دوزیستان از نمای نزدیک

شاید برایتان جالب باشد بدانید دوزیستان علاوه بر سیستم تنفسی، از طریق پوست نیز نفس می‌کشند و تنها در صورتی که پوست مرطوب باشد قادر به جذب اکسیژن خواهند بود. بنابراین حفظ رطوبت پوست برای تامین اکسیژن مورد نیاز این گروه از موجودات ضروری است. قورباغه‌ها و وزغ‌ها از رایج‌ترین دوزیستان هستند. قورباغه‌ها و وزغ‌ها برخلاف دیگر دوزیستان دم ندارند. پاهای عقبی آنها بلند است و برای جهیدن مورد استفاده قرار می‌گیرد. در هر پای عقبی 5 انگشت وجود دارد،‌ اما پاهای جلویی کوچک‌تر و 4 انگشتی هستند و هنگام فرود آمدن روی زمین مانند یک ضربه‌گیر عمل می‌کنند. داشتن پوست نرم و مرطوب و برهنه ـ که دارای غدد مخاطی فراوان برای ایجاد ترشحاتی برای نرم شدن سطح پوست است ـ از مهم‌ترین ویژگی‌های اختصاص دوزیستان است. در دوزیستان قلب از 2 دهلیز جدا و یک بطن مشترک با 3 جفت سرخرگ خروجی از بطن تشکیل شده است و گردش خون این گروه از موجودات زنده، گردش خون مضاعف و ناقص است. در مرحله اولیه زندگی این دوزیستان که ساکن آب‌ها هستند از طریق آبشش‌ها تنفس می‌کنند و پس از رشد و رسیدن به مرحله بلوغ شش‌ها تکامل پیدا می‌کنند. گرچه پوست بدن نقش مهمی در تنفس دوزیستان دارد، اما بخشی از عمل تنفس نیز از طریق شش‌ها و پوشش داخلی دهان انجام می‌شود. سیستم‌های دفعی و گوارشی دوزیستان شبیه به پستانداران است. دهان مجهز به آرواره‌های تحتانی و فوقانی با دندان‌های ریزمخروطی شکل است. لب‌ها در این گروه از موجودات زنده رشد زیادی ندارند. دهان به حلق و مری منتهی می‌شود و معده ساختاری ساده دارد. در دوزیستانی مانند قورباغه که یکی از مهم‌ترین انواع دوزیستان است، اپیدرم به صورت چند لایه بوده و به صورت دوره‌ای در هر ماه یکبار تعویض می‌شود. در برخی از دوزیستان مانند وزغ‌ها علاوه بر غدد مخاطی، بر روی سطح پوست غدد موسوم نیز وجود دارد که این جانوران را علیه دشمنان مصون نگه می‌دارد. پوست این گروه از موجودات رنگی است و از آنجایی که سیستم عصبی، کنترل مستقیمی بر روی سلول‌های رنگی ندارد، تغییر رنگ پوست به کندی انجام می‌شود. قورباغه‌ها و وزغ‌ها آواز می‌خوانند. در این گروه از دوزیستان صدا از طریق تارهای صوتی ایجاد می‌شود و در قورباغه‌ها و وزغ‌های نر اندام‌های کیسه‌ای شکلی که در دو طرف حنجره قرار دارند و قابل تورم هستند موجب افزایش شدت صوت و تقویت آن می‌شوند. پاهای این گروه از موجودات زنده این قابلیت را دارند که می‌توانند براساس سکونتگاه آن موجود زنده تغییر یافته و خود را با شرایط محل زندگی تطبیق دهند.

مترجم: فرانک فراهانی‌جم

منبع: britanica