش به نیم لیتر آب مقطر، یک قاشق نمک سولفات منیزیم و چند قطره مایع ظرفشویی نیاز دارید. نصف آب مقطر را در یک بطری و نصف دیگر آن را در یک بطری دیگر بریزید و به یکی از آنها یک قاشق چایخوری نمک سولفات منیزیم اضافه کنید. بطری را به آرامی تکان دهید تا ذرات نمک در آب حل شود. سپس چند قطره مایع ظرفشویی را به هر دو بطری اضافه کنید و هر دو بطری را به خوبی تکان دهید. در بطری‌ای که فاقد نمک است، مقادیر زیادی کف ایجاد می‌شود، اما در بطری‌ حاوی نمک کف کمتری ایجاد می‌شود. کف ایجاد شده در بطری متشکل از حباب‌های بسیار کوچک است که در نتیجه به دام‌افتادن مولکول‌های هوا شکل گرفته‌اند. ترکیبی از آب و مایع ظرفشویی در اطراف حباب‌ها قرار گرفته‌اند. مولکول‌های مایع شوینده شبکه‌‌ای را ایجاد می‌کنند که مانع از حرکت مولکول‌های آب می‌شوند، در غیر این صورت حباب‌های ایجاد شده به سرعت از بین می‌روند. اگر در این آزمایش به جای مایع ظرفشویی از مایعی که مخصوص ماشین‌‌های ظرفشویی است استفاده کنید کف ایجاد نمی‌شود، چراکه فرمول شیمیایی آنها با مایع ظرفشویی معمولی متفاوت است. ایجاد کف در داخل ماشین ظرفشویی در عملکرد آن اختلال ایجاد می‌کند و از بین بردن اثر آن از سطح ظروف نیز به مراتب سخت‌تر است. منیزیم و کلسیم از جمله مواد معدنی هستند که موجب سختی آن می‌شوند. با افزودن نمک سولفات منیزیم، میزان سختی آب افزایش می‌یابد. کلسیم و منیزیم در عملکرد مایع شوینده اختلال ایجاد می‌کند و مانع تشکیل کف در آب می‌شود. از آنجا که این عناصر با شوینده‌ها واکنش می‌دهند اثر آنها را به عنوان یک ماده شوینده کاهش می‌دهند، اما این واکنش با تشکیل رسوباتی در آب همراه است که موجب می‌شود ظروف یا لباس‌ها پس از شسته شدن، اندکی تیره رنگ به نظر برسند. برای کاهش میزان سختی می‌توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد. یکی از روش‌ها استفاده از سیستم‌های تصفیه آب خانگی است که سدیم را جایگزین کلسیم و منیزیم می‌کنند. سدیم با مواد شوینده واکنش نمی‌دهد. البته با افزودن موادی که با کلسیم و منیزیم واکنش نشان می‌دهند نیز می‌توان میزان سختی آب را به میزان قابل توجهی کاهش داد.